Đây được xem là bước cải cách quan trọng trong lĩnh vực trồng trọt, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch và đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.
Rút ngắn thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý vùng trồng
Theo Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP, toàn bộ quy trình đăng ký, cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói sẽ được thực hiện trên môi trường số thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống xử lý nghiệp vụ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Dữ liệu được quản lý tập trung theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống", bảo đảm công khai, minh bạch và thuận lợi cho công tác quản lý.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là Chủ tịch UBND cấp xã được giao thẩm quyền cấp, cấp lại, thu hồi hoặc tạm dừng mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Việc phân cấp này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tăng tính chủ động của địa phương và tạo thuận lợi cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Nghị quyết cũng cắt giảm tối đa thành phần hồ sơ, chỉ còn đơn đề nghị cấp mã số, đồng thời bãi bỏ bản thuyết minh theo quy định trước đây, giúp giảm khoảng 50% thành phần hồ sơ. Người dân không phải nộp lại các giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước.
Đáng chú ý, thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn đáng kể. Đối với trường hợp không đăng ký xuất khẩu, thời gian xử lý giảm từ 14 ngày làm việc xuống còn 3 ngày, tương đương giảm gần 79%. Đối với hồ sơ phục vụ xuất khẩu sang các thị trường yêu cầu mã số vùng trồng hoặc mã số cơ sở đóng gói, thời gian giải quyết còn 10 ngày làm việc, giảm 4 ngày so với trước.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng bãi bỏ quy định về diện tích tối thiểu của vùng trồng, làm rõ quy định đối với cây trồng xen canh và tiếp tục duy trì hiệu lực đối với các mã số đã được cấp trước đây, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu. 
Xây dựng thương hiệu nông sản từ truy xuất nguồn gốc minh bạch
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Nghị quyết số 36 tập trung vào hai mục tiêu lớn là đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực quản lý mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.
Theo Thứ trưởng, trước khi tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết, Bộ đã phối hợp với các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp khảo sát thực tế tại nhiều vùng sản xuất trọng điểm, lắng nghe ý kiến của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để hoàn thiện chính sách theo hướng sát thực tiễn.
"Mục tiêu cuối cùng của Nghị quyết là nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam, xây dựng thương hiệu chung cho nông sản Việt, đồng thời tạo môi trường hành chính minh bạch, thông thoáng hơn cho người dân và doanh nghiệp", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.
Để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình cấp mã số trên môi trường số, hỗ trợ địa phương chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, các tổ công tác sẽ được thành lập để trực tiếp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn tại các địa phương trọng điểm.
Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số và tăng cường hậu kiểm được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển trong quản lý vùng trồng, nâng cao tính minh bạch của chuỗi sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam dựa trên chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và sự phát triển bền vững, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường toàn cầu.
Hậu Thạch (t/h)
