Theo số liệu thống kê, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 25.000 trường hợp tử vong do COPD, con số này chính thức vượt qua số nạn nhân thiệt mạng vì tai nạn giao thông. Trên phạm vi toàn cầu, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác định đây là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba với khoảng 3 triệu người chết mỗi năm trong tổng số 390 triệu người mắc bệnh.
Một thực trạng đáng lo ngại là có tới 80% người mắc COPD tại Việt Nam chưa được chẩn đoán kịp thời. Việc phát hiện muộn khiến bệnh nhân mất đi cơ hội can thiệp trong "thời điểm vàng", dẫn đến những tổn thương phổi vĩnh viễn. Khi bệnh chuyển sang giai đoạn cấp tính, tình trạng viêm hệ thống tăng cao sẽ kéo theo các biến cố nguy hiểm về tim mạch, trực tiếp đe dọa tính mạng người bệnh.
Không chỉ bào mòn thể chất, COPD còn là "sát thủ" đối với kinh tế gia đình. Khoảng 40% bệnh nhân phải nghỉ việc hoặc giảm năng suất lao động, dẫn đến tình trạng lệ thuộc hoàn toàn vào người thân trong các sinh hoạt hằng ngày.
Trước những thách thức này, hướng dẫn toàn cầu GOLD 2026 đã đưa ra khuyến nghị về liệu pháp bộ ba trong điều trị COPD. Đây là phương pháp tích hợp ba loại thuốc vào một thiết bị hít duy nhất, giúp tối ưu hóa việc tuân thủ phác đồ của bệnh nhân thay vì phải sử dụng nhiều dụng cụ rời rạc. Liệu pháp này không chỉ giảm tỷ lệ tử vong mà còn đặc biệt hiệu quả khi triển khai tại các cơ sở y tế tuyến dưới.
Sự đồng thuận giữa Hội Hô hấp và Hội Tim mạch Việt Nam cũng nhấn mạnh việc kiểm soát chặt chẽ các bệnh lý nền đi kèm, nhằm ngăn chặn tối đa các đợt cấp tính gây nguy hiểm cho tim phổi.
Đối với bệnh hen phế quản, dù tỷ lệ mắc chiếm khoảng 4,1% dân số nhưng tỷ lệ kiểm soát bệnh tại Việt Nam vẫn chưa đạt kỳ vọng. Nhóm bệnh nhân hen nặng dù ít về số lượng nhưng lại tiêu tốn tới 60% nguồn lực kinh tế và có nguy cơ nhập viện rất cao.
Các chuyên gia chỉ ra rằng, phương pháp điều trị truyền thống thường quá phụ thuộc vào corticoid đường uống, gây ra nhiều tác dụng phụ như tiểu đường, loãng xương hay đục thủy tinh thể. Xu hướng y học hiện nay đang chuyển dịch sang các liệu pháp sinh học mới, điển hình là việc tác động vào cytokine biểu mô TSLP. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát viêm tận gốc, phù hợp với nhiều kiểu hình bệnh nhân khác nhau mà không cần các xét nghiệm quá phức tạp.
Hội Hô hấp Việt Nam khẳng định, việc chuyển từ thế bị động sang chủ động phòng ngừa là chìa khóa then chốt. Việc áp dụng các liệu pháp tiên tiến không chỉ dừng lại ở việc cắt cơn, mà còn hướng tới mục tiêu bảo vệ chức năng phổi dài hạn, giúp người bệnh duy trì cuộc sống bình thường và ngăn ngừa nguy cơ tử vong sớm.
Tâm An
