Ứng dụng công nghệ số trong lớp học, giảm tải cho giáo viên
Chuyển đổi số giáo dục chỉ thực sự có ý nghĩa khi những dữ liệu trong hệ thống quản lý được chuyển hóa thành thay đổi cụ thể trong hoạt động dạy và học.
Tại Phú Thọ, sau giai đoạn hoàn thiện nền tảng quản trị và xây dựng cơ sở dữ liệu toàn ngành, giáo dục địa phương đang chuyển trọng tâm sang việc đưa dữ liệu trực tiếp vào lớp học. Dữ liệu được xác định là căn cứ khoa học cho các quyết định chuyên môn, qua đó hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục theo hướng bền vững.
Tầm nhìn xây dựng một hệ sinh thái giáo dục số hiện đại, đồng bộ của tỉnh không dừng lại ở việc triển khai các phần mềm quản lý. Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Google for Education tại Việt Nam, tập trung vào việc cung cấp hệ thống thư điện tử theo tên miền riêng cùng hệ sinh thái ứng dụng phục vụ giáo dục.
Đến nay, khoảng 2.500 tài khoản thư điện tử dạng @phutho.edu.vn đã được cấp cho các cơ sở giáo dục. Trong giai đoạn tiếp theo, hệ thống này sẽ được triển khai tới toàn bộ đội ngũ giáo viên nhằm phục vụ công tác quản lý, điều hành và tổ chức dạy học, đồng thời tạo nền tảng để ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động giảng dạy.
Dự kiến trong năm 2026, ngành giáo dục Phú Thọ sẽ phối hợp với Google for Education tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và triển khai mô hình trường học số trên địa bàn tỉnh. Đây được xem là dấu mốc khởi đầu cho mối quan hệ hợp tác chiến lược, hướng tới xây dựng mô hình trường học số thực thụ trong thời gian tới.
Nhấn mạnh định hướng chiến lược của ngành giáo dục Đất Tổ, TS. Trịnh Thế Truyền – Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ cho biết, chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ đột phá của ngành trong giai đoạn tới. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng hệ sinh thái giáo dục số đồng bộ, kết nối xuyên suốt từ Sở đến từng nhà trường, giáo viên và học sinh, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý cũng như chất lượng dạy và học.
Thực tiễn triển khai tại nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh cho thấy, dữ liệu đang từng bước trở thành công cụ quan trọng trong công tác chuyên môn. Trên các hệ thống quản lý lớp học, thông tin về chuyên cần, tiến độ học tập và kết quả học tập của học sinh được cập nhật thường xuyên, liên tục, giúp nhà trường và giáo viên theo dõi sát quá trình học tập của người học.
Theo bà Ngô Thị Như Lan – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hương Canh A (xã Bình Nguyên), việc cập nhật dữ liệu học tập một cách thường xuyên cho phép giáo viên đánh giá học sinh không chỉ qua điểm số mà còn thông qua sự tiến bộ theo thời gian. Đây là cơ sở quan trọng để nhà trường điều chỉnh kế hoạch giảng dạy phù hợp hơn với thực tiễn.
Việc lấy dữ liệu làm căn cứ đánh giá cũng tạo tiền đề cho sự chuyển dịch từ mô hình dạy học đồng loạt sang dạy học phân hóa, cá thể hóa theo năng lực người học. Trong quá trình này, công nghệ không thay thế vai trò của giáo viên mà hỗ trợ người thầy chuyển sang vai trò tổ chức, hướng dẫn và đồng hành cùng học sinh.
Cùng với dữ liệu, việc ứng dụng học liệu số và các công cụ công nghệ đã góp phần làm thay đổi không khí lớp học. Các bài giảng điện tử, video minh họa và kho học liệu số giúp giờ học trở nên trực quan, sinh động hơn, qua đó tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh.
Dữ liệu và công nghệ hỗ trợ giáo viên đổi mới dạy học
Sau sáp nhập, Phú Thọ trở thành địa phương có quy mô giáo dục lớn với 1.957 cơ sở giáo dục, gần 1 triệu học sinh, sinh viên theo học. Quy mô mở rộng vừa tạo dư địa phát triển, vừa đặt ra yêu cầu cao trong việc triển khai chuyển đổi số một cách đồng bộ, hiệu quả trên toàn hệ thống.
Hiện nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã được kết nối Internet; nhiều trường học được đầu tư phòng máy tính, bảng tương tác, thư viện điện tử. Tuy vậy, tại một số khu vực vùng sâu, vùng xa, hạ tầng công nghệ còn thiếu đồng bộ, chất lượng đường truyền chưa ổn định, trong khi thiết bị đầu cuối và nguồn lực đầu tư vẫn còn hạn chế.
Trước những khó khăn đó, ngành GD&ĐT tỉnh Phú Thọ xác định con người là yếu tố then chốt quyết định thành công của chuyển đổi số. Việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên được coi là giải pháp trọng tâm, nhằm bảo đảm công nghệ được ứng dụng đúng mục tiêu sư phạm, tránh chạy theo hình thức.
Từ thực tiễn triển khai tại nhà trường, bà Nguyễn Thị Đào – Hiệu trưởng Trường THCS Kim Ngọc (xã Yên Lạc) cho rằng, chuyển đổi số đã góp phần giảm đáng kể áp lực hành chính, giúp giáo viên có thêm thời gian đầu tư cho hoạt động chuyên môn. Đồng thời, phụ huynh có thể theo dõi sát quá trình học tập của con em, qua đó tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường.
Việc kết nối giáo viên – học sinh – phụ huynh trong một không gian số thống nhất không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn góp phần cải thiện hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục.
Theo ông Trịnh Văn Mừng – Trưởng phòng Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ), ngành giáo dục tỉnh đang hướng tới mục tiêu kép: vừa khai thác hiệu quả thành tựu công nghệ trong quản lý, dạy học, vừa chú trọng giáo dục, nâng cao năng lực số và trí tuệ nhân tạo cho người học cũng như đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Thời gian tới, Sở GD&ĐT tỉnh Phú Thọ tiếp tục tập trung đồng bộ hóa dữ liệu toàn ngành, phát triển năng lực số cho đội ngũ, từng bước đưa các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ hoạt động dạy học. Đến cuối năm 2025, 100% cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông trên địa bàn tỉnh đã hoàn thành việc cập nhật dữ liệu lên hệ thống quản lý ngành và kết nối với Cơ sở dữ liệu giáo dục quốc gia.
Từ nền tảng dữ liệu quản trị, giáo dục Phú Thọ đang từng bước hình thành mô hình quản trị hiện đại, lấy dữ liệu làm cơ sở cho mọi quyết định chuyên môn, hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững.
Chi Chi (t/h)
