Những dấu ấn hạ tầng giao thông nổi bật của TP. HCM nhiệm kỳ 2020-2025

Giai đoạn 2020–2025 đánh dấu bước chuyển mạnh của hạ tầng giao thông TP. HCM với loạt công trình lớn. Đặc biệt, trong năm 2025, nhiều dự án trọng điểm đã đồng loạt khởi công, tạo đà bứt phá cho giai đoạn mới.

Các công trình lớn tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội

Một trong những dấu ấn nổi bật trong nhiệm kỳ 2020-2025 của TP. HCM, đó là hoàn thành toàn bộ quá trình xây dựng và chính thức đưa vào vận hành thương mại tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) vào cuối năm 2024.

Đây là tuyến metro đầu tiên của thành phố, không chỉ mở ra chương mới cho giao thông công cộng khối lượng lớn mà còn thể hiện quyết tâm chính trị, năng lực tổ chức và điều hành các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Song hành với Metro số 1, nút giao thông An Phú với kinh phí hơn 3.400 tỷ đồng trở thành một điểm nhấn khác của nhiệm kỳ. Cùng với đó, dự án đường nối Trần Quốc Hoàn – Cộng Hòa mang ý nghĩa đặc biệt khi hoàn thành một nhiệm vụ tầm quốc gia, thể hiện trách nhiệm của TP. HCM đối với cửa ngõ hàng không lớn nhất cả nước – sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất. Mở ra tuyến kết nối trực tiếp thứ hai vào nhà ga T3, góp phần nâng cao năng lực khai thác của sân bay.

Kế đến là việc đầu tư xây dựng đường Vành đai 3 đoạn qua TP. HCM (bao gồm cầu Kênh Thầy Thuốc) với tổng chiều dài khoảng 47,3 km. Dự án qua địa bàn TP. Thủ Đức cũ (khoảng 14,7 km) và đoạn đi bằng qua các huyện Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh cũ (khoảng 32,6 km) góp phần phát triển hạ tầng giao thông TP. HCM.

Dự án không chỉ giải quyết các vấn đề cấp bách về ùn tắc, kết nối vùng mà còn định hình diện mạo đô thị hiện đại, làm nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.

Ở phía Tây thành phố, dự án mở rộng QL50 - tuyến giao thương huyết mạch kết nối TP. HCM với "vựa lúa" Đồng bằng sông Cửu Long, từng là một trong những tuyến đường gây bức xúc nhất của thành phố với tình trạng quá tải nghiêm trọng, mặt đường xuống cấp và tai nạn giao thông thường xuyên xảy ra, kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội của cả một khu vực rộng lớn.

Dự án không chỉ có ý nghĩa với thành phố mà còn mang tầm chiến lược vùng, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, nông sản và phát triển kinh tế – xã hội khu vực. Do đó, việc mở rộng tuyến đường này có ý nghĩa chiến lược trong việc thúc đẩy liên kết vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa, nông sản từ các tỉnh miền Tây lên thành phố.

Ngoài ra, thành phố cũng đã thi công hoàn thành nhiều dự án giao thông trọng điểm khác như: Mở rộng nâng cấp đường Dương Quảng Hàm; Hầm chui nút giao thông Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Hữu Thọ; Cầu Long Kiểng, huyện Nhà Bè; cầu Rạch Đỉa, quận 7 - huyện Nhà Bè; Xây mới cầu Bưng, cầu Bà Hom...

"Các dự án trên hoàn thành cũng góp phần chung vào sự tạo động lực kinh tế, giải quyết ách tắc giao thông, nâng cao chất lượng sống của người dân thành phố", đại diện Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP. HCM đánh giá.

Theo ông Khương Văn Mười, nguyên Chủ tịch Hội KTS TP. HCM, bức tranh giao thông của TP. HCM vào năm 2025 có những điểm sáng rõ nét, phản ánh một giai đoạn chuyển động mạnh mẽ và có chiều sâu trong đầu tư hạ tầng.

Hệ thống đường bộ, cầu, nút giao, các tuyến giao thông kết nối và đặc biệt là đường sắt đô thị được triển khai với quy mô lớn không chỉ góp phần cải thiện tình trạng ùn tắc, mà còn từng bước tái cấu trúc không gian đô thị, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thành phố.

Ngoài ra, “Bước sang giai đoạn phát triển mới, bài toán giao thông nội đô TP. HCM cần được đặt ở vị trí trung tâm, trong đó, phát triển mạnh hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới metro được xem là giải pháp mang tính căn cơ để giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, từ đó từng bước giải nén cho đường phố”, ông Khương Văn Mười cho biết thêm.

Giải phóng nguồn lực, đột phá hạ tầng

Trong năm 2025, Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP. HCM đã tổ chức khởi công các công trình, dự án: Xây dựng cầu đường Nguyễn Khoái (quận 1, 4, 7); Dự án thành phần 1, 2: Xây dựng Vành đai 2 TP. HCM (đoạn từ cầu Phú Hữu đến đường Võ Nguyên Giáp và đoạn từ đường Võ Nguyên Giáp đến đường Phạm Văn Đồng); Mở rộng đường nối cao tốc TP. HCM - Long Thành - Dầu Giây (đoạn từ nút giao thông An Phú đến đường Vành đai 2); Dự án thành phần 2: Đầu tư xây dựng đường gom dân sinh, cầu vượt ngang đường cao tốc thuộc dự án cao tốc TP. HCM - Mộc Bài…

Đồng thời, Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP. HCM cũng đã được cấp thẩm quyền thông qua chủ trương các dự án: Vành đai 4; Nâng cấp, mở rộng QL 13 (từ cầu Bình Triệu đến ranh tỉnh Bình Dương); Nâng cấp đường trục Bắc - Nam (từ đường Nguyễn Văn Linh đến cao tốc Bến Lức - Long Thành); Nâng cấp, mở rộng QL1 (từ đường Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Long An); Cải tạo, nâng cấp QL22 (từ nút giao An Sương đến đường Vành đai 3); Xây dựng đường nối từ nút giao Gò Công đến cầu Long Hưng; Đầu tư hoàn chỉnh Nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành với QL50…

Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2020 -2025 là nền tảng quan trọng cho năm 2026 tăng tốc để về đích các công trình dự án như: Nút giao thông Mỹ Thủy; nút giao thông An Phú; Mở rộng đường QL50; Xây dựng đường Vành đai TP. HCM.

Đặc biệt, thành phố sẽ hoàn tất các thụ tục để khởi công các dự án, công trình mang tầm chiến lược như: Đường Vành đai 4; Cầu đường Bình Tiên; Dự án liên cảng Cát Lái Phú Hữu; Nâng cấp, mở rộng QL13; Nâng cấp đường trục Bắc - Nam; Nâng cấp, mở rộng QL1; Cải tạo, nâng cấp QL22; Đầu tư hoàn chỉnh nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành với QL50.

Bên cạnh đó, là những dự án mang tính biểu tượng như cầu Thủ Thiêm 4, đường ven biển TP. HCM, đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu cũng đang được nghiên cứu, đề xuất đầu tư.

“Năm 2026 được xem là thời điểm đặc biệt khi hàng loạt dự án lớn về đích, đồng thời cũng là lúc khởi công những dự án quy mô hơn. Đây là nền tảng, bệ phóng quyết định tốc độ bứt phá của hạ tầng giao thông TP. HCM", đại diện Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP. HCM nhấn mạnh.

Năm 2026, thành phố chọn chủ đề là: "Khai thông thể chế, giải phóng nguồn lực, đột phá hạ tầng, nâng cao hiệu quả phục vụ, tạo chuyển biến thực chất trong phát triển TP. HCM sau sáp nhập". Các dự án trọng điểm như Vành đai 2, Vành đai 3, Vành đai 4, các tuyến metro, dự án Bình Quới - Thanh Đa, dự án chống ngập, cải tạo nhà ven rạch sẽ được đẩy nhanh tiến độ, đưa vào khai thác.

Ngoài ra, với cách tiếp cận đầu tư công mới, các dự án hạ tầng của TP .HCM có cơ sở triển khai nhanh hơn. Về thủ tục, Chủ tịch UBND TP. HCM Nguyễn Văn Được cũng yêu cầu tất cả hồ sơ dự án quan trọng, nhất là công trình đột phá, phải được chuẩn bị trước, để đầu năm 2026 bố trí vốn là triển khai ngay. Các dự án nhóm B, nhóm C cũng được ủy quyền về cho giám đốc sở, chủ tịch UBND cấp xã đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết thủ tục cũng như tăng cường trách nhiệm cá nhân.

Với việc triển khai nhiều dự án trọng điểm và đi vào hoạt động, TP. HCM sẽ từng bước được khai thông, mạng lưới vành đai, cao tốc và quốc lộ hình thành đồng bộ, góp phần kết nối hiệu quả toàn vùng Đông Nam Bộ. Qua đó, tạo nền tảng quan trọng để TP. HCM tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Thuận Yến