Vì sao trẻ tăng động thường khó ngủ, khó kiểm soát hành vi?
Ở trẻ tăng động giảm chú ý, một trong những vấn đề được nhắc đến là sự mất cân bằng trong hoạt động của hệ thần kinh trung ương, đặc biệt giữa quá trình hưng phấn và ức chế.
Bình thường, hai quá trình này được điều hòa linh hoạt để trẻ có thể tập trung khi học, vận động khi vui chơi và thư giãn khi cần nghỉ ngơi. Tuy nhiên, khi trạng thái hưng phấn chiếm ưu thế, trẻ dễ rơi vào tình trạng “luôn tay luôn chân”, khó ngồi yên, phản ứng nhanh và khó kiểm soát hành vi.
Trẻ có thể chạy nhảy liên tục, leo trèo, nói nhiều, dễ chen ngang hoặc nhanh chóng chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác khi chưa hoàn thành. Khả năng tập trung vì thế cũng bị ảnh hưởng, khiến việc học tập và sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn hơn.
Không chỉ vậy, trạng thái kích thích kéo dài còn có thể liên quan đến những vấn đề về giấc ngủ. Một số trẻ khó đi vào giấc, ngủ không sâu hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm.
Khi ngủ không đủ, hệ thần kinh không được nghỉ ngơi và phục hồi đầy đủ. Điều này có thể khiến trẻ dễ cáu gắt, mất tập trung và khó kiểm soát hành vi hơn vào ngày hôm sau. Vì thế, hành vi tăng động và giấc ngủ kém có thể tác động qua lại, tạo thành một vòng lặp khiến tình trạng của trẻ trở nên khó kiểm soát hơn.
Giải pháp hỗ trợ giảm tăng động, mất ngủ hiệu quả cho trẻ
Thiết lập lịch sinh hoạt đều đặn cho trẻ
Một trong những việc cha mẹ có thể bắt đầu ngay tại nhà là xây dựng thời gian biểu tương đối cố định cho trẻ.
Thời gian thức dậy, ăn uống, học tập, vui chơi và đi ngủ nên được duy trì ổn định mỗi ngày. Khi các hoạt động diễn ra theo một trình tự quen thuộc, trẻ sẽ dễ hình thành thói quen và biết mình cần làm gì ở từng thời điểm.
Đặc biệt, trước giờ ngủ nên hạn chế các hoạt động khiến trẻ quá hưng phấn. Cha mẹ có thể chuyển sang những hoạt động nhẹ nhàng hơn như đọc sách, trò chuyện hoặc nghe nhạc thư giãn.
Việc duy trì giờ ngủ đều đặn cũng giúp cơ thể hình thành nhịp sinh học ổn định, từ đó hỗ trợ trẻ dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Tăng vận động nhưng cần lựa chọn thời điểm phù hợp
Trẻ tăng động thường có nhu cầu vận động lớn. Thay vì liên tục yêu cầu trẻ ngồi yên, cha mẹ nên tạo điều kiện để trẻ giải phóng năng lượng thông qua những hoạt động phù hợp.
Đi bộ, chạy bộ nhẹ, đạp xe hoặc những trò chơi vận động ngoài trời có thể được bố trí vào ban ngày. Hoạt động thể chất đều đặn vừa giúp trẻ tiêu hao năng lượng, vừa góp phần tạo thói quen sinh hoạt khoa học.
Tuy nhiên, sát giờ đi ngủ không nên để trẻ tham gia những hoạt động quá mạnh bởi điều này có thể khiến hệ thần kinh tiếp tục duy trì trạng thái hưng phấn và làm trẻ khó ngủ hơn.
Hướng dẫn trẻ kiểm soát hành vi thay vì liên tục trách mắng
Trẻ tăng động không phải lúc nào cũng có thể tự dừng hành vi ngay khi được nhắc nhở. Vì vậy, nếu cha mẹ thường xuyên quát mắng hoặc gây áp lực, trẻ có thể càng căng thẳng và khó kiểm soát cảm xúc.
Thay vào đó, cha mẹ nên đưa ra yêu cầu ngắn gọn, rõ ràng và hướng dẫn trẻ thực hiện từng việc một. Cha mẹ có thể chia nhiệm vụ lớn thành những phần nhỏ để trẻ dễ hoàn thành hơn. Khi trẻ thực hiện đúng, sự ghi nhận và khích lệ từ cha mẹ sẽ giúp hình thành hành vi tích cực.
Bổ sung dưỡng chất hỗ trợ hoạt động của não bộ và hệ thần kinh
Bên cạnh việc điều chỉnh sinh hoạt, một số dưỡng chất cũng được sử dụng nhằm hỗ trợ hoạt động của não bộ và quá trình dẫn truyền thần kinh.
Trong đó, Taurine, Coenzyme Q10, vitamin B6, acid folic và Natri succinate là những dưỡng chất có vai trò liên quan đến hoạt động của tế bào thần kinh, cung cấp năng lượng và hỗ trợ chức năng não bộ.
Việc bổ sung đầy đủ các vi chất cần thiết là một trong những hướng hỗ trợ trẻ duy trì hoạt động thần kinh ổn định hơn bên cạnh chế độ sinh hoạt và can thiệp hành vi.
Kết hợp thảo dược hỗ trợ thần kinh và giấc ngủ
Một số thảo dược cũng được sử dụng trong các giải pháp hỗ trợ cho trẻ tăng động.
Đinh lăng có vai trò hỗ trợ hoạt động của não bộ và hệ thần kinh, đồng thời được biết đến với tác dụng an thần nhẹ.
Ginkgo biloba hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu não, góp phần hỗ trợ trí nhớ và khả năng tập trung.
Thăng ma được sử dụng nhằm hỗ trợ điều hòa hoạt động thần kinh, từ đó góp phần cải thiện hành vi và chất lượng giấc ngủ.
Sự kết hợp giữa các thảo dược này sẽ giúp điều chỉnh quá trình hưng phấn và ức chế trong não bộ, giống như việc điều khiển đèn tín hiệu giao thông. Nhờ đó, trẻ hạn chế tình trạng “vượt đèn đỏ”, giảm các biểu hiện tăng động, bốc đồng và cải thiện khả năng kiểm soát bản thân.
Có thể thấy, không có một biện pháp đơn lẻ nào có thể giải quyết ngay tất cả những biểu hiện của trẻ tăng động. Điều quan trọng là cha mẹ cần phối hợp nhiều giải pháp phù hợp và duy trì đều đặn trong thời gian đủ dài. Một lịch sinh hoạt ổn định, vận động hợp lý, hướng dẫn hành vi đúng cách và chú ý hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh có thể tạo nền tảng để trẻ từng bước cải thiện khả năng tập trung, kiểm soát hành vi và ngủ tốt hơn.
Ngọc Ánh
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Vương Não Khang - Hỗ trợ cải thiện giấc ngủ ở trẻ hay tăng động  Thành phần: Cao Đinh lăng, Cao Thăng ma, Natri succinate, Taurine, Chiết xuất Ginkgo biloba, Vitamin B6, Acid folic. Công dụng:
Đối tượng sử dụng: Trẻ em khó ngủ, mất ngủ do tăng động, trẻ em cần tăng cường hoạt chất cho não bộ. Hướng dẫn sử dụng: Trẻ từ 3 đến 6 tuổi: Ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 gói. Trẻ trên 6 tuổi: Ngày uống 2 lần, mỗi lần 2 gói. Trẻ em dưới 3 tuổi liều dùng bằng nửa liều trẻ từ 3 - 6 tuổi và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Hòa tan lượng cốm trong gói với nửa ly nước, nên uống trước bữa ăn 30 phút hoặc sau bữa ăn 1 giờ, nên dùng 1 đợt liên tục từ 3 - 6 tháng để có kết quả. Tiếp thị và phân phối: Công ty Cổ phần kinh doanh dịch vụ và thương mại Nam Phương. Địa chỉ: Số 173 Phố Chùa Láng - Phường Láng Thượng - Quận Đống Đa - Thành phố Hà Nội. Giấy phép XNQC: 2211/2020/XNQC-ATTP. (*) Sản phẩm hiện có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc. (*) Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. |
