Đó là phát biểu của ông Lâm Cao Luynh - Phó giám đốc Công an Thành phố Đà Nẵng tại buổi tổng kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (CBL-GLTM&HG) năm 2014.

Theo đánh giá của Ban chỉ đạo 389 thành phố Đà Nẵng, mặc dù công tác đấu tranh CBL-GLTM&HG năm 2014 rất quyết liệt: Xử lý 7.751 vụ vi phạm, tăng 13% so với năm 2013, trong đó, đã xử lý 400 vụ hàng cấm, hàng nhập lậu (tăng 23% so với 2013), 172 vụ hàng giả, kém chất lượng, sở hữu trí tuệ (tăng 24%), 2.523 vụ gian lận thương mại và gần 4.700 vụ vi phạm khác; Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được tăng cường thường xuyên đến các hộ kinh doanh, doanh nghiệp và người dân… nhưng nhìn chung, vẫn còn nhiều hạn chế.

Ông Lữ Bằng, Chi cục trưởng Chi cục QLTT cho biết: phương tiện để phục vụ CBL-GLTM&HG còn thiếu và yếu. Đối tượng buôn lậu sử dụng các thiết bị, phương tiện có khả năng cơ động cao, sẵn sàng chống trả lại các lực lượng chức năng để tẩu tán hàng hóa khi bị kiểm tra bắt giữ. Trong khi đó, phương tiện, trang thiết bị của lực lượng chức năng nhìn chung còn lạc hậu, nguồn kinh phí phục vụ công tác này lại hạn hẹp, chưa đáp ứng được nhiệm vụ yêu cầu đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại trong điều kiện hiện nay.

Ông Lâm Cao Luynh nhận xét thêm: các đối tượng buôn lậu sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi mới nhằm gây khó cho các cơ quan chức năng xử lý nhưng chủ yếu vẫn là gian lận hồ sơ, hóa đơn chứng từ, chính sách ưu đãi... Những vụ việc nổi cộm xảy ra trên nhiều lĩnh vực như buôn lậu gỗ với các loại gỗ có nguồn gốc từ Lào, Campuchia theo các tuyến từ Lao Bảo về, từ Tây Nguyên xuống. Một số trường hợp sử dụng bộ hồ sơ quay vòng, đặc biệt có trường hợp sử dụng hồ sơ kiểm lâm toàn là hồ sơ giả. Trong tháng 5/2014, phòng PC46 Công an TP Đà Nẵng chủ trì phối hợp với Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng bắt vụ buôn bán vận chuyển lâm sản (gỗ) trái phép do DNTN Trường Giang tại Đắc Lắc xuất bán cho các cá nhân ở Từ Sơn – Bắc Ninh. Qua kiểm tra 03 toa tàu tại ga Đà Nẵng, lực lượng chức năng đã tịch thu 96,343m3 gỗ hương, trị giá 3,853 tỷ đồng. Qua kiểm tra, toàn bộ hồ sơ nguồn gốc lâm sản đều giả mạo chữ ký, mẫu dấu, xác nhận của Kiểm lâm để hợp thức hóa nguồn gốc lâm sản. Doanh nghiệp xuất bán lâm sản là doanh nghiệp “ma”.

Đáng chú ý, các đối tượng đã lợi dụng chính sách miễn thuế đối với tài sản di chuyển là xe ô tô của Việt kiều hồi hương để dựng nên nhiều hồ sơ giả, nhập khẩu vào thị trường nhiều nhiều loại xe đắt tiền, trốn thuế với số lượng lớn; mua bán, chuyển nhượng các xe ô tô mang biển số ngoại giao, biển số nước ngoài không đúng quy định, không làm thủ tục kê khai nộp thuế. Lực lượng cảnh sát kinh tế đã bắt giữ, tịch thu 14 xe ô tô bán sung công quỹ 19,3 tỷ đồng.

Theo tổng hợp của ban chỉ đạo 389, vẫn còn tình trạng vận chuyển dầu từ nước ngoài nhập lậu vào Việt Nam qua cảng Đà Nẵng với số lượng lớn. Một số doanh nghiệp có chức năng khai thác, kinh doanh than, khoáng sản ký hợp đồng thuê tàu vận chuyển xuất nội bộ hoặc bán trong nước, sau đó lợi dụng sơ hở của cơ quan chức năng để vượt tuyến sang Trung Quốc xuất lậu, một số đơn vị kinh doanh lợi dụng việc tự đăng ký tờ khai xuất nhập khẩu và chịu trách nhiệm về việc khai tạm nhập, tái xuất gỗ, xăng dầu, rượu… sau đó lợi dụng kẻ hở trong khâu kiểm hóa hải quan để gian lận số lượng hoặc vận chuyển tiêu thụ trong nước.

Ông Nguyễn Tiến Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan Đà Nẵng cho biết, tình hình CBL-GLTM&HG vẫn rất phức tạp tại các tuyến cửa khẩu. Khách du lịch đến Đà Nẵng tăng cao, đem lại doanh thu lớn cho ngành du lịch nhưng cũng tiềm ẩn không ít vấn đề như lợi dụng loại hình quà biếu tặng để gửi các tài liệu, băng dĩa phản động, thuốc gây nghiện, hướng thần… để đưa vào Việt Nam hoặc xuất đi nước ngoài. Đặc biệt là tình hình xuất khẩu trái phép các loại tiền chất qua đường bưu phẩm, bưu kiện và du khách Trung Quốc mang theo bản đồ Việt Nam không có Hoàng Sa, Trường Sa. Nhờ thắt chặt công tác quản lý, hàng Việt kiều gần đây đã giảm. Tuy nhiên với những quà biếu, quà tặng có giá trị lớn như ô tô thì không thể không giải quyết…

Đối với lĩnh vực hàng giả, hàng kém chất lượng, các đối tượng mua hàng có chất lượng thấp để đóng gói với nhãn hiệu có chất lượng, giá trị cao hơn (như bột ngọt Aone) hoặc giả mạo gắn nhãn xuất xứ Việt Nam (quần áo, giày dép, hàng gia dụng…) để đưa vào siêu thị, chợ hoặc về vùng nông thôn, miền núi để tiêu thụ. Trong năm 2014, QLTT đã xử lý 168 vụ vi phạm, trong đó, có vụ xử phạt đến 85 triệu đồng vì kinh doanh bia, rượu xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu và kinh doanh ở địa điểm mà không thông báo với Phòng ĐKKD cấp tỉnh nơi DN thực hiện hoạt động kinh doanh.

Theo ông Lâm Cao Luynh, khả năng đối phó của đối tượng buôn lậu đối với cơ quan chức năng ngày càng cao, lực lượng chức năng không thể chỉ áp dụng biện pháp hành chính để CBL-GLTM&HG. Các lực lượng cần phải nâng cao biện pháp nghiệp vụ để đấu tranh với các đối tượng vi phạm, tăng cường kiểm tra các tuyến và xây dựng mạng lưới cộng tác viên… Phải tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng để phát huy hiệu quả. Theo báo cáo, công tác phối hợp giữa lực lượng CSGT Công an thành phố với lực lượng QLTT trong việc đón dừng phương tiện để kiểm tra kiểm sát hàng hóa có chặt chẽ và đồng  bộ, nhưng tỉ lệ phát hiện phương tiện có hàng hóa vi phạm chỉ mới đạt 533 xe / 1.152 xe, đạt 46,2% như vậy là còn thấp. Theo tôi, phải đạt tỉ lệ từ 70 – 80% thì công tác BL-GLTM&HG mới có hiệu quả.  Đặc biệt phải tăng cường trinh sát, trao đổi thông tin, nhân mối để phát hiện hàng lậu, hàng giả từ điểm xuất phát. Đặc biệt phải kiểm tra chặt chẽ và có biện pháp xử lý về hóa đơn chứng từ để ngăn chặn triệt để, kịp thời việc dùng hóa đơn xoay vòng, mua chứng từ…

Ban chỉ đạo 389 TP Đà Nẵng nêu lên những vướng mắc quy định tại thông tư liên tịch số 60 /2011/TTLT-BTC – BCT – BCA về hướng dẫn chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông. Đồng thời đề nghị tiếp tục áp dụng cơ chế trích lại tiền hỗ trợ cho các lực lượng CBL-GLTM&HG từ nguồn xử phạt hành chính như Thông tư 59 và 51 đã hướng dẫn.

Trong thời gian đến, các thành viên BCĐ 389 Đà Nẵng tiếp tục xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm tra, kiểm soát ngay từ đầu năm, trong đó chú trọng các lĩnh vực như buôn lậu thuốc lá, rượu giả, xăng dầu (nhất là xăng dầu trên biển)… đặc biệt từ nay đến Tết Nguyên đán và các dịp lễ lớn trong năm 2015. Phó chủ tịch Tp Đà Nẵng - ông Phùng Tấn Viết cũng yêu cầu các ngành phải thực hiện tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng đối với cán bộ công chức, đảm bảo thi hành công vụ đúng pháp luật, nâng cao phẩm chất đạo đức, phòng ngừa tham nhũng và mọi biểu hiện tiêu cực khác trong thực thi nhiệm vụ.

Thu Hằng