Vẻ đẹp còn đó, nhưng du khách thưa vắng
Nằm giữa lòng phố núi Đà Lạt, thác Cam Ly là một trong số ít dòng thác cho phép du khách dễ dàng tiếp cận ở nhiều độ cao, từ đỉnh thác men theo lối nhỏ xuống chân thác rồi qua cầu, phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh dòng nước đổ qua ghềnh đá.
Không gian nơi đây được tô điểm bởi triền đồi dốc, lối đi uốn lượn, suối nước, hoa cỏ cùng các tiểu cảnh mang đậm nét văn hóa Tây Nguyên như tượng nai, sơn nữ, chim muông, nhà rông, nhà dài… tạo nên một bức tranh sơn cước sinh động, giàu chất thơ.
Tuy nhiên, trái ngược với cảnh quan ấy, dòng nước thác hiện nay đã đổi màu, kèm theo mùi khó chịu. Nguồn thải từ các khu dân cư dọc lưu vực suối đổ về khiến tình trạng ô nhiễm ngày càng rõ rệt. Vào mùa mưa, dòng nước có phần trong hơn, nhưng chỉ sau vài ngày nắng, mùi hôi lại xuất hiện.
Thực tế này khiến lượng khách đến tham quan giảm đáng kể. Nhiều thời điểm, dù thời tiết thuận lợi, khu vực thác vẫn vắng bóng du khách. Không ít người bày tỏ sự tiếc nuối khi chứng kiến một danh thắng nổi tiếng đang dần mất đi giá trị vốn có.
Áp lực môi trường gia tăng
Suối Cam Ly – hệ thống suối lớn nhất tại Đà Lạt – có chiều dài hơn 64 km, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo cảnh quan và thoát nước đô thị. Trong đó, suối Phan Đình Phùng là một nhánh quan trọng, chảy qua nhiều khu dân cư, dịch vụ và sản xuất nông nghiệp.
Qua thời gian, nước thải sinh hoạt, dịch vụ và nông nghiệp xả trực tiếp ra môi trường đã khiến chất lượng nguồn nước suy giảm nghiêm trọng. Bùn đáy tích tụ, rác thải khó phân hủy như nhựa, kim loại, thủy tinh xuất hiện ngày càng nhiều, ảnh hưởng đến dòng chảy và mỹ quan đô thị.
Kết quả quan trắc tại nhiều điểm cho thấy các chỉ số ô nhiễm vượt quy chuẩn cho phép, phản ánh tình trạng ô nhiễm kéo dài và có xu hướng gia tăng. Dù các hoạt động dọn dẹp, cải tạo cảnh quan vẫn được duy trì, song mới chỉ giải quyết phần bề nổi, chưa xử lý triệt để nguồn phát sinh ô nhiễm.
Cần giải pháp đồng bộ, bền vững
Thực tế cho thấy, cùng với quá trình đô thị hóa, áp lực lên hạ tầng môi trường tại Đà Lạt ngày càng lớn. Việc một số hộ dân và cơ sở kinh doanh chưa đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải tập trung, hay chưa tuân thủ đầy đủ quy định môi trường, là nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng ô nhiễm.
Theo các chuyên gia, để khôi phục chất lượng nước tại thác Cam Ly, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm là kiểm soát chặt nguồn thải từ thượng nguồn, yêu cầu các hộ dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực hiện đấu nối hệ thống xử lý nước thải tập trung; đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xả thải trái phép.
Bên cạnh đó, cần chú trọng kiểm soát chất thải từ hoạt động nông nghiệp, đặc biệt là bao bì thuốc bảo vệ thực vật; tiếp tục đầu tư, hoàn thiện hệ thống thu gom và xử lý nước thải; quản lý chặt quy hoạch đô thị, sử dụng đất gắn với bảo vệ môi trường.
Quan trọng hơn, việc nâng cao ý thức cộng đồng cần được xem là yếu tố then chốt. Khi mỗi người dân cùng chung tay gìn giữ môi trường sống, những giá trị tự nhiên của địa phương mới có thể được bảo tồn bền vững.
Việc trả lại sự trong lành cho Thác Cam Ly không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành chức năng, mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Khi dòng nước được cải thiện, danh thắng này sẽ sớm lấy lại vẻ đẹp vốn có, tiếp tục là điểm đến đặc trưng của phố núi Đà Lạt.
Hoàng Phương (t/h)
