Nhận định về thị trường bất động sản năm 2026, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng, thị trường sẽ vận động theo trạng thái “sôi động trong sự thận trọng”, trong đó phân khúc căn hộ và nhà ở phục vụ nhu cầu thực tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Sau giai đoạn thanh lọc mạnh mẽ, các điểm nghẽn pháp lý đang được tháo gỡ từng bước, niềm tin của nhà đầu tư và người mua nhà dần được củng cố, tạo nền tảng cho nguồn cung mới quay trở lại thị trường.
Theo Thứ trưởng, dòng tiền trong năm 2026 vẫn tiếp tục chảy vào bất động sản, song sẽ có sự chọn lọc khắt khe hơn. Người mua và nhà đầu tư ưu tiên các dự án có pháp lý minh bạch, hạ tầng đồng bộ, chủ đầu tư uy tín và năng lực tài chính vững vàng. Phân khúc căn hộ phục vụ nhu cầu ở thực sẽ tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, góp phần định hình sự phát triển lành mạnh của thị trường, giảm thiểu tình trạng đầu cơ, hướng tới tính ổn định và bền vững dài hạn.
Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng chỉ ra một số nút thắt mà thị trường còn phải đối diện trong năm 2026. Trước hết là tình trạng lệch pha cung – cầu khi nguồn cung tập trung ở phân khúc cao cấp, trong khi sản phẩm giá vừa túi tiền và nhà ở xã hội còn thiếu hụt. Bên cạnh đó, giá bất động sản có xu hướng tăng nhưng chưa phản ánh đầy đủ giá trị thực do hiện tượng đầu cơ, găm hàng. Ngoài ra, hệ thống cơ sở dữ liệu về giao dịch và giá cả vẫn chưa hoàn thiện, dẫn đến tình trạng “hai giá”, gây nhiễu loạn thông tin và ảnh hưởng tới tính minh bạch của thị trường.
Đánh giá về giai đoạn vừa qua, Thứ trưởng nhấn mạnh, quá trình sàng lọc trong năm 2025 là tất yếu. Những doanh nghiệp yếu kém về quản trị, phụ thuộc lớn vào đòn bẩy tài chính đã dần bị loại bỏ khỏi cuộc chơi. Các doanh nghiệp còn trụ lại là những đơn vị có tiềm lực tài chính, chiến lược phát triển thực chất và khả năng thích ứng với bối cảnh mới. Đây được xem là bước thanh lọc cần thiết để thị trường bước sang chu kỳ phát triển bền vững hơn.
Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, một trong những dấu ấn nổi bật của năm 2025 là bất động sản tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột quan trọng của nền kinh tế, có tác động lan tỏa tới hơn 30 ngành, lĩnh vực khác nhau. Tuy vậy, thị trường cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn do tác động từ cả yếu tố trong nước và quốc tế. Hoạt động đầu tư, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp gặp trở ngại; cơ cấu sản phẩm chưa hợp lý khi dư thừa phân khúc cao cấp, trung cấp nhưng thiếu sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của đại đa số người dân, đặc biệt là nhà ở xã hội. Giá nhà ở nhìn chung vẫn ở mức cao so với thu nhập của người dân đô thị và nhóm thu nhập thấp.
Trước thực tế đó, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường. Riêng trong năm 2025, Bộ Xây dựng cùng các bộ, ngành liên quan đã ban hành và triển khai nhiều văn bản pháp luật quan trọng, từng bước hoàn thiện khung khổ pháp lý, tạo hành lang minh bạch và thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp tham gia thị trường, đặc biệt trong lĩnh vực nhà ở xã hội.
Việc tháo gỡ các vướng mắc pháp lý đã mang lại những hiệu quả bước đầu. Nhiều dự án được khơi thông, tái khởi động; nhiều địa phương chủ động vào cuộc, phối hợp cùng doanh nghiệp giải quyết khó khăn, tạo thêm niềm tin và động lực cho các chủ thể tham gia thị trường. Nhờ đó, thị trường bất động sản ghi nhận những chuyển biến tích cực, từng bước ổn định trở lại. 
Về định hướng năm 2026, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh, mục tiêu trọng tâm là thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia và Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội”. Bộ Xây dựng phấn đấu trong năm 2026 hoàn thành trên 110.000 căn hộ nhà ở xã hội, hướng tới mục tiêu hoàn thành 1 triệu căn vào năm 2028, sớm hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu.
Để đạt được mục tiêu này, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, đôn đốc các địa phương và doanh nghiệp đẩy mạnh triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, bảo đảm tiến độ đề ra. Bộ cũng kiến nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chủ động rà soát nhu cầu, phối hợp với các địa phương giao chủ đầu tư và khởi công các dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang, công nhân và các đối tượng thuộc phạm vi quản lý, nhất là tại những địa phương có nhu cầu lớn.
Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Xây dựng đề nghị tiếp tục đôn đốc, thúc đẩy giải ngân Chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân; đồng thời đẩy mạnh cho vay đối với người trẻ dưới 35 tuổi để hỗ trợ tiếp cận nhà ở.
Về phía các địa phương, Thứ trưởng yêu cầu đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm và giai đoạn 5 năm, bảo đảm sự thống nhất trong triển khai. Các địa phương cần tập trung hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026–2030 theo nhiệm vụ được Thủ tướng giao; lập và phê duyệt danh mục vị trí khu đất phát triển nhà ở xã hội, bố trí đủ quỹ đất tại các vị trí thuận lợi, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ.
Bên cạnh đó, cần thực hiện nghiêm quy định dành quỹ đất xây dựng nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và 20% quỹ đất ở trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để phát triển nhà ở xã hội. Các địa phương cũng phải chủ động bố trí ngân sách để bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch phục vụ mục tiêu này.
Cuối cùng, cải cách thủ tục hành chính được xác định là giải pháp then chốt. Các dự án nhà ở xã hội cần được đưa vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”, thực hiện đồng thời các thủ tục về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường; rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, phê duyệt, giao đất và cấp phép xây dựng. Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, chỉ khi các khâu được phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và quyết liệt, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội mới có thể hoàn thành đúng tiến độ, tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển ổn định và bền vững trong giai đoạn mới.
Phương Thảo(t/h)
