Ngày 14/8, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bàn Cờ, TP.HCM tổ chức tọa đàm chuyên đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở”.

Tham dự tọa đàm có ông Huỳnh Hữu Tốt, Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật Sở Tư pháp TP.HCM; bà Phạm Thị Thúy Hằng, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch HĐND phường Bàn Cờ; cùng đại diện lãnh đạo UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Chi hội Luật gia, các phòng chuyên môn, cảnh sát khu vực và lực lượng hòa giải viên, trưởng khu phố, trưởng Ban công tác Mặt trận của 25 khu phố.

Ông Huỳnh Hữu Tốt, Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật Sở Tư pháp TP.HCM, tham dự tọa đàm về công tác hòa giải ở cơ sở.
Ông Huỳnh Hữu Tốt, Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật Sở Tư pháp TP.HCM, tham dự tọa đàm về công tác hòa giải ở cơ sở. (Ảnh: Trần Minh)

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình hòa giải ở cơ sở; đồng thời chia sẻ những cách làm, kinh nghiệm thực tế để giải quyết các mâu thuẫn phát sinh trong đời sống dân cư, góp phần giữ gìn tình làng nghĩa xóm và ổn định trật tự tại địa bàn.

Mâu thuẫn bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ

Chia sẻ tại tọa đàm, bà Phạm Thị Thanh Thủy, thành viên tổ hòa giải khu phố 20, cho biết tại các khu phố lao động, nhiều vấn đề phát sinh trong đời sống hằng ngày có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn giữa hàng xóm.

“Người làm công tác hòa giải phải có uy tín, gần gũi, sâu sát với người dân. Khi xảy ra vụ việc, mình phải lắng nghe cả hai phía, tìm hiểu kỹ nguyên nhân và phối hợp với công an, cảnh sát khu vực để vận động, phân tích, giúp các bên hiểu và tìm được tiếng nói chung” - bà Thủy chia sẻ.

Các lãnh đạo phường Bàn Cờ cùng đại biểu tham dự tọa đàm về công tác hòa giải ở cơ sở.
Lãnh đạo phường Bàn Cờ cùng đại biểu tham dự tọa đàm về công tác hòa giải ở cơ sở. (Ảnh: Trần Minh)

Theo bà Thủy, có những trường hợp chỉ bắt đầu từ chuyện để rác, sinh hoạt chung hoặc những bất đồng nhỏ giữa các gia đình. Nếu người hòa giải xuống cơ sở kịp thời, phân tích để mỗi bên nhường nhau một chút thì có thể được giải quyết trước khi trở thành mâu thuẫn lớn.

Không chỉ giải quyết mâu thuẫn, người làm công tác hòa giải còn phải sâu sát với đời sống người dân, nắm được hoàn cảnh của từng gia đình để có cách vận động phù hợp.

“Quan trọng là làm sao để hai bên hiểu nhau, cùng nhìn nhận vấn đề và tìm được tiếng nói chung. Khi đó, mâu thuẫn được giải quyết từ sớm, tình cảm hàng xóm được giữ gìn và khu dân cư cũng ổn định hơn” - bà Thủy nói.

Bà Phạm Thị Thanh Thủy, hòa giải viên khu phố 20, chia sẻ kinh nghiệm hòa giải các mâu thuẫn phát sinh trong khu dân cư.
Bà Phạm Thị Thanh Thủy, hòa giải viên khu phố 20, chia sẻ kinh nghiệm hòa giải các mâu thuẫn phát sinh trong khu dân cư. (Ảnh: Trần Minh)

Cùng chia sẻ về những vụ việc thường gặp ở khu dân cư, bà Lê Thị Kim Phượng, Tổ trưởng tổ hòa giải 18, cho biết mâu thuẫn giữa người dân đôi khi xuất phát từ những chuyện rất đời thường như việc hát karaoke hay vệ sinh môi trường.

“Có người bức xúc nhưng không nói trực tiếp với hàng xóm mà nhắn tin cho tổ trưởng khu phố hoặc tổ hòa giải. Khi nhận được phản ánh, tôi thường tìm cách gặp gỡ, trao đổi với người liên quan để tìm hiểu nguyên nhân và vận động hai bên cùng giải quyết” - bà Phượng chia sẻ.

Bà Lê Thị Kim Phượng, Tổ trưởng tổ hòa giải 18, nêu những cách làm nhằm kịp thời tháo gỡ mâu thuẫn giữa các hộ dân.
Bà Lê Thị Kim Phượng, Tổ trưởng tổ hòa giải 18, nêu những cách làm nhằm kịp thời tháo gỡ mâu thuẫn giữa các hộ dân. (Ảnh: Trần Minh)

Theo bà Phượng, người hòa giải phải tạo điều kiện để người dân nói ra những điều họ còn ngại, sau đó nhẹ nhàng phân tích, nhắc nhở để các bên hiểu và thông cảm cho nhau.

“Những việc như vậy nếu giải quyết sớm thì rất dễ, tránh để chuyện nhỏ trở thành mâu thuẫn lớn” - bà Phượng nói.

Gần dân để hòa giải từ sớm

Từ những câu chuyện được chia sẻ tại tọa đàm có thể thấy, hòa giải ở cơ sở không chỉ là việc giải quyết một vụ tranh chấp khi sự việc đã xảy ra. Quan trọng hơn, đó còn là quá trình gần dân, lắng nghe và phát hiện mâu thuẫn từ khi mới phát sinh.

Bà Phạm Thị Thúy Hằng, Phó Chủ tịch HĐND phường Bàn Cờ, cho rằng công tác hòa giải ở cơ sở có vai trò quan trọng trong việc giữ gìn đoàn kết, ổn định tại khu dân cư. Thông qua tọa đàm, phường mong muốn lắng nghe những khó khăn, vướng mắc từ chính những người trực tiếp làm công tác hòa giải, qua đó tìm ra những giải pháp phù hợp với thực tế địa bàn.

Bà Phạm Thị Thúy Hằng, Phó Chủ tịch HĐND phường Bàn Cờ, cùng các đại biểu trao đổi về giải pháp nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở.
Bà Phạm Thị Thúy Hằng, Phó Chủ tịch HĐND phường Bàn Cờ, cùng các đại biểu trao đổi về giải pháp nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở. (Ảnh: Trần Minh)
Bà Đoàn Thị Cẩm Tú, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bàn Cờ, TP.HCM, lắng nghe các ý kiến trao đổi về công tác hòa giải.
Bà Đoàn Thị Cẩm Tú, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bàn Cờ, TP.HCM, lắng nghe các ý kiến trao đổi về công tác hòa giải. (Ảnh: Trần Minh)

Theo bà Hằng, những kinh nghiệm từ cơ sở cần được chia sẻ, nhân rộng để các hòa giải viên có thêm cách xử lý đối với từng loại mâu thuẫn. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa hòa giải viên, trưởng khu phố, Ban công tác Mặt trận và lực lượng công an cũng rất cần thiết trong quá trình vận động, giải quyết vụ việc.

“Điều quan trọng là phải giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở, hạn chế để những bất đồng nhỏ kéo dài, phát sinh thành phức tạp; qua đó góp phần giữ gìn tình đoàn kết trong nhân dân và ổn định trật tự tại địa bàn” - bà Hằng cho hay.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại tọa đàm về giải pháp nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại tọa đàm về giải pháp nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở. (Ảnh: Trần Minh)

Tọa đàm cũng là dịp để những người trực tiếp làm công tác hòa giải nhìn lại những khó khăn trong thực tiễn, từ đó chia sẻ cách làm hay, kinh nghiệm hiệu quả và tìm kiếm những mô hình mới.

Bởi ở khu dân cư, một cuộc hòa giải thành công đôi khi không cần đến những điều quá lớn lao. Đó có thể chỉ là việc giúp hai người hàng xóm hiểu nhau hơn sau một lần tranh cãi vì tiếng karaoke, một túi rác đặt không đúng chỗ hay tiếng chó sủa làm ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Giải quyết được một mâu thuẫn từ sớm cũng đồng nghĩa với việc giữ lại một mối quan hệ hàng xóm, giữ sự đoàn kết trong cộng đồng và góp phần để khu dân cư bình yên hơn.

3 điều hòa viên cần nhớ

Theo tham luận của bà Lê Thị Lệ Duyên, Chi hội trưởng Chi hội Luật gia phường Bàn Cờ, để hòa giải hiệu quả, hòa giải viên cần giữ ba nguyên tắc: khách quan, tôn trọng sự tự nguyện; thấu lý, đạt tình, đúng pháp luật; kịp thời và bảo mật.

Hòa giải viên cần lắng nghe bình đẳng, không áp đặt hay thiên vị, để các bên tự nguyện tìm tiếng nói chung. Bên cạnh việc nắm quy định pháp luật, người hòa giải cần biết giải thích bằng ngôn ngữ đời thường, khơi gợi sự cảm thông và tình làng nghĩa xóm.

Đặc biệt, mâu thuẫn cần được phát hiện, tiếp cận sớm; thông tin người dân chia sẻ phải được giữ kín để duy trì niềm tin trong cộng đồng.

Trần Minh