Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/4/2026, thay thế toàn bộ các quy định về văn bằng, chứng chỉ trước đây.
Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý là không còn cấp bằng tốt nghiệp THCS. Thay vào đó, học sinh hoàn thành chương trình trung học cơ sở sẽ được xác nhận hoàn thành trong học bạ.
Đồng thời, hiệu trưởng nhà trường được giao thẩm quyền ký và cấp bằng tốt nghiệp THPT.
Quy chế mới cũng bổ sung bằng trung học nghề, mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, thay cho các quy định rải rác trước đây của Bộ GD&ĐT và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
Đáng chú ý, lần đầu tiên quy định chính thức về văn bằng, chứng chỉ số được đưa vào. Theo đó, quy chế cũng thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục và đào tạo, đặc biệt trong công tác quản lí văn bằng chứng chỉ.
Cụ thể, quy chế bổ sung khái niệm văn bằng chứng chỉ số; quy định việc cấp, lưu trữ, xử lí; cấp bản sao, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ văn bằng chứng chỉ số; quy định xây dựng, cập nhật, khai thác cơ sở dữ liệu văn bằng chứng chỉ và danh mục các trường thông tin bắt buộc cập nhật.
Bộ GDĐT xây dựng cơ sở dữ liệu văn bằng chứng chỉ dùng chung toàn quốc để phục vụ cấp văn bằng chứng chỉ số, lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin về cấp văn bằng chứng chỉ.
Việc cập nhật, công khai thông tin được áp dụng cả với văn bằng chứng chỉ đã cấp trước khi Thông tư có hiệu lực. Thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu có giá trị pháp lí như thông tin trong sổ gốc; thông tin tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc trên ứng dụng VNeID được sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc và có giá trị xác minh văn bằng chứng chỉ.
Các quy định cũng yêu cầu cập nhật đầy đủ dữ liệu khi cấp, cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ văn bằng chứng chỉ, bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ, dùng chung”. Toàn bộ quy chế được xây dựng theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, triển khai văn bằng chứng chỉ số đồng bộ với văn bằng chứng chỉ giấy.
Cùng với đó, thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT (giấy) được rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 30 ngày; thời hạn cấp văn bằng chứng chỉ số là 5 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp. Các thủ tục liên quan được quy định theo hướng cắt giảm giấy tờ, tăng khai thác và chia sẻ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu liên quan; ưu tiên giải quyết trên môi trường điện tử; không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trên các hệ thống dữ liệu của cơ quan nhà nước.
Quy chế mới cũng bỏ quy định Bộ GD&ĐT in phôi văn bằng, chứng chỉ. Việc in phôi được phân cấp cho Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc cơ quan có thẩm quyền. Nội dung này nhằm thực hiện chủ trương tăng cường tự chủ của cơ sở giáo dục theo tinh thần của Bộ Chính trị.
Bên cạnh đó, quy chế bổ sung quy định cho phép cấp phó ký văn bằng, chứng chỉ và ký bản sao, nhằm giảm tải cho người đứng đầu; đồng thời quy định rõ cách xử lý các trường hợp đặc biệt như không còn sổ gốc, cơ quan cũ sáp nhập, chia tách hoặc giải thể.
Đối với các vấn đề tồn đọng liên quan đến bằng tốt nghiệp THCS, giao Sở GD-ĐT xử lí; UBND cấp xã có trách nhiệm bàn giao sổ gốc cấp bằng và tài liệu liên quan về Sở GD&ĐT trước ngày 31/5/2026.
PV (t/h)
