Mô hình “Không gian Văn hóa - Chợ phiên Đông Khánh Sơn” làm cơ sở đánh giá, rút kinh nghiệm và hoàn thiện phương thức tổ chức các phiên chợ tiếp theo; Phát huy lợi thế mùa trái cây tháng 8, tập trung quảng bá sầu riêng và các loại nông sản, đặc sản địa phương; tạo điều kiện để nhà vườn, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ sản xuất, kinh doanh trực tiếp giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm. Tăng cường kết nối giữa người sản xuất với thương lái, doanh nghiệp, cơ sở thu mua, hệ thống phân phối, cửa hàng OCOP và người tiêu dùng; từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản địa phương. Gắn hoạt động mua bán, quảng bá sản phẩm với trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, nghề truyền thống và cảnh quan núi rừng;từng bước xây dựng Chợ phiên Đông Khánh Sơn trở thành điểm dừng chân, sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của địa phương.
Theo địa phương:Việc Tổ chức phải thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, đúng quy định; nội dung phong phú nhưng có trọng tâm, tạo được dấu ấn riêng của Đông Khánh Sơn. Các gian hàng ưu tiên nông sản, sản phẩm OCOP, đặc sản, ẩm thực và sản phẩm thủ công truyền thống của địa phương; bảo đảm chất lượng, nguồn gốc, an toàn thực phẩm và niêm yết giá. Phân công cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, đoàn thể và các thôn; bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và chủ động trong quá trình chuẩn bị.Khuyến khích ứng dụng chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt bằng mã QR, livestream giới thiệu và bán hàng trên các nền tảng số như Facebook, Zalo, TikTok. Bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường trong suốt thời gian diễn ra hoạt động.
Với chủ đề: “Mùa trái ngọt Đông Khánh Sơn”, tập trung khai thác thế mạnh trái cây đặc sản đang vào vụ, kết hợp giới thiệu ẩm thực, văn hóa Raglai và các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Sự kiện đã được tổ chức trong 2 ngày 14 và 15/8/2026, tại điểm dừng chân đỉnh đèo xã Đông Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa.
Điểm nhấn chủ đề tháng 8:Không gian “Mùa trái ngọt Đông Khánh Sơn”: Trưng bày, giới thiệu các loại trái cây đặc sản đang vào vụ như sầu riêng, măng cụt, chôm chôm, bưởi da xanh, chuối, mít và các sản phẩm chế biến từ trái cây; giới thiệu thông tin về vùng sản xuất, mùa vụ, hộ sản xuất và câu chuyện về sản phẩm, qua đó quảng bá hình ảnh nông sản đặc trưng của địa phương. Tổ chức trình diễn, giới thiệu và trải nghiệm chế biến một số món ăn đặc trưng từ nông sản địa phương, trong đó có các món chế biến từ sầu riêng; món cơm lam, chế biến một số món ăn truyền thống của đồng bào Raglai và giới thiệu nguyên liệu nông sản được sử dụng tại chỗ. Khuyến khích hình thức để du khách trực tiếp quan sát, trải nghiệm và thưởng thức sản phẩm. Kết nối tiêu thụ nông sản: Mời doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở thu mua, cơ sở phân phối, cửa hàng OCOP và các tổ chức, cá nhân có nhu cầu tiêu thụ nông sản tham quan, tìm hiểu sản phẩm; tạo điều kiện kết nối trực tiếp giữa người sản xuất với đơn vị thu mua, phân phối, từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm địa phương.
Quy mô gồm10 gian hàng; Khu vực sân khấu, giao lưu văn hóa, văn nghệ; Khu vực trải nghiệm văn hóa, nghề truyền thống và ẩm thực; Khu vực kết nối giao thương, giới thiệu và tiêu thụ nông sản.Khu vực để xe, vệ sinh và các khu vực phụ trợ.
Từ 14 giờ 00 đến 17 giờ 00 ngày 14/8/2026: Mở cửa phiên chợ; đón tiếp Nhân dân và du khách; tham quan, mua sắm, giao lưu tại các gian hàng; trưng bày, giới thiệu và kinh doanh nông sản, sản phẩm OCOP, đặc sản và ẩm thực địa phương; tổ chức trải nghiệm văn hóa, nghề truyền thống và trò chơi dân gian phù hợp.
Từ 17 giờ 00 đến 21 giờ 00 Tối 14/8/2026: Chương trình “Đêm Hương vị Đại ngàn”, gồm: Giao lưu văn nghệ, dân ca, dân vũ Raglai; Trình diễn nhạc cụ truyền thống như đàn Chapi, mã la; Trình diễn, giới thiệu nghề thủ công truyền thống; Giao lưu giữa nghệ nhân, người dân với du khách; Tổ chức các hoạt động check-in, chụp ảnh và quảng bá hình ảnh Đông Khánh Sơn.
Sáng 15/8/2026: Từ 06 giờ 00 đến 10 giờ 00 tổ chức “Phiên chợ nông sản sáng Đông Khánh Sơn”, là hoạt động trọng tâm của phiên thí điểm nhằm thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm và kết nối trực tiếp giữa người sản xuất với người mua.
Mở cửa các gian hàng nông sản, sản phẩm OCOP, đặc sản và sản phẩm chế biến; Ưu tiên các loại trái cây tươi đang vào vụ, đặc biệt là sầu riêng và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương; Khuyến khích nhà vườn, hộ sản xuất, hợp tác xã, tổ hợp tác và các thôn đưa sản phẩm trực tiếp từ nơi sản xuất đến phiên chợ; Niêm yết giá bán rõ ràng; bảo đảm chất lượng, nguồn gốc sản phẩm và vệ sinh an toàn thực phẩm. Tạo điều kiện để thương lái, doanh nghiệp, cơ sở thu mua, cơ sở phân phối trực tiếp tham quan, trao đổi và mua sản phẩm.
Không gian văn hóa – trải nghiệm:Trình diễn đàn Chapi, mã la, dân ca, dân vũ Raglai; giới thiệu ý nghĩa, giá trị của nhạc cụ và nghệ thuật dân gian. Trình diễn đan lát, gùi và một số công cụ, vật dụng truyền thống; cho phép du khách trải nghiệm công đoạn đơn giản. Tổ chức trò chơi dân gian phù hợp: kéo co, đi cà kheo, giã gạo bằng chày và các hoạt động cộng đồng.
“Không gian Văn hóa - Chợ phiên Đông Khánh Sơn” tháng 8 năm 2026 bố trí 10 gian hàng, cụ thể:
Gian số 01 : “OCOP - Nông sản chủ lực Đông Khánh Sơn”: Do Phòng Kinh tế chủ trì, trưng bày, giới thiệu các sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực, sản phẩm tiêu biểu của địa phương; giới thiệu thông tin vùng sản xuất, cơ sở sản xuất, sản lượng và khả năng cung ứng; chủ trì kết nối doanh nghiệp, thương lái, cơ sở thu mua, phân phối và các đơn vị có nhu cầu tiêu thụ sản phẩm. 
Gian số 02 và 03: “Từ vườn đến phiên chợ”: Do Hội Nông dân xã chủ trì bố trí 02 gian hàng, vận động hội viên, nhà vườn, hộ sản xuất tham gia; tập trung giới thiệu sầu riêng, trái cây theo mùa, nông sản tươi, sản phẩm chế biến và các sản phẩm đặc trưng do hội viên sản xuất. Khuyến khích giới thiệu trực tiếp người sản xuất, vùng trồng, mùa vụ, sản lượng và khả năng cung ứng; tạo điều kiện để thương lái, doanh nghiệp, cơ sở thu mua trực tiếp trao đổi, đặt hàng và kết nối tiêu thụ.
Gian số 04 và 05: “Gian hàng ẩm thực”: Do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã chủ trì, bố trí 02 gian hàng ẩm thực, giới thiệu các món ăn truyền thống, cơm lam, bánh dân gian, các món ăn đặc trưng của địa phương và sản phẩm chế biến từ nông sản. Tổ chức trình diễn, giới thiệu cách chế biến và thưởng thức một số món từ sầu riêng theo điều kiện thực tế; khuyến khích hình thức trải nghiệm để du khách được trực tiếp quan sát, tham gia và thưởng thức. Các gian hàng bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm, nguồn nguyên liệu rõ ràng và niêm yết giá.
Gian số 06 “Các loại nước mát”: do Đoàn Thanh niên xã phụ trách gian hàng nước uống, nước giải khát phục vụ Nhân dân và du khách; đồng thời bố trí lực lượng đoàn viên hỗ trợ hướng dẫn du khách, hỗ trợ thanh toán bằng mã QR, quảng bá sản phẩm và thực hiện livestream “Chợ phiên hôm nay - Đặc sản Đông Khánh Sơn”. Khuyến khích sử dụng các loại nước uống, nguyên liệu phù hợp với điều kiện địa phương, bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm và hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần.
Gian số 07: “Đặc sản Ba Cụm Nam”: Do Thôn Ba Cụm Nam chủ trì, giới thiệu các loại nông sản, đặc sản, sản phẩm chế biến, ẩm thực và sản phẩm văn hóa truyền thống tiêu biểu của thôn; lựa chọn sản phẩm có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với chủ đề phiên chợ tháng 8.
Gian số 08: “Đặc sản Tà Nĩa - Sơn Trung”, là gian hàng liên kết của Thôn Tà Nĩa và Thôn Sơn Trung: giới thiệu các loại nông sản, trái cây, đặc sản, sản phẩm chế biến, ẩm thực và sản phẩm mang bản sắc văn hóa của hai thôn. Hai thôn chủ động lựa chọn sản phẩm tiêu biểu, phân công người phụ trách, chuẩn bị hàng hóa, bố trí trưng bày và bán hàng; bảo đảm sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng và niêm yết giá. Giới thiệu nông sản, đặc sản, ẩm thực và các sản phẩm mang bản sắc văn hóa của thôn; khuyến khích giới thiệu sản phẩm gắn với câu chuyện văn hóa, con người và đời sống cộng đồng.
Gian số 09: “Gian hàng kết nối đặc sản Đông Khánh Sơn”: bố trí sản phẩm tiêu biểu của các thôn Dốc Trầu, Suối Đá, Tha Mang và A Thi; ưu tiên nông sản, trái cây theo mùa, đặc sản, sản phẩm chế biến, sản phẩm thủ công truyền thống và các sản phẩm có khả năng quảng bá, tiêu thụ tại phiên chợ. Việc bố trí, sắp xếp sản phẩm trong gian hàng số 09 do Phòng Kinh tế và các thôn thống nhất thực hiện, bảo đảm đa dạng sản phẩm, không trùng lặp và tạo điều kiện cho các hộ, cá nhân được tham gia.
Gian số 10 : “Gian hàng sản phẩm địa phương”; dành cho các hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn xã có sản phẩm phù hợp đăng ký tham gia; ưu tiên nông sản, đặc sản địa phương, sản phẩm chế biến, sản phẩm thủ công truyền thống và các sản phẩm có khả năng tiêu thụ.
Phát biểu tại lễ khai mạc phiên chợ, bà Bo Bo Thị Yến - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã cho biết: “Đông Khánh Sơn là vùng đất miền núi giàu bản sắc, nơi sinh sống của cộng đồng nhiều dân tộc, trong đó đồng bào Raglai chiếm tỷ lệ lớn, với những giá trị văn hóa truyền thống phong phú, độc đáo; cùng với đó là những sản vật, nông sản, ẩm thực đặc trưng được hình thành từ lao động, đời sống và văn hóa của Nhân dân địa phương.
Phiên chợ không đơn thuần là nơi mua bán, trao đổi hàng hóa. Chúng tôi mong muốn đây sẽ là nơi để bà con gặp gỡ, giao lưu; để những sản phẩm do chính người dân làm ra được giới thiệu đến nhiều người hơn; để những món ăn truyền thống, những bộ trang phục, tiếng nhạc, điệu múa, trò chơi dân gian và những nét đẹp văn hóa Raglai được giới thiệu, gìn giữ và tiếp tục trao truyền cho thế hệ trẻ.
Đặc biệt, thông qua phiên chợ, chúng ta từng bước gắn văn hóa với phát triển kinh tế, gắn sản phẩm địa phương với du lịch, tạo thêm cơ hội quảng bá sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực, sản phẩm đặc trưng và ẩm thực của Đông Khánh Sơn”.
Theo lãnh đạo xã Đông Khánh Sơn, với mong muốn tạo ra một không gian vừa giao lưu văn hóa, vừa giới thiệu sản vật, vừa kết nối cộng đồng và quảng bá hình ảnh quê hương Đông Khánh Sơn, “Không gian Văn hóa - Chợ phiên Đông Khánh Sơn” đã thành công vượt tầm, mang lại cho địa phương nhiều điều tốt đẹp hơn thế.
Trần Minh Ngọc
