Vừa qua, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Cao Đức Phát đã chỉ đạo về việc tăng cường các biện pháp quản lý thuốc bảo vệ thực vật. Theo đó, Bộ sẽ thanh tra toàn diện tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thuốc BVTV, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Bộ NN&PTNT sẽ thanh tra toàn diện tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thuốc BVTV

Tràn lan vi phạm

Cục BVTV (Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn) cho biết, từ năm 2011 đến nay, hàng năm Việt Nam nhập và sử dụng từ 70.000 - 100.000 tấn thuốc BVTV. Trong đó, thuốc trừ sâu chiếm 20,4%, thuốc trừ bệnh 23,2%, thuốc trừ cỏ 44,4%, các loại thuốc BVTV khác như thuốc xông hơi khử trùng, bảo quản lâm sản, điều hòa sinh trưởng cây trồng chiếm 12%. Khối lượng và chủng loại thuốc BVTV nói trên đã vượt gấp nhiều lần nhu cầu sử dụng cho sản xuất nông nghiệp.

Có thể nói, hoạt động phân phối, lưu thông sản phẩm thuốc BVTV trên thị trường đang ở tình trạng hỗn loạn. Từ lợi nhuận khổng lồ đã khiến nhiều đại lý thuốc BVTV thay vì cung ứng các sản phẩm tốt nhất cho bà con, mà chủ yếu bán các sản phẩm không rõ nguồn gốc, chất lượng kém...

Hiện nay, trên thị trường xuất hiện rất nhiều sản phẩm nhái các nhãn hiệu lớn như thuốc Anvil trị lép hạt, đã có thương hiệu nhiều năm nhưng các đại lý kinh doanh thuốc BVTV chỉ bán những sản phẩm có tên AVTvil, Antuvil, Levil… có xuất xứ từ Trung Quốc với mẫu mã y hệt, mỗi gói thuốc có giá nhập vào chỉ bằng 1/3 so với sản phẩm Anvil, tuy nhiên, giá tới tay nông dân lại tương đương. Thậm chí, nắm bắt được tâm lý của nông dân, thuốc càng đắt thì hiệu quả càng cao, nhiều đại lý đẩy giá gấp 2 - 3 lần để ăn phần chênh lệch.

Theo thống kê của Chi cục BVTV Hà Nội, toàn thành phố hiện có trên 1.300 cửa hàng buôn bán thuốc BVTV song, mới có 62/74 doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh, 693 cửa hàng có chứng chỉ hành nghề, còn lại các cửa hàng nhỏ lẻ, buôn bán theo thời vụ thì chưa được cấp phép.

Để kiểm soát hoạt động buôn bán, kinh doanh thuốc BVTV, năm 2013, Chi cục đã chủ động tổ chức thanh, kiểm tra 210 cửa hàng và 56 công ty, lấy 60 mẫu thuốc BVTV đang lưu thông trên thị trường để kiểm tra chất lượng; qua đó, phát hiện 26 trường hợp vi phạm (đã xử lý cảnh cáo 9 trường hợp, xử phạt vi phạm hành chính 17 trường hợp với tổng số tiền 19,3 triệu đồng, tịch thu thuốc BVTV quá hạn sử dụng và thuốc không có nguồn gốc rõ ràng).

Thắt chặt công tác quản lý

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng kinh doanh thuốc BVTV bát nháo như hiện nay là do có quá nhiều đại lý, cấp phép kinh doanh quá dễ dàng. Nhà nhà kinh doanh, người người kinh doanh thuốc BVTV, trong khi đó, đa phần họ không được đào tạo bài bản. Việc thành lập doanh nghiệp kinh doanh thuốc BVTV quá dễ dãi, chỉ cần đăng ký tên sản phẩm, nhập nguyên liệu về sang chai đóng gói là được bán ra thị trường, không cần biết chất lượng sản phẩm sản xuất ra có đạt yêu cầu hay không.

Đặc biệt, tình trạng buôn lậu thuốc BVTV ngay càng gia tăng. Trên thị trường có quá nhiều nhãn hiệu thuốc BVTV được lưu hành, trong đó có nhiều loại mang tên thương phẩm khác nhau nhưng thực chất có cùng thành phần, hàm lượng và công dụng. Ngoài ra, tình trạng tăng giá vô tội vạ của các sản phẩm thuốc BVTV trên thị trường cũng rất đáng báo động, khiến người dân bị thiệt hại về kinh tế…

Trước thực trạng trên, vừa qua, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, đã yêu cầu Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Bộ Công an cùng các địa phương tăng cường các giải pháp quản lý thuốc BVTV nhập lậu. Phó Thủ tướng yêu cầu, Bộ Công an tăng cường chỉ đạo phát hiện, đấu tranh với các đường dây vận chuyển trái phép, buôn lậu, kinh doanh, sử dụng thuốc BVTV nhập lậu. Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung kịp thời các văn bản pháp luật về quản lý thuốc BVTV.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn đã có công văn thông báo ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Cao Đức Phát về tăng cường các biện pháp quản lý thuốc BVTV. Thanh tra Bộ phối hợp với Cục BVTV, Cục Quản lý chất lượng nông, lâm, thủy sản và các địa phương phải thanh tra toàn diện mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV trên toàn quốc, xử lý nghiêm mọi trường hợp vi phạm theo thẩm quyền, báo cáo Bộ trước ngày 30/12/2014.

Tuấn Ngọc – Duy Thế