Bài 2: Quảng Ninh: Tiền hậu bất nhất trong quyết định đấu thầu xe buýt

Mặc dù quyết định đấu thầu xe buýt tuyến số 01 của Sở GTVT Quảng Ninh chưa công bố rộng rãi, song quyết định đấu thầu này đang vấp phải sự phản đối quyết liệt từ cổ đông của hai công ty cùng tham gia khai thác là Công ty cổ phần Bus Quảng Ninh và Công ty cổ phần Bus Vân Đồn. Họ cho rằng quyết định đấu thầu này có phần “vội vã”, đẩy họ vào sự khủng hoảng, điêu đứng trước nguy cơ “màn trời chiếu đất” và vỡ nợ của mình.

Xe buýt được đầu tư mới

Việc Sở GTVT tỉnh Quảng Ninh đưa ra phương án đấu thầu tuyến buýt số 01 khi hai doanh nghiệp đang khai thác từ nhiều năm nay khiến các cổ đông đứng ngồi không yên. Bởi toàn bộ nhà cửa, tài sản họ đều thế chấp ngân hàng lấy tiền mua sắm xe mới nhằm nâng cao chất lượng phục vụ hành khách.

Cách đây không lâu (2010) họ gần như rơi vào tình trạng phá sản do khó khăn của tình hình kinh tế, lạm phát tăng cao, xăng dầu liên tục tăng giá, trong khi đó doanh nghiệp không được phép tăng giá vé…Vào thời điểm đó, doanh nghiệp gần như muốn bỏ tuyến không tham gia vì càng làm càng lỗ, thu không đủ bù chi.

Một lần nữa hai đơn vị này phải gồng mình gánh trọng trách cho dù hoạt động xe buýt tại đây không được nhà nước trợ giá. Được biết, hiện nay trên cả nước chỉ có hai thành phố là Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh, các tuyến xe buýt được hỗ trợ về giá vé để thu hút người dân đi lại bằng xe buýt. Tuy nhiên, tại các địa phương (trong đó có Quảng Ninh) loại hình vận tải này không nhận được bất cứ sự hỗ trợ nào về giá của nhà nước, do đó họ phải tự trang trải từ đầu tư xe, lên phương án kinh doanh vừa để thu hồi vốn đầu tư vừa phải cân đối có lãi để trả cổ tức cho cổ đông, đóng các loại thuế phí cho nhà nước.

Xe buýt tuyến số 02 không đủ điều kiện hoạt động xe buýt nhưng Sở GTVT Quảng Ninh không đem ra đấu thầu.

Ông Ngô Sơn Hà- Giám đốc công ty cổ phần Bus Vân Đồn cho biết: “Mặc dù khó khăn như vậy song hai công ty chúng tôi đã nỗ lực duy trì tuyến, đến nay số lượt chạy trên ngày đã lên tới 180 lượt, đạt 130% theo cam kết. Việc làm ăn đang diễn ra thuận lợi thì không hiểu lý do gì các cổ đông lại nhận được thông tin sẽ đấu thầu lại tuyến buýt”.

Các cổ đông cho rằng: Nếu như theo quan điểm của Sở GTVT là đấu thầu để nâng cao chất lượng phục vụ, thì hiện tại ở đây (Quảng Ninh) có hai tuyến là tuyến số 2 và tuyến số 10 có số lượng xe buýt ít nhất, xe không đạt tiêu chuẩn về chất lượng, tần suất hoạt động là hơn 1 giờ/chuyến. Nếu đấu thầu để phục vụ nhân dân được tốt hơn sao không đem 2 tuyến trên ra đấu thầu. Các cổ đông đặt câu hỏi: Phải chăng Sở GTVT “đấu thầu” tuyến số 01 chỉ là cách “luân chuyển quyền khai thác của doanh nghiệp này cho doanh nghiệp khác, cho đúng quy định của pháp luật” hay nói cách khác là: “đấu thầu theo đơn đặt hàng”?

Cổ đông bức xúc trước việc Sở GTVT đấu thầu tuyến buýt 01

“Chúng tôi cần sự ổn định để có động lực đầu tư đổi mới phương tiện, nhưng điều này DN không thể chủ động được. Xe buýt là phương tiện không thể khấu hao nhanh như những phương tiện khác nên nếu không có một cơ chế chính sách ổn định cho doanh nghiệp, chúng tôi khó có thể yên tâm bỏ vốn đầu tư, nhất là trong giai đoạn khó khăn như hiện nay”. Ông Ngô Sơn Hà cho biết thêm.

Đồng ý việc đấu thầu xe buýt nhằm nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, song việc làm đó phải nhất quán, không thể năm trước vừa ký văn bản chấp thuận khai thác tuyến, năm sau đã kêu gọi đấu thầu nhằm tước quyền khai thác của doanh nghiệp này trao cho doanh nghiệp khác là việc làm “không công bằng, không khách quan”.Rồi sau này, các DN vận tải có ai dám đầu tư vào xe buýt tỉnh Quảng Ninh?

Nguyễn Minh- Phạm Tân