Tận dụng cơ hội thị trường để duy trì đà tăng trưởng
Nửa đầu năm 2026 được đánh giá là giai đoạn đầy thách thức đối với ngành dệt may thế giới. Tại nhiều thị trường tiêu thụ lớn như Mỹ và Liên minh châu Âu, sức mua giảm mạnh do áp lực lạm phát và xu hướng thắt chặt chi tiêu của người dân. Các thương hiệu thời trang quốc tế tiếp tục thu hẹp quy mô đơn hàng, yêu cầu thời gian giao hàng ngắn hơn trong khi áp lực giảm giá gia công ngày càng lớn.
Không chỉ đối mặt với sự sụt giảm nhu cầu, doanh nghiệp dệt may còn chịu tác động từ chi phí vận tải và nguyên liệu tăng cao. Những diễn biến địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới khiến giá nhiên liệu biến động mạnh, kéo theo chi phí logistics tăng đáng kể. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu.
Trong bối cảnh đó, ngành dệt may Việt Nam vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng khả quan. Kim ngạch xuất khẩu 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 18,8 tỷ USD, tăng hơn 5% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này cho thấy khả năng thích ứng và linh hoạt của doanh nghiệp trong việc tìm kiếm đơn hàng và mở rộng thị trường.
Đối với Vinatex, doanh thu hợp nhất 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt gần 9.800 tỷ đồng, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành gần một nửa kế hoạch năm. Lợi nhuận hợp nhất đạt khoảng 763 tỷ đồng, tăng 14,4%, tương đương 55% mục tiêu năm 2026.
Đóng góp quan trọng vào kết quả này là sự phục hồi mạnh của lĩnh vực sản xuất sợi. Việc chủ động điều hành nguồn nguyên liệu, kiểm soát hàng tồn kho và tận dụng những biến động có lợi của giá bông đã giúp nhiều đơn vị thành viên cải thiện hiệu quả sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp may mặc cũng tranh thủ tối đa giai đoạn thuận lợi của thị trường để đẩy nhanh tiến độ sản xuất và giao hàng.
Theo đánh giá của lãnh đạo Tập đoàn, một trong những yếu tố tạo nên kết quả tích cực là việc tận dụng hiệu quả “cửa sổ đơn hàng” kéo dài khoảng 150 ngày trong thời gian Mỹ tạm áp dụng các chính sách thuế chuyển tiếp. Đây được xem là khoảng thời gian vàng để doanh nghiệp tăng tốc sản xuất, giao hàng và tối ưu doanh thu xuất khẩu.
Nhờ kết quả kinh doanh khả quan, thu nhập bình quân của người lao động trong toàn hệ thống Vinatex tiếp tục được cải thiện, đạt gần 12,3 triệu đồng/người/tháng, tăng khoảng 12% so với cùng kỳ năm trước.
Chuẩn bị kịch bản ứng phó cho giai đoạn cuối năm
Dù kết quả nửa đầu năm khá tích cực, lãnh đạo Vinatex cho rằng, những tháng cuối năm sẽ là giai đoạn nhiều thử thách hơn khi thị trường xuất hiện dấu hiệu chững lại về đơn hàng.
Đối với ngành sợi, áp lực chủ yếu đến từ việc giá nguyên liệu đầu vào tăng trong khi giá bán sản phẩm chưa có sự cải thiện tương ứng. Trong lĩnh vực may mặc, phần lớn đơn hàng hiện mới được xác nhận đến hết quý III, còn nhu cầu cho quý IV vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Một trong những yếu tố được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ dự kiến công bố sau ngày 24/7/2026. Các mức thuế mới nếu được áp dụng có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng cạnh tranh của hàng dệt may Việt Nam trên thị trường xuất khẩu lớn nhất thế giới.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh nhiều quốc gia xuất khẩu dệt may lớn cũng đang chịu những mức thuế tương tự, Việt Nam có thể không bị bất lợi quá lớn. Tuy nhiên, cơ hội tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội sẽ không còn dễ dàng như trước.
Để thích ứng với môi trường kinh doanh mới, Vinatex xác định chiến lược trọng tâm là nâng cao hiệu quả quản trị, gia tăng giá trị thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô doanh thu. Chuyển đổi số tiếp tục được xem là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp theo dõi hoạt động sản xuất, tài chính và đơn hàng theo thời gian thực, từ đó đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn.
Song song với đó, các tiêu chuẩn xanh và phát triển bền vững đang trở thành yêu cầu bắt buộc từ các thương hiệu quốc tế. Việc đáp ứng các tiêu chí về môi trường, trách nhiệm xã hội và truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì đơn hàng mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các phân khúc có giá trị gia tăng cao.
Hiện nhiều đơn vị thành viên của Vinatex đang đầu tư vào hệ thống năng lượng tái tạo, phát triển chuỗi dệt nhuộm tuần hoàn, đo lường phát thải carbon và xây dựng mô hình nhà máy thông minh. Những bước đi này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng đề cao yếu tố xanh và phát triển bền vững.
Với nền tảng quản trị được củng cố, khả năng thích ứng linh hoạt cùng định hướng phát triển theo chiều sâu, Vinatex kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì hiệu quả kinh doanh trong nửa cuối năm, góp phần cùng ngành dệt may hướng tới mục tiêu xuất khẩu 48-49 tỷ USD trong năm 2026.
Minh Thành (t/h)
