Từ “hiếu học” đến “thực học, thực hành”
Tuần lễ năm nay mang chủ đề “Thực học, thực hành, đẩy mạnh giáo dục nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”.
Tham dự chương trình có ông Hoàng Xuân Thủy, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo; lãnh đạo các sở, ban, ngành, Hội Khuyến học tỉnh, xã Vạn An cùng đông đảo cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên và học sinh.
Trong điều kiện khoa học - công nghệ phát triển nhanh, đặc biệt là sự xuất hiện và ứng dụng ngày càng sâu rộng của trí tuệ nhân tạo, cách thức con người học tập, làm việc và tiếp cận tri thức đang thay đổi mạnh mẽ.
Điều này đặt ra yêu cầu không chỉ mở rộng cơ hội học tập mà còn phải thay đổi phương pháp, mục tiêu và cách tiếp cận việc học. Người học cần được trang bị khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo và thích ứng với những thay đổi liên tục của thị trường lao động.
Từ yêu cầu đó, ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An xác định tinh thần xuyên suốt của Tuần lễ là chuyển mạnh từ học để biết sang học để làm, học để sáng tạo và tạo ra giá trị thực tế.
Các cơ sở giáo dục được định hướng tăng cường hoạt động trải nghiệm, thực hành, giáo dục STEM, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Qua đó, học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức trong sách vở mà còn có cơ hội vận dụng kiến thức vào những vấn đề cụ thể của đời sống.
Quan điểm được ngành Giáo dục Nghệ An đặt ra là học thật để có tri thức thật, thực hành thật để hình thành năng lực thật, từ đó tạo ra giá trị thật cho bản thân và xã hội.
Cùng với giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp tiếp tục được xác định là một nội dung quan trọng. Ngành Giáo dục và Đào tạo hướng tới nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường kết nối với doanh nghiệp và thị trường lao động, qua đó góp phần cung cấp nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Làm chủ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo
Một trong những điểm nhấn của Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm nay là yêu cầu nâng cao năng lực số và khả năng làm chủ công nghệ.
Theo định hướng của ngành Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục tiếp tục phát triển học liệu số, nền tảng số và cơ sở dữ liệu; đồng thời nâng cao năng lực số cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, học viên.
Các công cụ trí tuệ nhân tạo được định hướng khai thác nhằm hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy và học, nâng cao hiệu quả công việc. Tuy nhiên, cùng với khả năng sử dụng công nghệ, người học cũng cần được trang bị tư duy phản biện, kỹ năng kiểm chứng thông tin, ý thức bảo đảm an toàn trên môi trường số, đạo đức số và tính trung thực trong học thuật.
Mục tiêu không dừng ở việc “biết dùng” công nghệ mà từng bước hình thành năng lực làm chủ công nghệ.
Phong trào “Bình dân học vụ số” cũng được ngành Giáo dục Nghệ An xác định là một kênh quan trọng để đưa kiến thức và kỹ năng số đến gần hơn với người dân. Các cơ sở giáo dục, trung tâm giáo dục thường xuyên và trung tâm học tập cộng đồng được khuyến khích tăng cường hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến và các nguồn tài nguyên học tập số một cách an toàn, hiệu quả.
Phát biểu tại Lễ phát động, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Khoa đề nghị các cơ sở giáo dục cụ thể hóa chủ đề của Tuần lễ bằng những hoạt động thiết thực, tránh hình thức.
Trong đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tăng cường liên kết với doanh nghiệp và thị trường lao động; các trung tâm học tập cộng đồng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên phát huy vai trò nêu gương trong tự học, đổi mới và sáng tạo.
Đối với học sinh, sinh viên và học viên, ông Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh vai trò của năng lực tự học, tinh thần sáng tạo, ý chí vươn lên và khả năng thích ứng. Trong một xã hội liên tục thay đổi, kiến thức và kỹ năng có thể tiếp tục được bổ sung, nhưng năng lực tự học chính là nền tảng giúp mỗi người chủ động thích nghi lâu dài.
Lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong cộng đồng
Theo ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời không chỉ hướng tới các cơ sở giáo dục mà còn đặt mục tiêu tạo chuyển biến trong từng gia đình và cộng đồng.
Từ truyền thống hiếu học của quê hương, Nghệ An hướng tới tạo bước chuyển từ “hiếu học” sang “thực học”; từ học để biết sang học để làm, học để sáng tạo; từ tiếp cận công nghệ sang làm chủ công nghệ.
Tinh thần học tập cũng được mở rộng ra ngoài phạm vi nhà trường, với quan điểm học ở mọi nơi, mọi lúc và học tập suốt đời. Mỗi nhà trường được kỳ vọng trở thành không gian học tập, sáng tạo; mỗi gia đình là một môi trường khuyến học; mỗi cộng đồng trở thành một cộng đồng học tập.
Tại lễ phát động, Hội Khuyến học tỉnh trao 40 suất quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn đang học tại Trường THCS Đặng Chánh Kỷ. Các trung tâm ngoại ngữ, tin học cũng trao nhiều phần quà, học bổng cho học sinh.
Đáng chú ý, 160 suất học bổng được trao cho các trường học trên địa bàn xã Vạn An; một xe lăn điện được trao cho học sinh khuyết tật. Trường THPT Nam Đàn 1 cũng được trao học bổng từ các đơn vị đồng hành.
Những hoạt động này góp phần cụ thể hóa thông điệp của Tuần lễ, đó là tạo thêm cơ hội để mọi người được học tập, tiếp cận tri thức và phát triển năng lực, nhất là những học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian, nhưng mục tiêu lớn hơn là hình thành thói quen và nhu cầu học tập thường xuyên trong mỗi người. Đây cũng là nền tảng để Nghệ An phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng giáo dục và từng bước xây dựng xã hội học tập thích ứng với thời đại số và trí tuệ nhân tạo.
Lê Quyết
