Tiêu chuẩn kép cho vị trí viên chức quản lý
Một trong những điểm mới đáng chú ý là sự phân hóa rõ rệt về điều kiện dự tuyển giữa viên chức thông thường và viên chức quản lý. Để được đăng ký dự tuyển, mọi ứng viên phải đảm bảo đủ 8 điều kiện nền tảng. Trong đó, tiêu chuẩn về quốc tịch đã được luật hóa chi tiết hơn: Thay vì chỉ quy định chung chung là "có quốc tịch Việt Nam", luật mới yêu cầu ứng viên phải "có một quốc tịch Việt Nam theo quy định của Luật Quốc tịch".
Riêng đối với các vị trí viên chức quản lý, Luật Viên chức năm 2025 áp dụng thêm cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Ngoài 8 điều kiện chung, người ứng tuyển còn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn và điều kiện bổ nhiệm theo quy định của từng ngành nghề. Sự bổ sung này nhằm đảm bảo những người đứng đầu bộ máy không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải hội đủ các phẩm chất và năng lực quản lý cần thiết ngay từ khâu đầu vào.
Mở rộng danh mục các trường hợp không được dự tuyển
Luật Viên chức năm 2025 đã cụ thể hóa 3 nhóm đối tượng bị hạn chế quyền đăng ký dự tuyển, với phạm vi rộng hơn so với các quy định cũ. Sự thay đổi này cho thấy tư duy quản lý chặt chẽ hơn đối với đạo đức công vụ và năng lực thực thi nhiệm vụ.
Nhóm thứ nhất bao gồm những người bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự. Điểm mới ở đây là việc bổ sung thêm đối tượng "người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi", đảm bảo rằng viên chức phải có đầy đủ sức khỏe tâm thần để chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động nghề nghiệp của mình.
Nhóm thứ hai liên quan đến hồ sơ tư pháp và chấp hành pháp luật. Luật quy định rõ không tiếp nhận người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang trong quá trình chấp hành bản án. Đặc biệt, ngay cả khi đã chấp hành xong bản án của tòa án nhưng chưa được xóa án tích, cá nhân đó vẫn không được phép dự tuyển. Quy định này cũng áp dụng cho những người đang chịu các biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện hoặc giáo dục bắt buộc.
Nhóm thứ ba mang tính đặc thù ngành nghề, cấm dự tuyển đối với những người vi phạm các quy định riêng biệt về hoạt động nghề nghiệp trong từng lĩnh vực. Việc bổ sung các trường hợp này không chỉ tạo ra rào cản ngăn chặn những nhân sự không đủ phẩm chất lọt vào bộ máy nhà nước mà còn góp phần minh bạch hóa quá trình tuyển dụng, đáp ứng kỳ vọng của xã hội về một đội ngũ viên chức chuyên nghiệp và liêm chính.
Tâm An(t/h)
