Tăng mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm trọng điểm
Theo dự thảo Nghị định, khung hình phạt đối với các vi phạm tại cửa hàng miễn thuế được phân cấp rõ ràng dựa trên tính chất và quy mô vi phạm.
Cụ thể, hành vi bán hàng miễn thuế không đúng đối tượng sẽ bị phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng. Đối với các vi phạm liên quan đến việc không dán tem “Vietnam duty not paid” theo quy định, hoặc kinh doanh các mặt hàng xì gà, thuốc lá nhập khẩu và hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành mà không có giấy phép, mức xử phạt sẽ được tính theo giá trị hàng hóa. Mức phạt thấp nhất là 1 triệu đồng đối với lô hàng dưới 5 triệu đồng và tăng dần lên đến 40 triệu đồng đối với hàng hóa có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên.
Đáng chú ý, các hành vi nghiêm trọng như kinh doanh hàng hóa không có nguồn gốc nhập khẩu hợp pháp hoặc tiêu thụ trái phép hàng miễn thuế ra thị trường nội địa sẽ đối mặt với mức phạt từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Đối với hành vi kinh doanh hàng cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc hàng hóa đang trong diện tạm ngừng xuất nhập khẩu, mức tiền phạt được đề xuất từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng.
Bên cạnh hình thức phạt tiền, các cơ quan chức năng sẽ áp dụng hình thức xử phạt bổ sung bao gồm tịch thu tang vật và tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh cửa hàng miễn thuế từ 1 đến 3 tháng. Đồng thời, tổ chức, cá nhân vi phạm buộc phải nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi sai phạm. 
Chiến lược phát triển hệ thống bán lẻ miễn thuế và mô hình outlet
Song song với việc siết chặt quản lý, Bộ Công Thương cũng đang triển khai nhiệm vụ “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, mặc dù mô hình cửa hàng miễn thuế và outlet đã xuất hiện nhưng quy mô còn manh mún, chưa đạt hiệu quả do thiếu chiến lược và khung pháp lý đồng bộ.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ hình thành ít nhất một mô hình outlet và phát triển ít nhất 5 cửa hàng miễn thuế tại các khu vực nội đô. Hệ thống này sẽ được ưu tiên mở rộng tại các tỉnh, thành phố trọng điểm du lịch như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Khánh Hòa và An Giang với mục tiêu tăng trưởng số lượng cửa hàng khoảng 20%. Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu 100% sân bay và cửa khẩu quốc tế đường bộ trọng điểm phải có hệ thống cửa hàng miễn thuế, đảm bảo tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân từ 13% đến 15% mỗi năm.
Việc hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao mức xử phạt không chỉ giúp minh bạch hóa thị trường mà còn tạo điều kiện để các mô hình bán lẻ hiện đại này đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương, thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành thương mại nội địa trong tương lai.
Thành Nam
