Phát biểu tại Hội nghị tuyển sinh năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh sáng 20/4, Thứ trưởng Lê Quân cho biết, định hướng xuyên suốt trong thời gian tới là đảm bảo tính ổn định của công tác tuyển sinh, hạn chế tối đa những xáo trộn đối với thí sinh và các cơ sở đào tạo. Trong đó, quyền tự chủ đại học tiếp tục là nền tảng, đồng thời công tác quản lý nhà nước sẽ được điều hành theo hướng linh hoạt, hiệu quả hơn.
Theo Thứ trưởng, hiện nay quy mô tuyển sinh ở các nhóm ngành khoa học kỹ thuật và khoa học sức khỏe mới chiếm khoảng 30%, vẫn ở mức thấp so với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xu hướng chung của khu vực. Việc cho phép mở ngành và xác định chỉ tiêu linh hoạt hơn đối với các ngành mũi nhọn, ngành chiến lược sẽ tạo điều kiện để các trường tập trung nguồn lực, mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo.
Từ yêu cầu đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý các cơ sở đào tạo cần chủ động chuẩn bị, đặc biệt trong bối cảnh các quy định mới về xác định chỉ tiêu tuyển sinh, trong đó có những điều chỉnh liên quan đến đội ngũ giảng viên, sẽ sớm được triển khai.
Theo quy chế tuyển sinh năm 2026, hai nội dung mới đáng chú ý là cách xác định nguồn tuyển và quy định xét tuyển. Thí sinh muốn đăng ký xét tuyển đại học phải có tổng điểm ba môn trong tổ hợp tối thiểu đạt 15 điểm. Riêng các ngành đào tạo giáo viên, pháp luật và sức khỏe sẽ áp dụng ngưỡng đầu vào riêng theo quy định của Bộ.
Đối với phương thức xét học bạ, kết quả học tập của cả ba năm trung học phổ thông sẽ được sử dụng thay vì chỉ một số học kỳ như trước. Đồng thời, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn số lượng như những năm trước.
Quy định về xét tuyển cũng có nhiều điều chỉnh, trong đó chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ hoặc điểm thưởng theo bảng quy đổi 5 mức chênh lệch. Tổng điểm cộng ưu tiên không vượt quá 10% thang điểm xét tuyển, còn ưu tiên khu vực sẽ được xác định dựa trên nơi học trung học phổ thông của thí sinh.
Theo kế hoạch, từ ngày 2 đến 14/7, thí sinh sẽ đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng trên hệ thống chung. Các cơ sở đào tạo dự kiến công bố kết quả xét tuyển vào ngày 10/8. Toàn bộ quy trình xét tuyển tiếp tục được thực hiện tập trung trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy, giai đoạn 2022–2025, quy mô tuyển sinh đại học, cao đẳng tăng trưởng liên tục. Riêng năm 2025, tổng chỉ tiêu đạt 759.430, với 681.688 thí sinh nhập học, tương đương 90% chỉ tiêu và 59% số thí sinh dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông – mức cao nhất trong vòng 4 năm.
Cơ cấu ngành nghề tiếp tục phản ánh rõ xu hướng lựa chọn của thí sinh gắn với nhu cầu nhân lực của nền kinh tế. Nhóm ngành Kinh doanh và quản lý vẫn dẫn đầu về số lượng thí sinh theo học. Bên cạnh đó, các ngành công nghệ, kỹ thuật, máy tính và công nghệ thông tin duy trì sức hút lớn, cho thấy nhu cầu cao về nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi số.
Đáng chú ý, 44 ngành thuộc nhóm công nghệ chiến lược đã tuyển sinh hơn 150.400 thí sinh. Từ năm 2026, thí sinh thuộc top 30% có điểm cao ở các môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh và trúng tuyển vào nhóm ngành này sẽ được xem xét cấp học bổng STEM. Chính sách được kỳ vọng góp phần thu hút học sinh giỏi vào các lĩnh vực then chốt, phục vụ phát triển đất nước.
Ở chiều ngược lại, công tác tuyển sinh năm 2025 vẫn bộc lộ một số hạn chế như sai sót trong xác nhận ưu tiên khu vực, đối tượng; một bộ phận thí sinh đăng ký xét tuyển không đúng thời gian; nhiều phương thức tuyển sinh kém hiệu quả; và không ít cơ sở đào tạo chưa thực hiện tốt việc phân tích, đối sánh kết quả học tập của sinh viên theo từng phương thức xét tuyển.
Thiên Trường
