Theo cảnh báo mới đây của Hội đồng Sân bay Quốc tế (ACI), chi phí nhiên liệu leo thang đang trở thành thách thức lớn nhất với hoạt động vận tải hàng không toàn cầu. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng tới khả năng khai thác của các hãng bay mà còn đe dọa làm gián đoạn thị trường du lịch trong mùa Hè năm nay.
Ông Stefano Baronci, Giám đốc điều hành ACI khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông, cho rằng mức giá hiện nay đang trực tiếp làm suy giảm nhu cầu đi lại của hành khách.
Theo ông Baronci, hành khách cần chuẩn bị tâm lý cho việc giá vé máy bay sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian tới.
ACI nhận định vấn đề cốt lõi hiện nay của ngành hàng không không nằm ở năng lực hạ tầng hay kỹ thuật khai thác mà là áp lực chi phí nhiên liệu. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, các hãng hàng không buộc phải chuyển áp lực sang giá vé, đồng thời cắt giảm những đường bay không mang lại hiệu quả kinh doanh.
Nguyên nhân chính khiến thị trường nhiên liệu hàng không biến động mạnh được xác định là tình trạng gián đoạn vận tải tại Strait of Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển năng lượng của thế giới.
Theo dữ liệu từ ACI và cơ quan quản lý hàng không, giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tại thị trường Singapore đã tăng từ khoảng 85-90 USD/thùng trước khủng hoảng lên khoảng 150-200 USD/thùng trong đầu tháng 5/2026. Có thời điểm trong tháng 4, giá nhiên liệu bay vượt mốc 200 USD/thùng trước khi giảm nhẹ trong tháng này.
Chi phí nhiên liệu tăng thêm hàng chục tỷ USD đã khiến nhiều hãng hàng không quốc tế phải điều chỉnh mạnh kế hoạch khai thác. Nhiều hãng bay tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á đã cắt giảm tần suất, hủy chuyến hoặc thu hẹp các đường bay hiệu quả thấp nhằm giảm áp lực chi phí.
Đáng chú ý, hãng hàng không Lufthansa (Đức) dự kiến cắt khoảng 20.000 chuyến bay ngắn và trung bình trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 10/2026, đồng thời xem xét giảm công suất khai thác từ 2,5-5% nếu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tiếp tục kéo dài.
Theo ước tính, toàn cầu có thể giảm khoảng 2 triệu ghế cung ứng và hơn 13.000 chuyến bay chỉ riêng trong tháng 5/2026.
ACI cho biết cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến các sân bay lớn trong khu vực thất thu khoảng 1 tỷ USD trong hai tháng 3 và 4/2026, đồng thời làm giảm tới 52% lưu lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không.
Dù vậy, báo cáo của ACI cũng ghi nhận một số tín hiệu tích cực khi phần lớn các sân bay tại châu Á và Trung Đông vẫn duy trì được lượng dự trữ nhiên liệu ở mức an toàn, đủ sử dụng trong khoảng 10-20 ngày. Tuy nhiên, khoảng 60% đơn vị tham gia khảo sát cho biết nguồn cung dầu đang bắt đầu bị siết chặt từ giữa tháng 4.
Tại Việt Nam, Cục Hàng không Việt Nam cho biết thị trường nhiên liệu hàng không tiếp tục chịu tác động mạnh từ biến động địa chính trị tại Trung Đông.
Theo báo cáo gửi Bộ Xây dựng ngày 13/5, giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 trên thị trường Singapore hiện dao động khoảng 150-200 USD/thùng, cao gần gấp đôi so với trước khi xảy ra khủng hoảng.
Cục Hàng không Việt Nam nhận định trong trường hợp xung đột kéo dài, một số khu vực, đặc biệt là châu Âu, có thể đối mặt nguy cơ suy giảm đáng kể dự trữ nhiên liệu từ tháng 6/2026.
Đối với các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu như Việt Nam, nguy cơ gián đoạn nguồn cung và áp lực chi phí sẽ lớn hơn, đòi hỏi các giải pháp điều phối và tối ưu hóa nguồn cung trong nước.
Trước áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao, các hãng hàng không Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng thận trọng, đồng thời đẩy mạnh các biện pháp tối ưu chi phí và bảo đảm an toàn khai thác.
Dù chịu tác động từ biến động nhiên liệu, thị trường hàng không Việt Nam vẫn duy trì đà phục hồi tích cực trong quý I/2026. Các hãng hàng không Việt Nam vận chuyển khoảng 4,98 triệu lượt khách quốc tế và 10,1 triệu lượt khách nội địa, tăng lần lượt 13% và 12% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục neo cao và nguồn cung còn nhiều bất ổn, áp lực tăng giá vé và cắt giảm chuyến bay được dự báo sẽ còn kéo dài trong thời gian tới.
Thiên Trường
