Chi phí bao bì tăng mạnh gây áp lực lên doanh nghiệp
Những tháng gần đây, nhiều doanh nghiệp chế biến thủy sản và nông sản liên tục phản ánh tình trạng giá bao bì leo thang. Đặc biệt với nhóm bao bì nhựa phục vụ hàng đông lạnh, mức tăng tại một số thời điểm dao động từ 25–50% tùy chủng loại và nguồn cung.
Áp lực này diễn ra trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào trên thế giới biến động mạnh. Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu cho ngành nhựa, trong khi chi phí vận chuyển quốc tế và giá dầu chưa thực sự ổn định. Điều đó khiến mặt bằng giá bao bì trong nước dễ bị tác động dây chuyền.
Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, chi phí bao bì hiện chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành sản phẩm, đặc biệt ở nhóm hàng chế biến sâu hoặc hàng đóng gói nhỏ bán tại hệ thống siêu thị quốc tế. Các loại túi hút chân không, màng ghép nhiều lớp hay bao bì in nhãn theo tiêu chuẩn riêng đều khiến chi phí sản xuất đội lên đáng kể.
Không ít doanh nghiệp cho biết họ rơi vào thế khó khi vừa phải duy trì chất lượng đóng gói để đáp ứng yêu cầu của khách hàng, vừa phải kiểm soát giá thành trong bối cảnh thị trường xuất khẩu cạnh tranh gay gắt.
Đáng chú ý, việc cắt giảm chi phí bao bì không hề đơn giản. Với nhiều mặt hàng nông sản và thực phẩm đông lạnh, bao bì còn liên quan trực tiếp đến khả năng bảo quản, thời hạn sử dụng và chất lượng sản phẩm trong quá trình vận chuyển đường dài.
Nếu lựa chọn vật liệu không phù hợp, nguy cơ hư hỏng hàng hóa hoặc phát sinh chi phí logistics sẽ tăng cao hơn nhiều lần so với khoản tiết kiệm ban đầu.
Tiêu chuẩn xanh đang định hình lại chuỗi xuất khẩu
Bên cạnh áp lực chi phí, doanh nghiệp còn phải đối mặt với làn sóng tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu lớn như Mỹ, EU và Nhật Bản.
Nhiều đối tác hiện yêu cầu bao bì phải có khả năng tái chế, giảm phát thải hoặc sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Thậm chí, một số nhà nhập khẩu còn xem tiêu chuẩn bao bì là điều kiện bắt buộc trước khi ký kết hợp đồng.
Xu hướng này khiến doanh nghiệp xuất khẩu không chỉ cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm mà còn bằng toàn bộ hệ thống vận hành phía sau, từ quy trình sản xuất đến giải pháp đóng gói.
Trong chuỗi logistics hiện đại, bao bì cũng đang đóng vai trò quan trọng hơn trước. Với các lô hàng xuất khẩu đường dài, giải pháp đóng gói phù hợp có thể giúp kéo dài thời gian bảo quản, hạn chế hao hụt và giảm chi phí vận chuyển.
Nhiều doanh nghiệp logistics cho rằng, lựa chọn đúng vật liệu bao bì còn quyết định việc doanh nghiệp sử dụng đường biển hay đường hàng không. Chênh lệch giữa hai phương thức vận chuyển này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.
Đối với nhóm nông sản tươi và thực phẩm chế biến, bao bì hiện gần như là một phần của chiến lược giữ chất lượng sản phẩm và nâng giá trị thương mại.
Tuy nhiên, việc đầu tư công nghệ bao bì xanh hay dây chuyền đóng gói hiện đại lại là thách thức không nhỏ với các doanh nghiệp vừa và nhỏ do chi phí đầu tư lớn.
Các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp không thể tiếp tục xem bao bì chỉ là khoản chi phí cần tiết giảm.
Thay vào đó, tư duy cần chuyển sang tối ưu giá trị thông qua việc đầu tư vật liệu phù hợp, cải tiến thiết kế và nâng cấp công nghệ đóng gói. Mục tiêu không chỉ là giảm chi phí ngắn hạn mà còn kéo dài thời gian bảo quản, giảm hao hụt và nâng sức cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu.
Song song với đó, doanh nghiệp cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch cung ứng dài hạn với các nhà cung cấp bao bì nhằm giảm rủi ro biến động giá nguyên liệu đầu vào.
Việc đa dạng hóa nguồn cung và tăng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu thân thiện môi trường được xem là xu hướng khó đảo ngược trong thời gian tới.
Trong bối cảnh xuất khẩu ngày càng bị chi phối bởi tiêu chuẩn xanh và yêu cầu vận hành quốc tế, bao bì không còn là khâu đứng sau dây chuyền sản xuất. Nó đang trở thành yếu tố có khả năng quyết định việc giữ hay mất đơn hàng.
Xa hơn, bài toán bao bì cũng phản ánh áp lực nâng cấp chuỗi giá trị của nông sản Việt nếu muốn cạnh tranh bền vững trên thị trường toàn cầu.
Nam Sơn (t/h)
