Đây không chỉ là bước chuyển về công nghệ mà còn là nền tảng để EVNNPC đồng hành cùng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và tăng trưởng cao của đất nước.
Từ bảo đảm điện đến kiến tạo hạ tầng năng lượng thông minh
Điện năng là một trong những hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế. Khi sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ và đời sống xã hội phát triển, nhu cầu sử dụng điện cũng gia tăng tương ứng. Đối với khu vực miền Bắc - nơi tập trung nhiều trung tâm công nghiệp, đô thị và các vùng kinh tế năng động, bài toán bảo đảm điện càng trở nên quan trọng.
Tăng trưởng kinh tế cao luôn đi cùng nhu cầu năng lượng lớn. Một nhà máy mới đi vào hoạt động, một khu công nghiệp mở rộng, một đô thị phát triển hay một trung tâm thương mại được xây dựng đều cần một hệ thống điện đủ năng lực và ổn định.
Với EVNNPC, nhiệm vụ ấy đang được cụ thể hóa bằng ba hướng đi song hành: Đầu tư hạ tầng - công nghệ hóa vận hành - số hóa quản trị và dịch vụ. Trong đó, BESS là một bước tiến mới giúp hệ thống điện linh hoạt hơn; chuyển đổi số tạo nền tảng quản trị hiện đại hơn; còn các dự án lưới điện tạo thêm năng lực cung ứng cho các trung tâm phụ tải.
Năm 2026, EVNNPC xác định tiếp tục tập trung đầu tư phát triển lưới điện 110kV - 220kV, đồng thời nâng cấp lưới điện trung, hạ áp, giảm quá tải, giảm tổn thất và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện. Theo kế hoạch, Tổng công ty phấn đấu khởi công 81 dự án và đóng điện 90 dự án lưới điện trong năm 2026, với mục tiêu tăng thêm khoảng 2.600 MVA dung lượng các máy biến áp 110kV.
Điểm đáng chú ý là tư duy phát triển lưới điện đang chuyển từ “đủ điện” sang “điện thông minh, linh hoạt và có khả năng thích ứng”. Cùng với đầu tư vật chất, EVNNPC đẩy mạnh số hóa dữ liệu, tự động hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Big Data và các công nghệ mới trong quản lý, vận hành. Đây chính là nền tảng để hình thành một hệ thống điện phân phối hiện đại, trong đó dữ liệu được khai thác để dự báo phụ tải, phát hiện nguy cơ sự cố, hỗ trợ điều hành và tối ưu hóa vận hành.
Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Điện lực miền Bắc Đỗ Nguyệt Ánh cho biết: Tổng công ty luôn chuẩn bị kỹ lưỡng các nhóm giải pháp đồng bộ về quản lý vận hành, kinh doanh, đầu tư xây dựng và đặc biệt là công tác quản trị nhằm bảo đảm cung cấp điện.
Chuyển đổi số để nâng cao chất lượng phục vụ
Song hành với đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số được EVNNPC xác định là một trong những động lực quan trọng để nâng cao năng lực quản trị và chất lượng dịch vụ. EVNNPC đã xây dựng lộ trình chuyển đổi số trên các lĩnh vực quản lý, kỹ thuật, kinh doanh và dịch vụ khách hàng, hướng tới mô hình doanh nghiệp số. Định hướng được Tổng công ty xác định là lấy dữ liệu làm trung tâm, công nghệ làm động lực và con người làm then chốt.
Trong quản lý vận hành, công nghệ số, AI, dữ liệu lớn và thiết bị bay không người lái (UAV) đang mở ra khả năng kiểm tra, giám sát đường dây và thiết bị nhanh chóng, chính xác hơn. Dữ liệu từ hiện trường được thu thập, phân tích để hỗ trợ phát hiện khiếm khuyết, dự báo nguy cơ sự cố và nâng cao hiệu quả bảo dưỡng.
Ở phía khách hàng, chuyển đổi số cũng làm thay đổi phương thức tương tác với ngành điện. Các nền tảng chăm sóc khách hàng số, ứng dụng EVN CSKH và hệ thống tổng đài thống nhất 1558 (cùng tổng đài 19006769) giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ điện thuận tiện hơn.
Như vậy, “lưới điện thông minh” không chỉ nằm ở những trạm biến áp hay thiết bị công nghệ cao. Đó còn là một hệ sinh thái vận hành thông minh, quản trị bằng dữ liệu và phục vụ khách hàng trên nền tảng số.
Một dấu ấn mới trong quá trình hiện đại hóa lưới điện của EVNNPC là việc triển khai hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS). Ngày 2/8/2026, EVNNPC đã nghiệm thu, đóng điện hệ thống BESS tại Trạm biến áp 110kV Song Khê với công suất 5 MW, dung lượng 10 MWh. Đây là hệ thống BESS đầu tiên của EVNNPC được đưa vào vận hành. Tiếp đó, ngày 21/8, hệ thống BESS công suất 5 MW, dung lượng 10 MWh tại Trạm biến áp 110kV Phúc Sơn cũng được đưa vào vận hành.
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu EVNNPC triển khai BESS với tổng quy mô 305 MW/610 MWh tại 47 trạm biến áp 110kV thuộc 8 tỉnh, thành phố phía Bắc, không bao gồm Hà Nội. Về dài hạn, Tổng công ty được giao triển khai tổng quy mô khoảng 530 MW/1.060 MWh.
BESS có thể hiểu như một “kho điện” đặt ngay trên lưới. Khi nhu cầu thấp hoặc nguồn cung dư thừa, hệ thống có thể tích trữ điện; khi phụ tải tăng cao, điện được đưa trở lại lưới. Qua đó, BESS góp phần giảm áp lực lên đường dây, máy biến áp trong giờ cao điểm, hạn chế nguy cơ quá tải cục bộ và nâng cao độ linh hoạt của hệ thống.
Đặc biệt, khi điện mặt trời mái nhà và các nguồn điện phân tán ngày càng phát triển, BESS sẽ tạo thêm công cụ để EVNNPC điều tiết sự chênh lệch giữa thời điểm phát điện và thời điểm phụ tải cần điện.
Chia sẻ về hành trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại EVNNPC, ông Nguyễn Đức Thiện - Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho rằng: Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi cùng sự thay đổi trong tư duy quản trị, phương thức làm việc và văn hóa doanh nghiệp. Theo ông, những kết quả EVNNPC đạt được hôm nay là thành quả của tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, khát vọng đổi mới và nỗ lực của toàn thể cán bộ nhân viên trong Tổng công ty. Đây cũng sẽ là động lực để EVNNPC tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng và xây dựng doanh nghiệp số hiện đại, phát triển bền vững.
Đồng bộ nhiều giải pháp công nghệ đảm bảo cung cấp điện
Ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho biết, Tổng công ty quản lý lưới điện trên địa bàn 17 tỉnh, thành phố miền Bắc (trừ Hà Nội), trong đó có nhiều khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa với địa hình phức tạp, phụ tải phân tán và bán kính cấp điện lớn. Đây là một trong những đặc thù ảnh hưởng trực tiếp đến công tác giảm tổn thất điện năng của Tổng công ty.
Trong lộ trình xây dựng lưới điện thông minh và thúc đẩy chuyển đổi số, EVNNPC đã triển khai nhiều giải pháp công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vận hành, giảm tổn thất điện năng. Nổi bật là hệ thống công tơ điện tử đo xa kết hợp nền tảng quản lý dữ liệu đo đếm.
Bên cạnh đó, EVNNPC đang khai thác hiệu quả các hệ thống quản lý kỹ thuật và cơ sở dữ liệu vận hành lưới điện, cho phép theo dõi tổn thất điện năng đến từng đường dây, trạm biến áp và khu vực quản lý. Việc phân tích dữ liệu trên nền tảng số giúp các đơn vị nhận diện chính xác nguyên nhân gây tổn thất, từ đó đưa ra các giải pháp kỹ thuật và quản lý phù hợp, nâng cao hiệu quả điều hành và vận hành hệ thống điện.
Ngoài ra, các thiết bị công nghệ hiện đại như camera nhiệt, thiết bị đo phóng điện cục bộ, thiết bị giám sát tình trạng vận hành cũng đang được ứng dụng rộng rãi, giúp phát hiện sớm các khiếm khuyết trên lưới điện như điểm tiếp xúc phát nhiệt, mất cân bằng pha hoặc quá tải cục bộ. Nhờ đó, nhiều nguy cơ gây tổn thất điện năng được xử lý ngay từ sớm, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện.
Nhờ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và các giải pháp giám sát hiện đại, công tác quản lý tổn thất điện năng tại EVNNPC đã chuyển từ phương thức truyền thống sang quản lý chủ động, chính xác và hiệu quả hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Tổng công ty tiếp tục phát triển lưới điện thông minh, nâng cao chất lượng cung cấp điện và hiệu quả vận hành hệ thống.
Cùng với đó, EVNNPC tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc các đơn vị triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định cho khách hàng.
Minh Anh
