THCL Trung tá Nguyễn Thanh Nguyên, Đội trưởng Đội Phòng chống hàng giả, hàng nhái (PC46, CA TP. HCM): Vừa qua, lực lượng CA TP đã phối hợp với BCĐ389/QG triệt phá hàng loạt vụ buôn bán, sản xuất hàng giả, hàng nhái với số lượng lớn.

Trung tá Nguyễn Thanh Nguyên, Đội trưởng Đội Phòng chống hàng giả, hàng nhái (PC46, CA TP. HCM)

Xin ông cho biết một số thủ đoạn hoạt động của tội phạm buôn bán, sản xuất hàng giả diễn ra trên địa bàn TP. HCM thời gian qua?

Tội phạm thường tổ chức sản xuất hàng giả ở nhiều nơi, mỗi nơi một khâu, sau đó chuyển đến một nơi để lắp ráp hoàn chỉnh rồi đưa đi tiêu thụ. Đặc điểm này nói lên sự tinh vi của đối tượng chuyên làm hàng giả, bởi nếu bị phát hiện ở một khâu, một công đoạn nào đó thì các đối tượng có thể nhanh chóng tẩu tán tang vật ở những khâu khác. Đối tượng sản xuất hàng giả lợi dụng các DN, cơ sở sản xuất hợp pháp được phép sản xuất các mặt hàng cùng loại để sản xuất hàng giả. Đối tượng phạm tội thường sản xuất theo đơn đặt hàng với số lượng không lớn, sản xuất đến đâu tiêu thụ đến đó, sản xuất theo nhu cầu của thị trường, không sản xuất hàng loạt vì sợ lộ nên cũng khó cho cơ quan công an xử lý hình sự. Phần lớn các vụ sản xuất, buôn bán hàng giả đều được tiến hành bí mật, lén lút ở những nơi xa xôi hẻo lánh, khu vực phức tạp nhiều thành phần dân cư như trong hẻm sâu, nhiều ngõ ngách… Có một số đối tượng sản xuất ngay tại bếp, gác xép của hộ gia đình. Các vụ sản xuất hàng giả thường tiến hành theo lối thủ công với thao tác đơn giản, dễ làm. Đối tượng sản xuất buôn bán hàng giả cũng thường trộn các loại hàng giả với hàng thật để tiêu thụ hàng giả.

Có ý kiến cho rằng, nhiều vụ việc đáng lẽ đã bị phát hiện và xử lý, nhưng do quản lý còn lỏng lẻo nên đến nay số vụ việc phát hiện được vẫn còn khiêm tốn. Ông nghĩ sao về điều này?

Những vụ việc chúng tôi vừa phát hiện và đang tiến hành xử lý vẫn chỉ như muối bỏ bể. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do công tác quản lý còn thiếu sót, sơ hở, lỏng lẻo. Tại địa bàn TP. HCM, sự đa dạng, phong phú về hoạt động sản xuất, kinh doanh, cũng như thị trường tiêu thụ tạo ra sự khó khăn, phức tạp cho công tác quản lý, những kẽ hở để các đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả lợi dụng hoạt động. Bên cạnh đó, cơ chế chính sách, biện pháp quản lý của các cơ quan nhà nước, các ngành các cấp chưa đạt hiệu quả, ý thức của người tham gia quản lý chưa cao, trình độ quản lý còn yếu, kinh phí hạn hẹp dẫn tới buông lỏng quản lý, kiểm tra, kiểm soát mang tính hình thức, không thường xuyên để kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót mà tội phạm thường hay sử dụng hoạt động, từ đó dẫn đến bỏ lọt tội phạm. Công tác thẩm định, giám định hàng giả cũng là một khó khăn lớn đối với cơ quan kiểm tra.

Ông nhận định như thế nào về hệ thống pháp luật liên quan tới lĩnh vực chống sản xuất, buôn bán hàng giả hiện nay?

Thực tế, trong hệ thống pháp luật, các quy phạm pháp luật về hàng giả còn nhiều bất cập, lạc hậu so với tình hình mới. Cụ thể, có 2 văn bản đã ban hành từ lâu nhưng vẫn chưa được sửa đổi, bổ sung đó là Chỉ thị 31/1999/CT-TTg ngày 27/10/1999 của Thủ tướng Chính phủ trong đấu tranh hàng giả và Thông tư liên tịch số 10/2000/TTLT-BTM-BTC-BCA- BKHCNMT ngày 27/4/2000. Các văn bản hiện hành cũng chưa quy định rõ ràng về khái niệm hàng giả, có những điểm chồng chéo với hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ. Một số điều quy định của Bộ luật Hình sự chưa được hướng dẫn rõ ràng cụ thể như “người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là thức ăn dùng trong chăn nuôi, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi với số lượng lớn hoặc gây hậu quả nghiêm trọng thì bị phạt tiền từ 10-100 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1-5 năm”. Nhưng đến nay, chưa có hướng dẫn thế nào là “số lượng lớn”, thế nào là “gây hậu quả nghiêm trọng”, từ đó gây khó khăn cho quá trình xử lý của lực lượng chức năng. Mặt khác, cơ chế pháp luật chưa bảo đảmkhuyến khích người dân và DN tham gia tích cực vào công cuộc đấu tranh phòng chống hàng giả. Thủ tục khiếu nại, tố cáo sản xuất, buôn bán hàng giả của người tiêu dùng, nhà sản xuất, kinh doanh khi phát hiện hành vi xâm phạm còn khá phức tạp, phiền hà, tốn kém thời gian và tiền bạc…

Trân trọng cảm ơn ông!


Bình Thanh ( Thương hiệu & Công luận)