Đại diện Thuế TP. Hải Phòng cho biết: Thứ nhất, là hành vi không lập hóa đơn đầu ra và không kê khai đầu vào. Đây là thủ đoạn thường thấy ở các lĩnh vực bán lẻ trực tiếp như: dịch vụ lưu trú, ăn uống, bán lẻ hàng hoá nơi khách hàng cá nhân thường không có nhu cầu lấy hóa đơn. Việc không phát sinh dữ liệu hoá đơn khiến cơ quan Thuế gặp nhiều khó khăn trong việc đối chiếu doanh thu thực tế.
Thứ hai, là tình trạng lập hóa đơn đầu ra nhưng không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ. Nhiều doanh nghiệp có phát sinh hóa đơn nhưng lại không kê khai tờ trên tờ khai thuế GTGT hoặc kê khai không đầy đủ, giảm giá trị so với hóa đơn đã lập. Đây là dấu hiệu của hành vi lập khống hóa đơn đầu ra nhằm phục vụ mục đích khác (như bán hóa đơn), đồng thời không thực hiện nghĩa vụ thuế tương ứng.
Thứ ba, nghiêm trọng hơn, là hành vi lập khống hóa đơn đầu vào và đầu ra để mua bán lòng vòng tạo thành một chuỗi các doanh nghiệp liên kết nhằm hợp thức hóa chứng từ và trục lợi thuế.
Thứ tư, đối với hộ kinh doanh kê khai sử dụng hóa đơn điện tử nhưng không có hóa đơn đầu vào. Dấu hiệu vi phạm của nhóm này là tình trạng phát sinh doanh thu nhưng không có hóa đơn đầu vào để chứng minh nguồn gốc hàng hóa. Hành vi này tiềm ẩn rủi ro về hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc, đồng thời có thể dẫn đến việc kê khai thuế không đúng quy định.
Để đối phó với các thủ đoạn này, Thuế TP. Hải Phòng cho biết, đã xây dựng một “hệ thống cảnh báo sớm” dựa trên nền tảng dữ liệu. Cụ thể, cơ quan thuế đã thiết lập 16 tiêu chí nhận diện rủi ro đối với doanh nghiệp và 10 tiêu chí đối với hộ kinh doanh.
Các tiêu chí này bao gồm những dấu hiệu rất cụ thể như: doanh nghiệp có tài sản cố định thấp nhưng doanh thu đột biến; không có lao động hoặc số lượng lao động quá ít; thay đổi người đại diện pháp luật nhiều lần; hoặc tỷ lệ hóa đơn điều chỉnh, thay thế cao bất thường. Đặc biệt, hệ số K (hệ số an toàn giữa doanh số bán ra và mua vào) được coi là “thước đo” quan trọng để xác định các trường hợp xuất hóa đơn vượt ngưỡng an toàn.
Toàn bộ các tiêu chí này được phân tích tự động trên mô hình dữ liệu sử dụng nền tảng Power BI, giúp xử lý dữ liệu lớn theo thời gian thực và đảm bảo tính chính xác cao.
Thuế TP. Hải Phòng cũng cho biết, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, tối ưu hóa hiệu năng hệ thống và cơ sở dữ liệu nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý dữ liệu ngày càng lớn.
Đồng thời, hoàn thiện các công cụ phân tích, sàng lọc dữ liệu theo hướng tự động hóa, tăng khả năng xử lý theo lô và theo thời gian thực. Nghiên cứu ứng dụng các mô hình phân tích dữ liệu nâng cao để hiệu chỉnh, chuẩn hóa kết quả cảnh báo, bảo đảm phản ánh sát thực tế hoạt động của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó mở rộng thời gian tra cứu hóa đơn điện tử từ 1 tháng lên 3 tháng nhằm tăng hiệu quả rà soát, phát hiện rủi ro. Đồng thời, ứng dụng đối chiếu giữa tờ khai và dữ liệu hóa đơn, cần quy về đúng kỳ của hóa đơn gốc đối với các hóa đơn thay thế, điều chỉnh để xác định chênh lệch chính xác, qua đó giảm phát sinh giải trình không cần thiết.
Tuấn Ngọc
