Kiến nghị công khai thông tin khẩn cấp trong vòng 24 giờ
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn Hà Nội) chỉ ra một bất cập lớn về thời điểm công khai thông tin trong dự thảo hiện tại. Theo dự thảo, thời hạn chung cho việc công khai thông tin là 5 ngày làm việc. Ông Hà nhận định, thời hạn này chỉ phù hợp với các thông tin hành chính thông thường.
Đối với các sự cố môi trường, thu hồi sản phẩm độc hại, thiên tai hay dịch bệnh, việc chờ đợi 5 ngày có thể gây ra những hậu quả xã hội nghiêm trọng. Vì vậy, ông kiến nghị bổ sung quy định cơ quan nhà nước phải công khai ngay lập tức hoặc chậm nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi có được thông tin liên quan đến tính mạng và sức khỏe cộng đồng.
Đồng thời, đại biểu Hà cũng đề nghị siết chặt quy định về việc "từ chối cung cấp thông tin". Ông cho rằng, lý do từ chối vì "ảnh hưởng đến hoạt động bình thường" của cơ quan là quá mơ hồ, dễ bị lạm dụng để né tránh trách nhiệm. Ông đề xuất cơ quan chỉ được từ chối sau khi đã áp dụng mọi biện pháp gia hạn mà vẫn không thể đáp ứng, và phải có văn bản giải trình rõ lý do gửi tới công dân.
Cấp xã phải cung cấp cả thông tin tự tạo ra và thông tin có được
Một vấn đề nhận được nhiều sự tranh luận là trách nhiệm của UBND cấp xã. Đại biểu Nguyễn Thái Học (đoàn Đắk Lắk) bày tỏ sự không đồng tình khi dự thảo mới chỉ quy định cấp xã cung cấp thông tin do mình "tạo ra", bỏ qua nghĩa vụ cung cấp thông tin do mình "có được" như quy định hiện hành.
Ông Học cho rằng, các lý do về phân cấp, phân quyền hay giảm áp lực cho cơ sở là không thuyết phục. Theo ông, chính quyền cấp xã là nơi gần dân nhất, sát dân nhất. Nếu hạn chế quyền tiếp cận thông tin tại đây sẽ đi ngược lại nguyên tắc minh bạch và chủ trương tinh gọn bộ máy gắn liền với phục vụ nhân dân. Ông đề xuất nếu vướng mắc về nhân lực hay cơ sở vật chất thì phải đầu tư tháo gỡ thay vì cắt giảm quyền lợi của công dân.
Chống rào cản công nghệ đối với đồng bào dân tộc thiểu số
Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (đoàn Bắc Ninh) nhất trí với việc mở rộng nhóm đối tượng được hỗ trợ tiếp cận thông tin như người khuyết tật, người dân tộc thiểu số và người vùng sâu vùng xa. Tuy nhiên, bà Hà lưu ý, việc tập trung cung cấp thông tin trên môi trường số có thể trở thành "rào cản" đối với khu vực hạ tầng mạng còn hạn chế.
Bà Hà kiến nghị tiếp tục duy trì các hình thức phi kỹ thuật số như hệ thống truyền thanh cơ sở và niêm yết tại các điểm sinh hoạt cộng đồng. Cho phép linh hoạt giữa hình thức cung cấp trực tiếp và trực tuyến.Cung cấp thông tin bằng cả tiếng phổ thông và tiếng dân tộc địa phương để đảm bảo đồng bào tiếp cận kịp thời, đầy đủ nhất.
Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong việc xây dựng Chính phủ số và công dân số, đảm bảo tính công khai, minh bạch của các cơ quan nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ.
Nguyễn Thanh
