Những nhóm đối tượng có quyền chứng kiến kiểm phiếu
Pháp luật quy định việc trực tiếp kiểm đếm lá phiếu chỉ do các thành viên Tổ bầu cử thực hiện. Tuy nhiên, để đảm bảo tính dân chủ, có 4 nhóm đối tượng chính được quyền chứng kiến toàn bộ quá trình này bao gồm:
Người ứng cử: Trực tiếp giám sát việc kiểm phiếu cho chính mình và các ứng cử viên khác trong đơn vị bầu cử.
Đại diện cơ quan, tổ chức giới thiệu người ứng cử: Những người được đơn vị cử đi để theo dõi quy trình bỏ phiếu và kiểm phiếu.
Người được ủy nhiệm: Trường hợp người ứng cử hoặc đơn vị giới thiệu không thể trực tiếp tham dự, họ có quyền ủy quyền cho người khác bằng văn bản hợp pháp.
Phóng viên báo chí: Thực hiện nhiệm vụ thông tin tuyên truyền, ghi nhận tính khách quan của cuộc bầu cử nhưng phải giữ khoảng cách an toàn theo hướng dẫn của Tổ bầu cử.
Đáng chú ý, trước khi mở hòm phiếu, Tổ trưởng Tổ bầu cử có trách nhiệm mời 2 cử tri là người địa phương, có uy tín và không phải là người ứng cử tại khu vực đó để chứng kiến việc mở niêm phong hòm phiếu.
Thủ tục đối với người tham gia chứng kiến
Để được tham dự vào khu vực kiểm phiếu, các đối tượng trên cần xuất trình đầy đủ các loại giấy tờ tùy thân và văn bản liên quan. Người ứng cử cần có căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp. Đại diện cơ quan hoặc người được ủy nhiệm phải mang theo giấy giới thiệu hoặc văn bản ủy quyền chính thức. Riêng đối với phóng viên, thẻ nhà báo còn hiệu lực và giấy giới thiệu của cơ quan báo chí là những yêu cầu bắt buộc để được tác nghiệp tại hiện trường.
Tất cả những người tham gia chứng kiến đều có trách nhiệm liên hệ trước với Tổ bầu cử để được sắp xếp vị trí quan sát phù hợp, đảm bảo không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ.
Quyền hạn và trách nhiệm trong khu vực kiểm phiếu
Người chứng kiến có quyền quan sát và khiếu nại, tố cáo ngay với Tổ bầu cử nếu phát hiện bất kỳ hành vi nào có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quá trình kiểm đếm. Tuy nhiên, họ cũng phải tuyệt đối tuân thủ nội quy phòng bỏ phiếu và sự hướng dẫn của Tổ trưởng Tổ bầu cử.
Trong trường hợp người chứng kiến hoặc phóng viên có hành vi gây mất trật tự, vi phạm nội quy hoặc cản trở công việc của Tổ bầu cử, Tổ trưởng có quyền yêu cầu những người này rời khỏi khu vực kiểm phiếu. Mọi hoạt động kiểm phiếu phải được hoàn tất trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi cuộc bỏ phiếu kết thúc để kịp thời báo cáo kết quả lên cấp trên.
Tâm An
