Mức chuẩn trợ giúp xã hội dự kiến được nâng lên 600.000 đồng mỗi tháng để làm căn cứ xác định các khoản trợ cấp cụ thể cho nhóm đối tượng bảo trợ. Cơ quan soạn thảo cho biết việc tính toán mức tăng dựa trên cơ sở dự kiến điều chỉnh lương cơ sở cùng chỉ số CPI giai đoạn 2024-2026.
Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng mức trợ cấp hiện tại quá thấp so với nhu cầu thiết yếu khi chuẩn trợ giúp cũ chỉ tương đương một phần nhỏ so với chuẩn nghèo. Tùy vào khả năng ngân sách và điều kiện kinh tế theo từng thời kỳ, các cơ quan thẩm quyền sẽ tiếp tục xem xét điều chỉnh để đảm bảo tính đồng bộ với các chính sách an sinh khác.
Một trong những nội dung mới nhất của dự thảo là việc bổ sung quy định về trợ cấp hưu trí xã hội nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Theo phương án đề xuất, những người thuộc diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cũng sẽ nhận mức 600.000 đồng hàng tháng.
Trong trường hợp một cá nhân đồng thời thuộc diện hưởng cả trợ cấp xã hội và hưu trí xã hội thì sẽ được áp dụng mức hưởng cao hơn để bảo đảm quyền lợi tối ưu và tránh trùng lặp. Dự thảo cũng thực hiện rà soát và chuyển đổi một số nhóm người cao tuổi từ diện bảo trợ xã hội sang hưu trí xã hội nhằm phân định rõ ràng các tầng trong hệ thống an sinh quốc gia. Ngoài ra, điều kiện thụ hưởng đối với người cao tuổi cũng được sửa đổi dựa trên khả năng thực tế của người có nghĩa vụ phụng dưỡng thay vì chỉ căn cứ vào các điều kiện cứng nhắc như trước đây.
Quy trình thực hiện chính sách đang được đề xuất sửa đổi mạnh mẽ theo hướng đơn giản hóa hồ sơ và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Người dân có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp hoặc thông qua môi trường mạng thay vì các phương thức truyền thống rườm rà.
Đặc biệt, thẩm quyền giải quyết sẽ được chuyển giao toàn diện về cho cấp xã kể từ ngày 1/7/2025. Theo mô hình mới này, UBND cấp xã sẽ trực tiếp tiếp nhận và ra quyết định hưởng trợ cấp trong thời hạn 10 ngày làm việc. Việc đẩy mạnh phân cấp giúp rút ngắn thời gian xử lý và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người thụ hưởng tại địa phương.
Hiện nay cả nước có khoảng 4,7 triệu người đang thụ hưởng các chính sách trợ giúp xã hội với ngân sách hàng năm lên tới 45.000 tỷ đồng. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý lần này không chỉ giúp nâng cao mức sống cho nhóm yếu thế mà còn là bước đi quan trọng trong nỗ lực cải cách hành chính và hiện đại hóa quản trị công.
Tâm An
