Ưu đãi lớn từ lệ phí trước bạ
Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số được Chính phủ ban hành ngày 9/7/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Đối tượng được hưởng chính sách là công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Một trong những chính sách đáng chú ý nhất nằm ở lệ phí trước bạ. Theo quy định tại phụ lục kèm Nghị quyết, người dân thực hiện thủ tục điện tử và đáp ứng đầy đủ điều kiện sẽ được giảm 10% mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
Với ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, mức thu lệ phí trước bạ từ lần thứ hai trở đi theo quy định thông thường là 2% giá trị tài sản. Chính sách công dân số cho phép giảm 50% mức thu trong trường hợp đáp ứng điều kiện. Đối với xe mô tô nộp lệ phí trước bạ từ lần thứ hai trở đi, mức giảm là 100%, tương đương miễn khoản lệ phí này.
Tuy nhiên, ưu đãi không áp dụng không giới hạn. Chính sách giảm lệ phí trước bạ chỉ được hưởng một lần trong một năm đối với tài sản thuộc diện quy định và mức giảm tối đa không vượt quá 5 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ.
Điểm đáng chú ý là việc có tài khoản định danh mức độ 2 không đồng nghĩa người dân tự động được giảm phí. Nghị quyết yêu cầu công dân hoàn thành việc tích hợp 5 nhóm thông tin, giấy tờ cơ bản trên VNeID và thực hiện thủ tục hành chính đáp ứng các điều kiện tương ứng để được hưởng chính sách.
Như vậy, ưu đãi về lệ phí trước bạ được thiết kế gắn trực tiếp với quá trình chuyển đổi sang môi trường số. Người dân càng hoàn thiện dữ liệu định danh, tích hợp thông tin và sử dụng dịch vụ công trực tuyến thì càng có điều kiện tiếp cận các chính sách ưu đãi.
Khuyến khích người dân chuyển sang giao dịch số
Phạm vi ưu đãi của chính sách công dân số rộng hơn đáng kể so với các khoản liên quan đến mua bán, đăng ký tài sản.
Theo Nghị quyết, nhiều loại phí, lệ phí khi thực hiện dịch vụ công cũng được miễn hoặc giảm đối với công dân đáp ứng điều kiện. Trong đó có các khoản liên quan đến khai thác, sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu hộ tịch; đăng ký thường trú, tạm trú, gia hạn tạm trú, tách hộ; một số trường hợp cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước và cung cấp thông tin lý lịch tư pháp.
Trong lĩnh vực giao thông và xuất nhập cảnh, chính sách cũng bao gồm một số trường hợp cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe, giấy chứng nhận đăng ký và biển số xe tạm thời, hộ chiếu, giấy thông hành, giấy phép xuất cảnh và một số thủ tục liên quan.
Đối với đăng ký giao dịch bảo đảm và cung cấp thông tin, một số khoản phí được giảm 50%. Phí thẩm định phê duyệt thiết kế phòng cháy, chữa cháy cũng nằm trong nhóm chính sách giảm phí theo quy định.
Cách thiết kế chính sách cho thấy mục tiêu không chỉ là hỗ trợ tài chính cho người dân trong một số thủ tục có giá trị lớn mà còn tạo động lực để chuyển nhiều giao dịch hành chính sang môi trường số.
Theo Nghị quyết, VNeID được định hướng trở thành nền tảng hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, xác thực điện tử, thanh toán dịch vụ công và kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Hệ thống định danh điện tử cũng được yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của các bộ, ngành và địa phương để làm căn cứ áp dụng chính sách ưu đãi.
Về bản chất, đây là cách Nhà nước dùng lợi ích kinh tế để thúc đẩy người dân hoàn thiện dữ liệu số và chuyển từ phương thức làm thủ tục trực tiếp sang trực tuyến.
Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng liên thông dữ liệu giữa các cơ quan. Khi thông tin về định danh, mã số thuế, tài sản và các giấy tờ cần thiết được tích hợp đầy đủ, người dân có thể giảm đáng kể việc kê khai và cung cấp lại hồ sơ. Ngược lại, nếu dữ liệu chưa đồng bộ, lợi ích của chính sách có thể chưa được phát huy đầy đủ.
Việc Nghị quyết chỉ áp dụng trong giai đoạn từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027 cũng cho thấy đây là một chính sách có thời hạn nhằm tạo động lực đủ mạnh để người dân nhanh chóng tham gia môi trường số.
Với người dân, lợi ích dễ nhận thấy nhất là giảm chi phí khi thực hiện một số thủ tục. Nhưng ở góc độ rộng hơn, chính sách đang đặt ra một mô hình mới trong cải cách hành chính: thay vì chỉ yêu cầu người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, Nhà nước tạo thêm lợi ích cụ thể để khuyến khích quá trình chuyển đổi.
Nếu hệ thống dữ liệu được kết nối thông suốt và các thủ tục được xử lý thực sự đơn giản trên môi trường điện tử, ưu đãi phí, lệ phí có thể trở thành một trong những động lực thúc đẩy quá trình hình thành công dân số, đồng thời giảm chi phí giao dịch cho cả người dân và cơ quan quản lý.
Minh Thành (t/h)
