Sự khác biệt giữa luật cũ và luật mới
Theo quy định tại Điều 49 Luật Việc làm 2013 hiện đang áp dụng, người lao động chỉ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi họ đang thực tế "hưởng lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động hằng tháng". Điều này có nghĩa là nếu một người nghỉ việc và đủ điều kiện hưu trí nhưng chưa làm thủ tục nhận lương hưu, họ vẫn có quyền lựa chọn hưởng trợ cấp thất nghiệp trước rồi mới chuyển sang chế độ hưu trí sau.
Tuy nhiên, Điều 38 Luật Việc làm 2025 đã điều chỉnh nội dung này theo hướng chặt chẽ hơn. Theo đó, người lao động sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu họ nghỉ việc khi đã "đủ điều kiện hưởng lương hưu". Như vậy, chỉ cần tại thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động, người đó đạt đủ các tiêu chuẩn về độ tuổi và số năm đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) để nhận lương hưu thì quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ bị loại bỏ, bất kể họ đã làm thủ tục hưu trí hay chưa.
Trường hợp đặc thù về điều chỉnh chức danh công việc
Tại chương trình đối thoại cùng BHXH TP.HCM, bà Nguyễn Thị Hồng Thảo, Trưởng phòng Chế độ BHXH TP.HCM, đã giải đáp thắc mắc liên quan đến trường hợp người lao động làm công việc nặng nhọc, độc hại đang thực hiện thủ tục điều chỉnh chức danh nghề nghiệp để nghỉ hưu sớm.
Nếu người lao động chưa hoàn tất việc điều chỉnh chức danh trên sổ BHXH, về mặt hồ sơ họ vẫn được coi là chưa đủ điều kiện nghỉ hưu sớm và có thể đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, nếu việc điều chỉnh chức danh hoàn tất trong thời gian đang nhận trợ cấp thất nghiệp, người lao động sẽ phải chấm dứt hưởng trợ cấp này để chuyển sang chế độ hưu trí. Trong trường hợp phát sinh việc hưởng trùng cả hai chế độ, người lao động có trách nhiệm phải nộp lại phần trợ cấp thất nghiệp đã nhận trong thời gian trùng lắp.
Sự thay đổi này đòi hỏi người lao động cần tính toán kỹ lưỡng thời điểm nghỉ việc và các thủ tục pháp lý liên quan.
Trước ngày 1/1/2026: Người lao động vẫn có thể tận dụng khoảng thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp (từ 3 đến 12 tháng tùy thời gian đóng) để có thêm thu nhập trước khi chính thức nhận lương hưu hằng tháng.
Sau ngày 1/1/2026: Quyền lợi này sẽ không còn dành cho những người đã đủ điều kiện hưu trí. Chính sách mới hướng tới việc bảo đảm an sinh xã hội đúng đối tượng, tránh việc chi trả trùng lặp các khoản trợ cấp mang tính chất hỗ trợ thu nhập sau khi nghỉ việc.
Cơ quan chức năng lưu ý, người lao động và bộ phận nhân sự tại các doanh nghiệp cần cập nhật lộ trình thực hiện Luật Việc làm 2025 để đảm bảo quyền lợi hợp pháp và thực hiện đúng các quy định về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tâm An
