Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa công bố, kim ngạch xuất khẩu thủy sản 9 tháng đầu năm 2025 đạt 8,33 tỷ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy ngành thủy sản Việt Nam đang phục hồi mạnh mẽ, với khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp trước những rào cản và biến động thị trường quốc tế.
Riêng tháng 9, xuất khẩu thủy sản đạt gần 991 triệu USD, tăng 7,5% so với cùng kỳ. Tôm vẫn giữ vai trò đầu tàu, đạt gần 410 triệu USD trong tháng, đưa tổng giá trị 9 tháng lên hơn 3,38 tỷ USD, tăng 20,3%. Sự tăng trưởng đến từ nhu cầu ổn định tại Mỹ, Nhật Bản, EU và gia tăng đơn hàng từ các thị trường khu vực.
Cá tra đạt gần 191 triệu USD trong tháng 9, tăng 11%, nâng tổng kim ngạch 9 tháng lên hơn 1,6 tỷ USD, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Sự trở lại của nhu cầu từ Mỹ, Trung Quốc và một số thị trường Trung Đông đã củng cố vị thế của cá tra Việt Nam trên bản đồ thủy sản toàn cầu.
Các nhóm hải sản khai thác cũng ghi nhận đà tăng ấn tượng. Cá biển khác đạt 1,61 tỷ USD (+18,5%), mực – bạch tuộc gần 550 triệu USD (+18,7%), nhuyễn thể có vỏ tăng hơn 30%, đạt 192 triệu USD. Ngược lại, cá ngừ giảm nhẹ 3,2%, còn 705 triệu USD, phản ánh sức ép cạnh tranh tại các thị trường đại dương.
Xét theo thị trường, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là điểm sáng với kim ngạch 9 tháng đạt 1,76 tỷ USD, tăng 32,1%. Mỹ dù giảm hơn 6% trong tháng 9 nhưng vẫn đạt 1,41 tỷ USD lũy kế, tăng 6,8%, bất chấp các rào cản về thuế chống bán phá giá (CBPG) và yêu cầu khắt khe từ Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA). Nhật Bản đạt 1,27 tỷ USD (+15,6%), EU đạt 885 triệu USD (+13,3%). Hàn Quốc là thị trường bứt phá, tăng gần 50% trong tháng 9 và hơn 13% lũy kế, đạt 645 triệu USD. ASEAN và Trung Đông cũng ghi nhận mức tăng đáng chú ý, lần lượt 536 triệu USD (+23,3%) và gần 295 triệu USD (+7,6%), riêng tháng 9, Trung Đông tăng hơn 50%.
Theo VASEP, ngành thủy sản đang đối mặt với nhiều thách thức: thuế CBPG và thuế đối ứng tại Mỹ, quy định MMPA khắt khe, thẻ vàng IUU của EU chưa được gỡ bỏ, cùng áp lực cạnh tranh từ các đối thủ như Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia, Ecuador, đặc biệt ở nhóm tôm và cá tra.
Để duy trì đà tăng trưởng, các chuyên gia khuyến nghị ba hướng chính: theo sát diễn biến thị trường và chính sách thương mại để ứng phó kịp thời; cơ cấu lại thị trường xuất khẩu, vừa duy trì các thị trường truyền thống, vừa mở rộng các khu vực ngách như ASEAN và Trung Đông; đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng và đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, bền vững. Đồng thời, ngành cần đẩy mạnh đổi mới công nghệ trong nuôi trồng, chế biến, phát triển thương mại điện tử và nâng tầm thương hiệu quốc gia, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Nam Sơn (t/h)
