“Hồi đó, vui nhất là được chờ Tết”
Ngồi cùng cháu nội, ông Nguyễn Khắc Điều (77 tuổi, quê Ninh Bình) chậm rãi kể về những cái Tết của hơn nửa thế kỷ trước: “Ngày xưa thiếu thốn lắm, nhưng vui lắm. Cả năm chỉ mong đến Tết để được ăn miếng thịt ngon, mặc bộ quần áo mới. Nhà nào cũng tự gói bánh chưng, trẻ con ngồi canh nồi bánh suốt đêm. Không khí rộn ràng lắm, từ ngoài ngõ đã nghe tiếng cười nói”. Theo ông Điều, Tết xưa bắt đầu từ rất sớm. Người lớn dọn dẹp nhà cửa, sắm sửa từng món đồ nhỏ. Trẻ con háo hức theo mẹ đi chợ hoa, chọn cành đào. Ở nhiều nơi dưới vùng quê, Tết còn gắn với những nghi lễ truyền thống trang nghiêm, từ cúng gia tiên đến chúc Tết họ hàng.
“Ngày đó làm gì có điện thoại. Muốn chúc Tết ai là phải đến tận nhà. Mệt nhưng vui vì được gặp mặt, hỏi han nhau.” Với ông, Tết không chỉ là ngày lễ, mà là ký ức của sự sum họp trọn vẹn – khi mọi thành viên trong gia đình đều trở về.
“Tết bây giờ tiện hơn, nhưng nhanh hơn”
Ở một góc nhìn khác, chị Đào (27 tuổi, nhân viên phòng kinh doanh tại Ninh Bình) lại có cách cảm nhận riêng về Tết thời 4.0. “Tụi em bây giờ không cần ra chợ đông đúc. Chỉ cần đặt hàng online là có đủ mâm cỗ. Lì xì cũng có thể chuyển khoản, vừa tiện vừa nhanh.”
Chị Đào cho biết, thay vì dành nhiều ngày chuẩn bị, gia đình cô thường lựa chọn dịch vụ gói bánh, dọn dẹp nhà cửa. Tết vì thế “nhẹ gánh” hơn, đặc biệt với người trẻ bận rộn.
“Bạn bè em hay rủ nhau đi du lịch đầu năm, lên Fansipan săn mây hoặc ra Phú Quốc nghỉ dưỡng. Tết không còn chỉ quanh quẩn trong nhà nữa.”
Tuy nhiên, chị cũng thừa nhận công nghệ khiến không khí Tết có phần “loãng” đi khi nhiều người mải mê với điện thoại.
“Nhiều khi cả nhà ngồi chung mà mỗi người một màn hình. Em nghĩ đó là điều đáng suy ngẫm.”
Giao thoa giữa hai thế hệ
Khi được hỏi về sự thay đổi ấy, ông Điều mỉm cười: “Thời nào cũng có cái hay. Miễn là con cháu còn nhớ về ông bà, còn sum họp thì Tết vẫn còn nguyên ý nghĩa.”
Thực tế cho thấy, nhiều gia đình trẻ đang cố gắng dung hòa hai giá trị. Họ vẫn duy trì bữa cơm tất niên, vẫn giữ phong tục thắp hương tổ tiên, nhưng cũng tận dụng công nghệ để kết nối với người thân ở xa.
Tết hôm nay có thể không còn cảnh thức trắng đêm canh nồi bánh, nhưng lại có những cuộc gọi video xuyên biên giới. Không còn cảnh viết thiệp tay, nhưng lời chúc có thể gửi đi trong tích tắc.
Sự khác biệt giữa Tết xưa và Tết nay không nằm ở việc mất đi hay còn lại, mà ở cách truyền thống thích nghi với đời sống hiện đại. Khi bếp lửa năm nào được thay bằng ánh đèn led, khi phong bao lì xì song hành cùng ví điện tử, thì điều còn lại – vẫn là mong ước về một năm mới bình an, đủ đầy và yêu thương.
Linh Trần
