Theo kinh nghiệm của ngư dân địa phương, vụ cá cơm chính tại vùng biển Quảng Ngãi thường kéo dài từ tháng 12 đến tháng 3 âm lịch năm sau, do đó đợt xuất hiện cá cơm rộ lên vào thời điểm này được xem là hiện tượng trái vụ và sản lượng thường biến động khó đoán qua từng năm. Điểm thuận lợi lớn nhất trong đợt này là luồng cá tập trung ở vùng biển gần bờ, chỉ cách đất liền hơn 30 km cả ngày lẫn đêm, giúp các phương tiện tiết kiệm đáng kể chi phí nhiên liệu di chuyển. Khi trời tối, các chủ tàu bật hệ thống đèn chiếu công suất cao để gom đàn trước khi buông lưới, ban ngày tiếp tục kết hợp máy dò cá cùng lưới vây rút.
Tại cảng cá Tịnh Kỳ, hoạt động bốc dỡ hải sản diễn ra khẩn trương khi bình quân mỗi ngày có hơn 30 lượt tàu cập bến, sản lượng ghi nhận từ 2 đến 3 tấn cá cơm cho mỗi tàu sau một chuyến biển. Với giá bán ổn định tại bến từ 15.000 đến 20.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí dầu máy và phí tổn vận hành, nhiều chủ tàu thu lãi ròng 10 đến 20 triệu đồng mỗi đêm. Mỗi thuyền viên tham gia lao động trên tàu cũng đạt mức thu nhập bình quân khoảng 500.000 đồng một đêm.
Song song với nguồn cá cơm tươi đưa về cảng biển miền Trung, tại thị trường TPHCM, mặt hàng cá mờm sữa, hay còn gọi là cá cơm mờm hoặc cá ngần trắng, cũng đang được tiêu thụ mạnh với mức giá dao động từ 130.000 đến 150.000 đồng/kg. Loại hải sản này thường được các vựa phân phối đóng gói hộp 500g tiện lợi, rất được các bà nội trợ ưa chuộng mua về chế biến cháo dinh dưỡng hoặc làm thức ăn dặm cho trẻ nhỏ nhờ thân hình nhỏ nhắn, thịt mềm, có thể ăn tươi hoặc phơi khô.
Dưới góc nhìn khoa học thực phẩm, các chuyên gia thuộc cơ quan y tế Harvard Health xếp nhóm cá nhỏ như cá cơm, cá trích và cá mòi vào danh sách những loài thủy hải sản giàu dinh dưỡng hàng đầu. Nguồn cá này chứa hàm lượng phong phú protein, sắt, selen, kẽm, vitamin B12 và đặc biệt là axit béo omega-3 hỗ trợ rất tốt cho hoạt động của hệ tim mạch. Thói quen sử dụng nguyên con cả phần xương mềm giúp cơ thể hấp thụ trực tiếp lượng canxi tự nhiên cùng vitamin D và iốt thiết yếu cho việc điều hòa hormone tuyến giáp.
Đặc biệt, do đứng ở tầng đáy của chuỗi thức ăn đại dương, các loài cá nhỏ như cá cơm ít tích tụ các chất độc hại hay kim loại nặng như thủy ngân và hợp chất ô nhiễm PCB so với các loài cá săn mồi kích thước lớn ở tầng trên như cá kiếm hay cá ngừ, mang lại độ an toàn sinh học cao hơn cho người tiêu dùng.
Tâm An
