Những con số về lượng hàng vi phạm bị thu giữ lên tới hàng chục tấn, làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn, từ ngộ độc cấp tính đến các bệnh nan y như ung thư, đang bủa vây bữa ăn của người tiêu dùng.
Bức tranh vi phạm phức tạp từ đồ ăn vặt đến nguyên liệu chế biến sẵn
Theo báo cáo từ Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa, các sai phạm về an toàn thực phẩm trên địa bàn hiện nay diễn biến hết sức tinh vi và đa dạng. Các đối tượng vi phạm không chỉ tập trung vào một nhóm mặt hàng cụ thể, mà trải dài từ các loại đồ khô, đồ ăn vặt dành cho trẻ em cho đến các loại nguyên liệu chế biến sẵn phục vụ các hàng quán kinh doanh dịch vụ ăn uống.
Kết quả kiểm tra thực tế cho thấy, một danh mục dài các sản phẩm phổ biến như ngô cay, khô gà, trân châu, nầm lợn, chả cá, ruốc, hành phi... bị phát hiện trong tình trạng không nhãn mác, không rõ nguồn gốc xuất xứ và hoàn toàn không có hạn sử dụng. Điều đáng báo động hơn cả là thủ đoạn của các chủ cơ sở. Thay vì tuân thủ các quy trình bảo quản tiêu chuẩn, nhiều đơn vị đã sử dụng hóa chất ngoài danh mục để ngâm tẩm thủy hải sản nhằm kéo dài thời gian tươi sống giả tạo. Việc pha trộn các loại nguyên liệu trôi nổi, kém chất lượng để tạo ra thành phẩm bán với giá rẻ bất thường đang trở thành một phương thức trục lợi phổ biến, bất chấp sức khỏe của cộng đồng.
Một trong những vụ việc gây chấn động dư luận gần đây xảy ra vào ngày 18/3/2026. Sau một thời gian nắm tình hình và mật phục, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp cùng Đội Quản lý thị trường số 9 và Chi cục Chất lượng chế biến và Phát triển thị trường tổ chức kiểm tra đột xuất hộ kinh doanh của bà Nguyễn Thị Nga tại địa bàn phường Sầm Sơn.
Tại hiện trường, các lực lượng chức năng không khỏi bàng hoàng trước quy mô và điều kiện sản xuất tại đây. Lực lượng liên ngành đã lập biên bản thu giữ gần 1 tấn sản phẩm các loại, bao gồm thịt xay, mỡ lợn, da bì, cá ba sa, xúc xích, nem chua rán và cá viên. Đi kèm với số thực phẩm này là hàng loạt phụ gia trôi nổi như phẩm màu không nhãn mác, bột thính, bột quế và nhiều loại bột phụ gia không có hóa đơn chứng từ.
Lời khai của chủ cơ sở tại cơ quan điều tra đã phơi bày một sự thật tàn khẫn: Toàn bộ số nguyên liệu và phụ gia này đều được mua gom từ các nguồn trôi nổi, giá rẻ trên thị trường. Sau đó, chúng được đưa vào quy trình sản xuất thủ công, không hề có bất kỳ biện pháp bảo đảm vệ sinh nào để tạo ra các món ăn khoái khẩu của giới trẻ như nem chua rán hay cá viên chiên. Việc sản xuất "ba không" – không nguồn gốc, không hóa đơn, không chứng nhận an toàn giúp cơ sở này tối ưu hóa lợi nhuận trên sự rủi ro của người tiêu dùng.
Cảnh báo hệ lụy sát thủ thầm lặng trong thực phẩm chứa hóa chất
Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thanh Hóa đã đưa ra những nhận định chuyên môn rất khắt khe về tác hại của các loại thực phẩm bẩn bị thu giữ. Theo các chuyên gia, việc tiêu thụ thực phẩm chứa phụ gia ngoài danh mục hoặc hóa chất độc hại sẽ gây ra hai nhóm hậu quả chính đối với sức khỏe con người.
Trong ngắn hạn, người tiêu dùng rất dễ rơi vào tình trạng ngộ độc cấp tính. Các biểu hiện phổ biến bao gồm đau bụng dữ dội, buồn nôn, tiêu chảy và sốt cao. Ở những trường hợp nặng hơn, độc tố trong thực phẩm có thể gây rối loạn điện giải nghiêm trọng, dẫn đến suy đa cơ quan và đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Tuy nhiên, nguy hiểm hơn cả chính là những hậu quả về lâu dài – những "sát thủ thầm lặng". Các chất độc hại, kim loại nặng hoặc hóa chất bảo quản không được phép sẽ tích tụ dần trong các mô mỡ, gan và thận của cơ thể người. Quá trình tích tụ này phá hủy chức năng giải độc của gan, làm suy yếu hệ thống miễn dịch và gây rối loạn chuyển hóa. Đây chính là tác nhân trực tiếp gây ra các bệnh mãn tính nguy hiểm như tim mạch, rối loạn nội tiết và đặc biệt là sự hình thành các tế bào ung thư. Nhóm đối tượng yếu thế như trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền là những nạn nhân đầu tiên và chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi vô tình tiêu thụ các loại thực phẩm "ngậm" hóa chất này.
Trước thực trạng diễn biến phức tạp của vấn nạn thực phẩm bẩn, Công an tỉnh Thanh Hóa cùng các lực lượng chức năng khẳng định, sẽ không có vùng cấm trong việc xử lý vi phạm. Trong thời gian tới, các đợt kiểm tra đột xuất sẽ được tăng cường với tần suất dày đặc hơn, tập trung vào các lò mổ, cơ sở chế biến sẵn và các kho trung chuyển hàng hóa.
Công tác nghiệp vụ sẽ tập trung vào việc truy xuất tận gốc nguồn cung ứng nguyên liệu trôi nổi để chặt đứt các đường dây cung cấp thực phẩm bẩn ngay từ đầu nguồn. Đồng thời, lực lượng chức năng sẽ áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc nhất, bao gồm cả xử lý hình sự đối với các cá nhân, tổ chức cố tình vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng. Bên cạnh đó, sự phối hợp liên ngành giữa Công an, Quản lý thị trường và Ngành Y tế sẽ giúp công tác kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm được thực hiện nhanh chóng, chính xác, làm cơ sở vững chắc cho việc xử lý vi phạm.
Hãy là "lá chắn" cho chính mình
Dù các cơ quan chức năng có nỗ lực đến đâu, cuộc chiến chống thực phẩm bẩn sẽ khó có thể thành công nếu thiếu đi sự đồng hành của người tiêu dùng. Mỗi người dân cần thay đổi tư duy, từ bỏ thói quen lựa chọn thực phẩm dựa trên giá rẻ hoặc màu sắc bắt mắt nhưng thiếu căn cứ an toàn.
Người tiêu dùng được khuyến cáo chỉ nên chọn mua thực phẩm tại những cơ sở có uy tín, được cấp phép hoạt động và sản phẩm phải có đầy đủ tem nhãn, hạn sử dụng rõ ràng. Cần đặc biệt cảnh giác với các loại đồ ăn vặt, thực phẩm chế biến sẵn có giá rẻ bất thường hoặc màu sắc rực rỡ một cách không tự nhiên. Thói quen đọc kỹ thông tin sản phẩm và kiểm tra cảm quan (mùi vị, độ đàn hồi của thịt, cá) là những kỹ năng cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng để tự bảo vệ sức khỏe gia đình.
Đặc biệt, trong kỷ nguyên số, cộng đồng cần phát huy vai trò giám sát. Khi phát hiện các cơ sở sản xuất có dấu hiệu nghi vấn, vệ sinh kém hoặc kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, người dân cần chủ động phản ánh ngay tới đường dây nóng của cơ quan chức năng hoặc chính quyền địa phương. Sự lên tiếng kịp thời của cộng đồng chính là lá chắn hiệu quả nhất để ngăn chặn thực phẩm bẩn tràn vào bếp ăn của mỗi gia đình.
Cuộc chiến bài trừ thực phẩm bẩn tại Thanh Hóa không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành chức năng mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Chỉ khi sự quản lý nghiêm minh của Nhà nước kết hợp chặt chẽ với đạo đức kinh doanh của nhà sản xuất và sự thông thái của người tiêu dùng, chúng ta mới có thể đẩy lùi được vấn nạn thực phẩm "bẩn", bảo vệ giống nòi và xây dựng một môi trường tiêu dùng lành mạnh, an toàn cho tương lai.
Tâm An
