Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số được ví như cầu nối giúp gắn kết ý Đảng với lòng dân. Trong những năm qua, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn Quang Kim, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai đã phát huy vai trò nòng cốt trên các lĩnh vực của đời sống xã hội. Qua đó, góp phần xây dựng xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và giữ gìn an ninh trật tự xã hội trong cộng đồng.
Xã Quang Kim, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai nằm ở phía đông nam huyện Bát Xát, cách thị trấn Bát Xát khoảng 3 km là huyện miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số: Giáy, Dao, Tày, Mường... cùng sinh sống ở 12 thôn.
Để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, trong những năm qua, những người có uy tín vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã tích cực tham gia và vận động nhân dân các hoạt động của cộng đồng và có nhiều đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế- xã hội. Với mỗi bản làng của các dân tộc thiểu số, vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong dòng họ, cộng đồng hết sức quan trọng.
Vai trò của họ được thể hiện ở mọi mặt của đời sống như: Tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện và chấp hành pháp luật; xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc và giữ gìn an ninh trật tự xã hội trong cộng đồng; trong lao động sản xuất, phát triển kinh tế; giữ gìn phong tục tập quán, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư; trong đối nhân xử thế đối với mỗi thành viên và cả cộng đồng.
Người có uy tín không chỉ gương mẫu thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước mà còn là lực lượng nòng cốt trong thực hiện tuyên tuyền, vận động đồng bào ở khu dân cư xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, thực hiện tốt các phong trào thi đua yêu nước, giữ gìn vệ sinh môi trường; xóa bỏ hủ tục lạc hậu… qua đó đã xuất hiện nhiều người có uy tín tiêu biểu trên các lĩnh vực.
Ông Vàng Văn Phủ, thôn Làng Kim cho biết, 100% người dân trong thôn là đồng bào dân tộc Giáy. Đầu tiên tôi vận động người trong gia đình của mình rồi sau đó tôi đã vận động từng nhà, từng người trong làng xóa bỏ một số hủ tục trong việc cưới, việc tang, lễ hội cũng đã được cắt giảm, xóa bỏ như: Tục thách cưới, đám ma nhiều ngày, nhiều lễ cúng, giết mổ nhiều gia súc, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, cúng bái chữa bệnh... Đến nay, bà con thực hiện theo nếp sống mới trong ma chay, cưới hỏi.. theo đúng hương ước, quy ước của thôn. Đặc biệt là, đám cưới không còn tục thách cưới quá nặng nề như trước, đám ma không để người chết quá 48 giờ.
Xã Quang Kim luôn tiên phong đề cao vai trò của đội ngũ người có uy tín ở cộng đồng trong việc tuyên truyền người dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước. Từ nhiều mô hình như: Mô hình thôn bản bình yên, gia đình hạnh phúc, mô hình dòng họ tự quản về ANTT, mô hình thôn trong sạch không có tệ nạn xã hội, mô hình tự quản về đường biên mốc giới... đưa nội dung bài trừ hủ tục vào tuyên truyền tại các trường học và quy ước, hương ước của thôn.
Trao đổi với ông Vũ Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Quang Kim cho biết: “Nhằm nêu cao vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, UBND xã Quang Kim thường xuyên chỉ đạo các thành viên của xã phối hợp với các thầy mo, thầy cúng, người có uy tín trong đồng bào dân tộc tuyên truyền, vận động bà con Nhân dân bài trừ các hủ tục lạc hậu. Bên cạnh đó, để những giá trị văn, bản sắc không bị mai một, lực lượng nòng cốt này cũng thường xuyên được tập huấn thấm nhầm tư tưởng đường lối để tự bản thân họ hiểu và bảo vệ những giá trị bản sắc của dân tộc mình…”
Chính vì vậy, đội ngũ 23 thầy mo, thầy cúng và 10 người uy tín tiêu biểu của xã đã phát huy tốt vai trò là hạt nhân, nêu gương sáng, tích cực đi đầu, được những người trong dòng họ, thôn bản kính trọng. Họ có tiếng nói tác động đến tư tưởng và hành động của bà con trong việc bài trừ một số tập quán lạc hậu không còn phù hợp với xu thế phát triển của xã hội và gìn giữ những giá trị bản sắc văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc mình, xây dựng nếp sống văn minh.
Với sự nhiệt huyết, trách nhiệm, người uy tín đã thông tin, truyền tải nhanh chóng, kịp thời, dễ hiểu nhất các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến cộng đồng bào dân tộc thiểu số, phù hợp với thực tế của từng địa phương. Qua đó, tạo sự đồng thuận, chung tay, hưởng ứng của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng và toàn tỉnh nói chung.
Đỗ Biên – Nguyễn Mạnh
