Tại Quyết định 3033/QĐ-BYT, Bộ Y tế bãi bỏ 5 thủ tục, công bố 4 thủ tục mới và sửa đổi, bổ sung 2 thủ tục trong lĩnh vực bảo trợ xã hội. Đáng chú ý, quy trình thực hiện trợ cấp hưu trí xã hội là một trong hai thủ tục được chuẩn hóa toàn diện nhằm cắt giảm giấy tờ, tăng cường liên thông dữ liệu và chính thức có hiệu lực từ ngày 5/10.
Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên, không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng và có văn bản đề nghị sẽ được giải quyết hưởng chế độ. Đối với nhóm công dân từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi, chính sách này áp dụng cho những trường hợp thuộc diện hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo, đồng thời đáp ứng điều kiện không có lương hưu và có đơn đề nghị theo quy định.
Thẩm quyền tiếp nhận và xét duyệt trợ cấp thuộc về UBND cấp xã nơi cư trú. Người đủ điều kiện hoặc người giám hộ hợp pháp chỉ cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm Tờ khai đề nghị trợ cấp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội gửi về chính quyền địa phương. Thủ tục hoàn toàn miễn phí, không thu bất kỳ khoản phí hay lệ phí nào từ người dân.
Hình thức nộp hồ sơ được đa dạng hóa nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người cao tuổi. Người dân có thể thực hiện trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, gửi qua dịch vụ bưu chính công ích, hoặc nộp trực tiếp tại bất kỳ Bộ phận Một cửa nào, từ cấp bộ, Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh cho đến cấp xã. Đáng chú ý, nếu người đăng ký nộp hồ sơ không đúng nơi đăng ký cư trú, hồ sơ vẫn được tiếp nhận và xử lý thông suốt theo nguyên tắc phi địa giới hành chính quy định tại Điều 20 Nghị định số 118/2025/NĐ-CP.
Ở phương thức phi địa giới này, nếu hồ sơ thuộc thẩm quyền của các cơ quan không cùng cấp hành chính, Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh hoặc cấp xã nơi tiếp nhận sẽ lập tức chuyển hồ sơ điện tử đến cơ quan có thẩm quyền xử lý, đẩy thông tin lên hệ thống giám sát và chuyển hồ sơ giấy trong vòng không quá 1 ngày làm việc, bảo đảm trả kết quả đúng hẹn cho người dân. Trường hợp hồ sơ giải quyết liên thông giữa các cơ quan cùng cấp hành chính, hệ thống sẽ tự động phân luồng điện tử và hồ sơ giấy đến cơ quan chủ trì cùng các đơn vị phối hợp, cập nhật trạng thái liên tục và chuyển trả kết quả về đúng điểm tiếp nhận ban đầu.
Về thời hạn giải quyết, trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Chủ tịch UBND cấp xã nơi cư trú có trách nhiệm tổ chức xác thực thông tin đối tượng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành dùng chung, đồng thời tiến hành thẩm định và ban hành quyết định hưởng trợ cấp. Thời gian người dân bắt đầu được nhận trợ cấp tính từ tháng Chủ tịch UBND cấp xã ký quyết định. Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện theo quy định, lãnh đạo UBND cấp xã phải ban hành văn bản trả lời nêu rõ lý do từ chối.
Tâm An
