Lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải theo năm sản xuất
Tiêu chuẩn khí thải được phân chia cụ thể theo các mức từ 1 đến 5 và tương đương với các mức từ Euro 1 đến Euro 5. Việc áp dụng dựa trên thời gian sản xuất của phương tiện nhằm đảm bảo tính thực tế cho các dòng xe cũ cũng như thúc đẩy đổi mới công nghệ trên các dòng xe đời mới.
Đối với quy định chung cho xe lưu thông trên toàn quốc, các phương tiện sản xuất trước năm 1999 cần đạt tiêu chuẩn khí thải mức 1. Những xe sản xuất trong giai đoạn từ năm 1999 đến hết năm 2016 phải đáp ứng tiêu chuẩn mức 2. Riêng nhóm xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 được yêu cầu đạt mức 3. Đặc biệt, các dòng xe sản xuất từ năm 2022 trở đi sẽ áp dụng ngay mức 4 và dự kiến tiến tới mức 5 vào năm 2032.
Quy định đặc thù tại các đô thị lớn
Do đặc thù về mật độ phương tiện và áp lực ô nhiễm không khí tăng cao, thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh sẽ áp dụng lộ trình khắt khe hơn đáng kể so với mặt bằng chung của cả nước.
Cụ thể, kể từ ngày 1/1/2027, các loại xe sản xuất trong giai đoạn 2017 đến 2021 khi hoạt động tại hai thành phố này bắt buộc phải đạt mức 4. Bước sang ngày 1/1/2028, nhóm xe sản xuất từ năm 2022 trở đi phải đạt tiêu chuẩn mức 5. Đáng chú ý nhất là từ ngày 1/1/2029, mọi ô tô lưu thông tại khu vực nội đô của hai thành phố này đều phải đáp ứng mức khí thải tối thiểu từ mức 2 trở lên. Quy định này sẽ trực tiếp loại bỏ các phương tiện đời quá cũ không đảm bảo an toàn môi trường ra khỏi khu vực trung tâm.
Quy trình kiểm soát và giải pháp cho phương tiện không đạt chuẩn
Hoạt động kiểm tra khí thải sẽ được thực hiện nghiêm túc tại các trung tâm đăng kiểm thông qua thiết bị đo chuyên dụng theo quy chuẩn QCVN 85/2025. Các thông số kỹ thuật chính bao gồm nồng độ CO và HC đối với động cơ xăng hoặc độ khói đối với động cơ diesel.
Trong trường hợp phương tiện bị từ chối cấp chứng nhận kiểm định, chủ xe cần chủ động thực hiện các biện pháp khắc phục kỹ thuật. Các bước này thường bao gồm việc vệ sinh kim phun và bộ lọc gió để bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu. Đồng thời, chủ xe nên kiểm tra các cảm biến oxy nhằm đảm bảo tỷ lệ hòa khí chuẩn và tiến hành vệ sinh hoặc thay thế bộ xúc tác khí thải hoặc bộ lọc hạt DPF. Sau khi hoàn tất sửa chữa, phương tiện phải quay lại trung tâm đăng kiểm để đo lại các thông số và xác nhận độ an toàn môi trường.
Việc triển khai quyết liệt lộ trình này không chỉ giúp làm sạch bầu không khí đô thị mà còn góp phần hình thành thói quen bảo dưỡng xe định kỳ cho người dân. Điều này giúp phương tiện vận hành ổn định, bền bỉ và tối ưu hóa lượng nhiên liệu tiêu thụ trong quá trình sử dụng.
Tâm An
