Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư số 92/2025 quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 30/6/2026. Theo quy định, lộ trình áp dụng cụ thể sẽ do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Quy chuẩn này không áp dụng đối với các phương tiện thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Theo nội dung Thông tư, quy chuẩn mới quy định 4 mức giá trị giới hạn tối đa cho phép đối với các thông số Hydrocacbon (HC) và Cacbon Monoxit (CO) trong khí thải xe mô tô, xe gắn máy khi tham gia giao thông. Các mức giới hạn cụ thể được thể hiện trong bảng tiêu chuẩn ban hành kèm theo. Đây là cơ sở kỹ thuật quan trọng để phân loại, đánh giá mức độ phát thải của phương tiện, đồng thời làm căn cứ cho hoạt động kiểm định.
Việc kiểm định khí thải xe máy phải được thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện, được chứng nhận theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Thiết bị đo khí thải bắt buộc đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy chuẩn Việt Nam, bảo đảm tính chính xác và thống nhất trong quá trình kiểm tra.
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ Xây dựng sẽ là cơ quan tổ chức thực hiện việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy trên phạm vi toàn quốc. Trường hợp cần thiết, phương pháp đo khí thải sẽ được áp dụng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do Bộ Xây dựng ban hành, nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và tiến bộ công nghệ.
Hiện nay, cả nước có hơn 70 triệu mô tô, xe gắn máy đang lưu hành. Với quy mô phương tiện lớn như vậy, ước tính cần khoảng 5.000 cơ sở đủ điều kiện để đáp ứng nhu cầu kiểm định khí thải. Điều này đặt ra thách thức không nhỏ về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực cũng như cơ chế tổ chức thực hiện khi chính sách chính thức đi vào cuộc sống.
Trong chiến lược chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, giảm phát thải từ giao thông không chỉ là mục tiêu môi trường mà còn là phép thử đối với năng lực thực thi chính sách công. Bên cạnh hành lang pháp lý, việc xây dựng hệ thống kiểm định minh bạch, thuận tiện và có chi phí hợp lý sẽ quyết định mức độ đồng thuận của người dân.
Đồng thời, nhiều ý kiến cho rằng, cần song hành các cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia hỗ trợ người dân bảo dưỡng, nâng cấp hoặc thay thế phương tiện cũ phát thải cao. Khi chính sách được triển khai đồng bộ, kết hợp giữa quản lý nhà nước và sự tham gia của thị trường, mục tiêu giảm ô nhiễm từ giao thông mới có thể đạt hiệu quả thực chất.
Việc ban hành quy chuẩn khí thải mới đối với xe mô tô, xe gắn máy vì thế được đánh giá là bước tiến quan trọng trong kiểm soát nguồn gây ô nhiễm chủ yếu tại các đô thị lớn. Đây cũng là tín hiệu cho thấy cơ quan quản lý đang từng bước xây dựng lộ trình hướng tới hệ thống giao thông thân thiện với môi trường, thay vì chỉ xử lý tình huống ngắn hạn như trước đây.
Minh Thắm
