Hướng tiếp cận mới: Phân loại rõ “độ an toàn” và “độ thẩm mỹ”
Theo đề xuất đang được thảo luận, việc cải tạo, thay đổi một số chi tiết nội, ngoại thất ô tô có thể được chấp nhận khi không làm thay đổi kết cấu chịu lực, hệ thống an toàn hoặc thông số kỹ thuật cốt lõi của xe. Cách tiếp cận này nhằm phân định rạch ròi giữa các hạng mục mang tính thẩm mỹ – tiện nghi và những thay đổi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành, an toàn.
Cụ thể, các hạng mục như bọc lại ghế, thay đổi vật liệu nội thất, lắp thêm màn hình giải trí, camera hành trình, cảm biến hỗ trợ lái… được xem là có thể chấp nhận nếu đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và không can thiệp vào hệ thống điện, hệ thống điều khiển trung tâm theo hướng gây rủi ro. Ở phần ngoại thất, một số thay đổi như sơn lại màu, dán decal, thay mâm xe đúng kích thước tiêu chuẩn hoặc bổ sung phụ kiện trang trí cũng có thể được xem xét linh hoạt hơn.
Ngược lại, những can thiệp liên quan đến hệ thống phanh, lái, treo, động cơ, kết cấu khung gầm hoặc thay đổi kích thước tổng thể của xe vẫn thuộc nhóm phải kiểm soát nghiêm ngặt, thậm chí không được phép nếu chưa có đánh giá kỹ thuật đầy đủ.
Giảm áp lực “đăng kiểm lại”, nhưng không buông lỏng tiêu chuẩn
Việc cho phép một số hạng mục độ xe vẫn được đăng kiểm nếu đáp ứng điều kiện kỹ thuật sẽ góp phần giảm áp lực cho cả người dân và hệ thống đăng kiểm, nhất là trong bối cảnh nhu cầu cá nhân hóa phương tiện ngày càng tăng. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp người sử dụng chỉ thay đổi chi tiết nhỏ, không ảnh hưởng đến an toàn nhưng vẫn phải khôi phục nguyên trạng để đủ điều kiện đăng kiểm, gây tốn kém và lãng phí.
Tuy nhiên, điểm mấu chốt của đề xuất không nằm ở việc “nới lỏng”, mà ở thiết lập một khung tiêu chuẩn rõ ràng, có thể kiểm tra, đánh giá được. Điều này đòi hỏi cơ quan quản lý phải ban hành danh mục cụ thể các hạng mục được phép thay đổi, kèm theo tiêu chí kỹ thuật tương ứng, thay vì áp dụng cách hiểu chung chung dễ dẫn đến mỗi nơi thực hiện một kiểu.
Bên cạnh đó, việc tăng cường trách nhiệm của các cơ sở độ xe, đơn vị cung cấp phụ kiện và cả chủ phương tiện cũng được đặt ra, nhằm đảm bảo mọi thay đổi đều có nguồn gốc rõ ràng, lắp đặt đúng kỹ thuật và không phát sinh nguy cơ mất an toàn trong quá trình sử dụng.
Cân bằng giữa nhu cầu thực tế và yêu cầu quản lý
Đề xuất cho phép ô tô độ nội, ngoại thất vẫn được đăng kiểm nếu đáp ứng tiêu chuẩn được đánh giá là phù hợp với xu hướng sử dụng phương tiện hiện nay, khi người dân ngày càng chú trọng đến tiện nghi, trải nghiệm cá nhân. Tuy nhiên, để chính sách này đi vào thực tế, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng phạm vi cho phép, mà quan trọng hơn là xây dựng được cơ chế kiểm soát hiệu quả, minh bạch và thống nhất.
Trong bối cảnh giao thông đô thị ngày càng phức tạp, bất kỳ sự điều chỉnh nào liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật phương tiện cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đảm bảo không đánh đổi yếu tố an toàn. Khi các tiêu chí được xác lập rõ ràng và thực thi nghiêm túc, việc cho phép độ xe trong giới hạn hợp lý có thể trở thành một bước điều chỉnh cần thiết, vừa đáp ứng nhu cầu thực tế, vừa giữ vững kỷ cương quản lý.
Minh Thắm
