Theo dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học và cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non mới nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã đưa ra lộ trình siết chặt nhiều quy định quan trọng. Những điều chỉnh này không chỉ nhằm nâng cao chất lượng đầu vào, mà còn hướng tới sự công bằng, minh bạch, giảm bớt những kẽ hở trong xét tuyển học bạ hay việc lạm dụng chứng chỉ ngoại ngữ.
Thiết lập "ngưỡng cửa" tối thiểu 15 điểm
Một trong những thay đổi cốt lõi nhất là việc áp dụng mức điểm sàn chung cho tất cả các phương thức xét tuyển. Từ năm 2026, thí sinh bắt buộc phải đạt tối thiểu 15 điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp 3 môn mới đủ điều kiện nộp hồ sơ vào đại học. Quy định này chấm dứt tình trạng một số trường xét tuyển với mức điểm quá thấp, gây ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo chung của hệ thống.
Riêng đối với các nhóm ngành đặc thù như Sư phạm, Y sinh và Luật, tiêu chuẩn còn khắt khe hơn. Cụ thể, thí sinh muốn vào ngành Sư phạm và Luật phải có học lực lớp 12 loại Giỏi và tổng điểm thi tốt nghiệp 3 môn đạt từ 18 điểm trở lên, nếu không xét tuyển thuần túy bằng điểm thi. Với lĩnh vực sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề, ngưỡng điểm yêu cầu lên tới 20 điểm. Các ngành như Điều dưỡng hay Kỹ thuật xét nghiệm y học cũng được ấn định mức sàn 16,5 điểm để đảm bảo chất lượng nhân lực ngành y.
Sau nhiều năm cho phép thí sinh đăng ký số lượng nguyện vọng tự do, dẫn đến tình trạng ảo và gây khó khăn cho công tác lọc ảo, Bộ GD&ĐT quyết định giới hạn mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Con số này buộc các sĩ tử phải cân nhắc kỹ lưỡng, tập trung vào những ngành nghề thực sự phù hợp với năng lực và sở thích thay vì "rải truyền đơn" để tăng cơ hội trúng tuyển.
Đáng chú ý, khối ngành Sư phạm còn bị siết chặt hơn, khi quy định thí sinh chỉ được đăng ký nguyện vọng vào ngành này trong phạm vi từ thứ tự 1 đến 5. Mọi đăng ký từ nguyện vọng thứ 6 trở đi sẽ không được hệ thống ghi nhận. Thay đổi này khẳng định quan điểm của cơ quan quản lý rằng, ngành giáo dục cần những người thực sự tâm huyết, coi nghề giáo là lựa chọn ưu tiên hàng đầu chứ không phải là phương án dự phòng.
Học bạ và IELTS không còn là "tấm vé thông hành" dễ dàng
Phương thức xét học bạ vốn gây nhiều tranh cãi về tính công bằng giữa các vùng miền nay cũng được chuẩn hóa. Thí sinh phải cung cấp kết quả học tập của đủ 6 học kỳ trong suốt 3 năm THPT. Trong tổ hợp xét tuyển, hai môn Toán hoặc Ngữ văn, bắt buộc phải có mặt với trọng số điểm tối thiểu chiếm 1/3 tổng điểm, nhằm đảm bảo nền tảng kiến thức cơ bản của người học.
Đồng thời, "quyền lực" của chứng chỉ IELTS cũng giảm sút đáng kể. Thay vì được quy đổi thẳng sang điểm 10 hoặc ưu tiên xét tuyển thẳng ở nhiều trường như trước, IELTS hiện nay chỉ được coi là điểm khuyến khích với mức cộng tối đa 1,5 điểm trên thang 30. Các trường đại học cũng buộc phải xây dựng bảng quy đổi điểm ngoại ngữ chi tiết, với ít nhất 5 mức phân tách, loại bỏ việc cào bằng điểm số giữa những thí sinh có trình độ ngoại ngữ khác biệt nhau.
Để giảm bớt sự rối rắm trong các mùa tuyển sinh, mỗi cơ sở đào tạo từ năm 2026 chỉ được phép sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển. Việc tinh gọn này giúp thí sinh dễ dàng theo dõi, so sánh và xây dựng lộ trình ôn tập tập trung hơn.
Những điều chỉnh mạnh mẽ trong quy chế năm 2026 cho thấy nỗ lực của Bộ GD&ĐT trong việc đưa kỳ thi đại học trở về đúng giá trị thực. Thí sinh giờ đây không thể dựa vào các "mẹo" xét tuyển hay những chứng chỉ bổ trợ để khỏa lấp năng lực học thuật cốt lõi, mà phải thực sự nỗ lực để vượt qua những rào cản tiêu chuẩn mới.
Tâm An
