Việc SpaceX nhận giấy phép hoạt động và triển khai hạ tầng Internet vệ tinh tại Việt Nam đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng cho ngành viễn thông trong nước. Theo lộ trình phát triển thì công ty sẽ đặt 4 trạm cổng mặt đất tại tỉnh Phú Thọ và Đà Nẵng cùng TPHCM nhằm đảm bảo khả năng truy cập băng thông rộng trên toàn quốc. Tuy nhiên đi kèm với sự kỳ vọng về công nghệ vượt trội thì bài toán chi phí vẫn đang là rào cản lớn đối với đa số người dùng Việt.
Khác với các dịch vụ cáp quang truyền thống thường được nhà mạng hỗ trợ thiết bị đầu cuối thì Starlink đòi hỏi khách hàng phải bỏ ra một khoản đầu tư ban đầu không hề nhỏ. Người dùng cần chi trả cho bộ thiết bị thu phát tín hiệu cùng cước thuê bao định kỳ hàng tháng. Tại thị trường Đông Nam Á thì bộ thiết bị tiêu chuẩn Standard V4 đang có mức giá dao động từ 8 triệu đến hơn 12 triệu đồng. Để thâm nhập sâu hơn vào nhóm khách hàng bình dân hoặc các hộ gia đình ở vùng sâu vùng xa thì SpaceX đã giới thiệu thêm phiên bản Starlink Mini với thiết kế nhỏ gọn và mức giá dễ tiếp cận hơn trong khoảng 4,5 đến 7 triệu đồng.
Giá cước hàng tháng của dịch vụ này cũng có sự phân hóa rõ rệt theo sức mua của từng quốc gia. Nếu tại Mỹ người dùng phải trả khoảng 3,1 triệu đồng mỗi tháng thì tại Việt Nam mức phí dự kiến cho gói hộ gia đình có thể nằm trong khoảng 1 triệu đến 1,5 triệu đồng. Thậm chí sự xuất hiện của gói dịch vụ ưu tiên thấp với mức giá khoảng 700.000 đồng được kỳ vọng sẽ là lựa chọn khả thi cho những khu vực mà hạ tầng cáp quang chưa thể chạm tới. Dù vậy con số này vẫn cao gấp nhiều lần so với các gói internet phổ thông có giá từ 200.000 đến 300.000 đồng hiện nay.
Với mức thu nhập bình quân hiện tại thì Starlink rõ ràng không phải là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với các nhà mạng như Viettel hay VNPT trong phân khúc đô thị. Thay vào đó dịch vụ này định vị ở những thị trường ngách mang tính sinh tồn và chiến lược như lĩnh vực hàng hải hay khu vực vùng cao biên giới và nơi thường xuyên xảy ra thiên tai. Các chuyên gia nhận định rằng, Việt Nam có tiềm năng thị trường rất lớn nhờ dân số đông và chính sách thúc đẩy số hóa mạnh mẽ của Chính phủ. Starlink sẽ đóng vai trò là hạ tầng số quan trọng giúp học sinh vùng khó khăn tiếp cận giáo dục toàn cầu và hỗ trợ y tế từ xa kết nối giữa các trạm xá với bệnh viện trung ương.
Đặc biệt đối với kinh tế biển thì hệ thống internet vệ tinh mang lại sự hỗ trợ thiết yếu cho hàng nghìn tàu đánh cá giúp duy trì liên lạc và đảm bảo an toàn cho thuyền viên cũng như tối ưu hóa quản lý logistics. Trong lĩnh vực an ninh quốc phòng thì khả năng kết nối băng thông rộng với độ trễ thấp và tính bảo mật cao của Starlink sẽ hỗ trợ đắc lực cho việc vận hành tại các căn cứ quân sự và tăng cường giám sát biên giới. Những lợi ích này cho thấy internet vệ tinh không chỉ là một dịch vụ thương mại mà còn là giải pháp hạ tầng chiến lược góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại những địa bàn khó tiếp cận nhất của Việt Nam.
Tâm An
