Sức ép ngày càng lớn lên ổn định kinh tế vĩ mô
Bức tranh kinh tế 7 tháng đầu năm 2026 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 giảm 0,12% so với tháng trước nhờ giá xăng dầu và giá lương thực, thực phẩm hạ nhiệt, góp phần đưa CPI bình quân 7 tháng tăng 4,39% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này vẫn nằm trong mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% của Chính phủ, qua đó tạo cơ sở để tiếp tục duy trì các chính sách hỗ trợ tăng trưởng.
Tuy nhiên, khoảng cách rất nhỏ giữa mức lạm phát hiện nay với mục tiêu cả năm cũng phản ánh dư địa đang thu hẹp nhanh. Những tháng cuối năm vốn là thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, trong khi giá năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều biến động do bất ổn địa chính trị. Cùng với đó, việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, mở rộng tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp, điều chỉnh lương cơ sở và các chính sách an sinh xã hội đều có thể tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá.
Bởi vậy, dù kinh tế vĩ mô được đánh giá cơ bản ổn định, bài toán kiểm soát lạm phát đang trở nên phức tạp hơn. Điều hành hiện nay không chỉ là giữ CPI trong mục tiêu, mà còn phải bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Một trong những vấn đề đáng chú ý là cán cân thương mại. Sau 7 tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu hơn 20 tỷ USD; riêng tháng 7 nhập siêu 3,6 tỷ USD. Tuy nhiên, nhìn vào cơ cấu nhập khẩu có thể thấy phần lớn giá trị đến từ máy móc, thiết bị, nguyên liệu và nhiên liệu phục vụ sản xuất. Nhóm tư liệu sản xuất chiếm hơn 94% tổng kim ngạch nhập khẩu, phản ánh xu hướng doanh nghiệp gia tăng đầu tư cho các đơn hàng trong thời gian tới.
Dẫu vậy, nhập siêu chỉ thực sự tích cực nếu lượng máy móc, nguyên liệu này nhanh chóng được chuyển hóa thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và xuất khẩu. Ngược lại, nếu sản xuất phục hồi chậm hoặc cầu thế giới suy yếu, áp lực sẽ dồn lên tỷ giá, thị trường ngoại hối và mặt bằng lãi suất.
Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng, bên cạnh lạm phát, ba biến số cần theo dõi sát trong giai đoạn hiện nay là cán cân thương mại, tỷ giá và lãi suất. Những yếu tố này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau và cùng quyết định mức độ ổn định của nền kinh tế.
Ổn định hôm nay để mở rộng dư địa tăng trưởng
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng được đặt ở mức cao, ổn định kinh tế vĩ mô càng trở thành nền tảng quan trọng để duy trì niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường.
Điều này cũng lý giải vì sao Chính phủ nhiều lần khẳng định tăng trưởng phải đi cùng ổn định kinh tế vĩ mô. Nếu tăng trưởng được thúc đẩy bằng việc nới lỏng quá mức các chính sách, trong khi lạm phát, tỷ giá hay lãi suất mất kiểm soát, những thành quả đạt được có thể không bền vững và tạo ra áp lực lớn hơn trong các năm tiếp theo.
Để thực hiện đồng thời hai mục tiêu này, yêu cầu đặt ra là phải phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.
Về phía tài khóa, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục triển khai chính sách mở rộng có trọng tâm, trọng điểm; duy trì các chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế, phí nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời xây dựng các phương án điều chỉnh thuế, phí đối với xăng dầu phù hợp với diễn biến giá thế giới để hạn chế tác động lan tỏa đến mặt bằng giá trong nước.
Ở chiều ngược lại, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, bảo đảm thanh khoản hệ thống nhưng vẫn hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô không chỉ nhằm kiểm soát lạm phát hay giữ vững các cân đối lớn, mà còn tạo niềm tin cho khu vực doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đây cũng là yếu tố quan trọng để Việt Nam tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới.
Có thể nói, thách thức lớn nhất của điều hành kinh tế những tháng cuối năm không phải lựa chọn giữa tăng trưởng hay ổn định, mà là tìm được điểm cân bằng giữa hai mục tiêu này. Khi giữ vững được ổn định kinh tế vĩ mô, nền kinh tế sẽ có thêm dư địa để theo đuổi những mục tiêu tăng trưởng dài hạn một cách bền vững.
Nam Sơn (t/h)
