Năm 2013, tổng giá trị tài sản ròng của toàn bộ 19 quỹ đầu tư chỉ đạt xấp xỉ 6.700 tỷ đồng, tiếp tục xu hướng giảm mạnh tới 30% so năm 2012. Khả năng huy động vốn đang là khó khăn lớn đối với các quỹ mở. Bởi hiệu quả hoạt động không thật sự tốt của các quỹ đóng trong giai đoạn trước đã ảnh hưởng tiêu cực đến  niềm tin của nhà đầu tư ( NĐT) vào các mô hình quản lý quỹ nói chung, trong đó có quỹ mở.

Thông tư số 183/2011/TT – BTC của Bộ tài Chính hướng dẫn việc thành lập và quản lý quỹ mở đã có hiệu lực thi hành từ ngày 1 – 3 – 2012. Tuy nhiên, việc thành lập mới quỹ mở cũng như chuyển đổi từ quỹ đóng sang quỹ mở chỉ thật sự diễn ra sôi động trong năm 2013. Tính đến hết năm 2013, chín quỹ mở đã được cấp phép, thành lập và tám quỹ mở khác cũng đang trong quá trình thẩm định để chính thức hoạt động. Nhưng ngược lại với xu hướng phát triển về số lượng, hiệu quả hoạt động của quỹ mở chưa cao. Năm 2013, tổng        giá trị tài sản ròng của toàn bộ 19 quỹ đầu tư đạt xấp xỉ 6.700 tỷ đồng, tiếp tục xu hướng giảm mạnh tới 30% so năm 2012. Theo Trưởng phòng phân tích Công ty CP chứng khoán VCBS Quách Thùy Linh, hiệu quả hoạt động của quỹ mở tại Việt Nam khi quy mô quỹ mở chưa thật sự lớn và thời gian hoạt động chưa đủ dài.

Mô hình quỹ mở được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển hơn nữa trong năm 2014. Điều này trước hết dựa trên triển vọng tích cực của thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK). Theo đó, sản phẩm chứng chỉ quỹ mở sẽ nhận được sự quan tâm của NĐT, đặc biệt là những người không có đủ thời gian và điều kiện để tiếp cận sâu sát với thông tin doanh nghiệp và thị trường. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ và nỗ lực từ phía cơ quan quản lý trong việc định hướng phát triển ngành quản lý quỹ năm 2014 cũng được ghi nhận và kỳ vọng sẽ có tác dụng tích cực cho sự phát triển của khối này.

Tổng giám đốc Công ty VFM Trần Thanh Tân thì cho rằng, NĐT cá nhân đã có kinh nghiệm với thị trường và đang tiếp tục đầu tư. Do vậy, các sản phẩm quỹ mở sẽ mất nhiều công sức và thời gian để thu hút được sự quan tâm cần thiết. Và chính các công ty quản lý quỹ đang đối mặt khó khăn trong việc thiết kế sản phẩm để đáp ứng được yêu cầu của NĐT. Năm 2013 đã chừng kiến những sự vận động tích cực để chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới, với định hướng cung cấp các sản phẩm đầu tư dài hạn dựa trên nền tảng quỹ mở. Việc này sẽ tiếp diễn trong năm 2014. Tuy nhiên, năm 2014        cũng được đánh giá là năm khó khăn  nhất đối với các công ty quản lý quỹ kể từ khi thành lập. Sở dĩ nói vậy bởi năm 2014 , chu kỳ hoạt động của quỹ đóng đã kết thúc và các quỹ đã hoạt động theo mô hình quỹ mở chưa có sự tăng trưởng cần thiết để đạt được doanh thu bù đắp đủ chi phí quản lý. Ngoài ra, tình hình chung của thị trường cũng cho thấy chưa có thay đổi đáng kể đối với nguồn tài sản ủy thác đầu tư. Bên cạnh đó, việc thực hiện thường xuyên các hoạt động huy động vốn cho quỹ mở sẽ làm gia tăng chi phí của công ty quản lý quỹ. Như vậy, các năm 2014 – 2015 có thể là giai đoạn thử thách sức bền của các công ty quản lý quỹ.

Nhằm tháo gỡ khó khăn cho các công ty này, ông Trần Thanh Tân kiến nghị, Ủy ban Chứng khoán Nhà Nước (UBCKNN) cần tổ chức các chương trình đào tạo và phối hợp với các công ty quản lý quỹ tiến hành đào tạo cho NĐT về các mô hình quỹ mở và quỹ hưu trí. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với sản phẩm quỹ mở. Đồng thời, UBCKNN cần ban hành các quy định cần thiết để triển khai hoạt động của quỹ hưu trí bổ sung…

Theo bà Quách Thùy Linh, khó khăn lớn của các quỹ mở vào thời điểm này là khả năng huy động vốn, bởi vì hiệu quả hoạt động chưa thật sự tốt của các quỹ đóng trong giai đoạn trước đã ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của NĐT vào các mô hình quản lý quỹ nói chung. Để lấy lại niềm tin, chính các quỹ sẽ phải tự nỗ lực, chứng minh bằng hiệu quả hoạt động của mình. Triển vọng của TTCK trong năm 2014 sẽ tạo cơ hội để các quỹ làm được điều này.

Theo Thời Nay