Tại Diễn đàn "Năng lượng hydrogen và tương lai công nghiệp không phát thải", các chuyên gia nhận định hydrogen không chỉ là nguồn năng lượng sạch mà còn là nền tảng hình thành chuỗi giá trị công nghiệp mới, góp phần thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Thông qua các phiên tham luận và tọa đàm, diễn đàn kỳ vọng sẽ tạo ra những khuyến nghị thiết thực nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách; thúc đẩy kết nối giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế; đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển các dự án hydrogen tại Việt Nam.
Theo Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam được phê duyệt tại Quyết định số 165/QĐ-TTg ngày 7/2/2024, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái hydrogen đồng bộ từ sản xuất, lưu trữ, vận chuyển, phân phối đến sử dụng dựa trên nền tảng năng lượng tái tạo. Đến năm 2030, công suất sản xuất hydrogen từ năng lượng tái tạo và các quá trình có thu giữ carbon phấn đấu đạt khoảng 100.000 - 500.000 tấn/năm; đến năm 2050 đạt khoảng 10-20 triệu tấn/năm. Hydrogen và các nhiên liệu có nguồn gốc hydrogen cũng được định hướng chiếm khoảng 10% nhu cầu năng lượng tiêu thụ cuối cùng vào năm 2050.
Ngoài ra, ông Nguyễn Ngọc Hiếu, đại diện Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương), cho biết chiến lược phát triển hydrogen không chỉ hướng tới mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính mà còn góp phần hình thành thị trường năng lượng mới, thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị hydrogen và xây dựng Việt Nam trở thành trung tâm công nghiệp năng lượng sạch của khu vực trong dài hạn.
Việt Nam hiện chủ yếu sản xuất hydrogen xám và hydrogen nâu từ khí tự nhiên và than với sản lượng khoảng 500.000 tấn mỗi năm, phục vụ chủ yếu cho ngành lọc hóa dầu và sản xuất phân bón. Hydrogen xanh hiện chưa được sản xuất ở quy mô thương mại.
PGS. Phạm Hoàng Lương cho rằng, thị trường hydrogen trong nước còn khá sơ khai khi nhu cầu chủ yếu tập trung ở lĩnh vực phân bón và lọc hóa dầu. Hạ tầng vận chuyển, lưu trữ và phân phối gần như chưa được hình thành, trong khi chi phí sản xuất hydrogen xanh vẫn cao hơn đáng kể so với hydrogen từ nhiên liệu hóa thạch. Vì vậy, trong giai đoạn đầu, các cơ chế hỗ trợ đầu tư, chính sách ưu đãi và sự đồng hành của Nhà nước sẽ đóng vai trò quyết định đối với quá trình phát triển ngành công nghiệp này.
Với lợi thế về năng lượng tái tạo, nền tảng của ngành dầu khí và định hướng phát triển đã được xác lập, Việt Nam đang có cơ hội tham gia sâu vào chuỗi giá trị hydrogen toàn cầu. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp hydrogen phát thải thấp, cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các cơ sở nghiên cứu và tổ chức khoa học trong việc hoàn thiện thể chế, phát triển công nghệ và huy động tốt nguồn lực đầu tư để tận dụng cơ hội hình thành ngành công nghiệp năng lượng mới, bổ sung nguồn năng lượng sạch cho tương lai.
Tú Quyên
