Thời gian qua, lực lượng công an các cấp đã chủ động đẩy mạnh công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh quyết liệt với tội phạm trong lĩnh vực thuế. Qua đó, hàng loạt vụ án có tính chất đặc biệt phức tạp, quy mô giao dịch lên tới hàng nghìn tỷ đồng đã bị bóc gỡ.
Điển hình vào ngày 23/1/2026, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án và khởi tố bị can đối với Trương Thị Hồng về tội phát hành, mua bán trái phép hóa đơn. Ngay sau đó, vào ngày 13/3/2026, Công an tỉnh Đồng Nai tiếp tục ghi dấu ấn khi phá thành công chuyên án lớn, tiến hành bắt giữ 9 đối tượng liên quan. Đường dây này đã thực hiện trót lọt hành vi mua bán trái phép hơn 10.000 tờ hóa đơn khống với tổng số tiền giao dịch lên đến hơn 6.000 tỷ đồng. Cùng thời điểm, Công an thành phố Đà Nẵng cũng triệt phá thành công một mạng lưới mua bán hóa đơn, chứng từ trái phép khác với tổng giá trị giao dịch vượt mức 200 tỷ đồng.
Qua công tác điều tra, cơ quan chức năng đã chỉ rõ những phương thức, thủ đoạn phạm tội chủ yếu mà các đối tượng đang sử dụng. Nổi cộm nhất là việc thu mua hoặc thuê lại thông tin căn cước công dân của người dân để đăng ký thành lập hàng loạt doanh nghiệp "ma". Các công ty này hoàn toàn không có hoạt động sản xuất hay kinh doanh thực tế, mà chỉ được lập ra nhằm mục đích duy nhất là mua bán, phát hành hóa đơn khống để trốn thuế và trục lợi bất chính.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cố tình lập hai hệ thống sổ sách kế toán song song. Việc hạch toán và kê khai tài chính được thực hiện không đúng với thực tế doanh thu nhằm che giấu lợi nhuận. Một thủ đoạn phổ biến khác là hành vi cố tình nâng khống giá nguyên vật liệu đầu vào, từ đó làm tăng chi phí sản xuất ảo để trực tiếp chiếm đoạt tiền thuế thu nhập cá nhân.
Đặc biệt đáng báo động là tình trạng trốn thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử đang có chiều hướng gia tăng mạnh mẽ. Nhiều cá nhân và hộ kinh doanh thông qua các mạng xã hội, nền tảng số hay hình thức livestream bán hàng đã thu về mức lợi nhuận "khủng". Tuy nhiên, những đối tượng này lại lẩn tránh việc đăng ký thuế hoặc cố tình không kê khai đầy đủ doanh thu phát sinh từ bán hàng trực tuyến và quảng cáo. Nhằm siết chặt lỗ hổng này, cơ quan chức năng hiện đang tăng cường phối hợp chặt chẽ với hệ thống ngân hàng, các đơn vị trung gian thanh toán và các sàn thương mại điện tử để rà soát, đối chiếu dữ liệu dòng tiền, bảo đảm phát hiện và xử lý triệt để các trường hợp trốn thuế.
Để phòng ngừa những rủi ro pháp lý nghiêm trọng, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đặc biệt khuyến cáo các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và từng cá nhân cần nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật. Các chủ thể kinh doanh phải cảnh giác trước những lời mời chào mua bán hóa đơn trên mạng; thực hiện nghiêm túc quy trình đăng ký, kê khai và nộp thuế đúng quy định.
Cơ quan công an nhấn mạnh yêu cầu phải lập và xuất hóa đơn đầy đủ trong mọi giao dịch bán hàng hóa hay cung cấp dịch vụ, đồng thời lưu giữ cẩn thận hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán. Người dân và doanh nghiệp tuyệt đối không được tham gia mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hay có hành vi tiếp tay cho các đường dây gian lận thuế. Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ là trách nhiệm bắt buộc theo quy định của pháp luật mà còn là nền tảng cốt lõi để xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, tạo đà cho sự phát triển bền vững của chính doanh nghiệp và nền kinh tế đất nước.
Thành Nam
