Đại diện Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và Bộ Xây dựng cho biết, đã ban hành văn bản để bãi bỏ một số quy định gây phiền toái cho người mua nhà, giúp người dân tiếp cận gói tín dụng 30.000 tỷ đồng dễ dàng hơn.


Theo thống kê của Vụ Tín dụng NHNN tính đến 13/8/2013, các ngân hàng đã cam kết cho 219 khách hàng cá nhân vay với số tiền 65,57 tỷ đồng và đã giải ngân cho 208 khách hàng với dư nợ 48,92 tỷ đồng. Ngân hàng Vietinbank đã giải ngân 19,5 tỷ đồng cho 78 khách hàng, Vietcombank giải ngân 17,11 tỷ đồng cho 71 khách hàng, BIDV giải ngân 5,46 tỷ đồng cho 25 khách hàng, Agribank giải ngân 6,84 tỷ đồng cho 34 khách hàng, MHB cam kết cho 11 khách hàng vay 2,7 tỷ đồng.

“Cửa” vay đang rộng mở

Lý giải việc giải ngân gói 30.000 tỷ chậm trong thời gian qua, ông Nguyễn Trọng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng) cho rằng, một phần do thiếu nguồn cung cho nhà ở xã hội (NOXH) và nhà ở thương mại có diện tích nhỏ.

Hà Nội có đề xuất xem xét cho chuyển đổi 26 dự án. Bộ Xây dựng đã cho phép chuyển đổi một số dự án. Tuy nhiên, việc chuyển đổi diện tích nhà ở thương mại sang NOXH cũng có khó khăn do vấn đề kỹ thuật cũng như mật độ dân số. Đến nay có 59 dự án đủ điều kiện để vay vốn từ gói 30.000 tỷ đồng được Bộ Xây dựng giới thiệu để NHNN và 5 NHTM xem xét cho vay.

Ông Nguyễn Viết Mạnh, Vụ trưởng Vụ NHNN cho biết, gói 30.000 tỷ đồng hỗ trợ 10 năm với lãi suất 6%/năm là gói chưa từng có. Các đối tượng và điều kiện vay vốn của khách hàng là điều kiện do Bộ Xây dựng quy định. Việc cho vay 10 đến 15 năm hay thấp hơn phụ thuộc vào tình hình tài chính của khách hàng.

Theo tính toán, thu nhập bình quân đầu người của chúng ta là 1.200 – 1.300 USD. Sau 10 năm tới, thu nhập bình quân đầu người ngày càng tăng. Như vậy khoản vay gốc 400 -500 triệu đồng hiện nay sẽ giảm xuống còn 100 triệu và như vậy không phải là khó khăn với người vay.

Cũng theo ông Mạnh, để đẩy nhanh việc giải ngân, NHNN và Bộ Xây dựng đã có văn bản hướng dẫn từng trường hợp cụ thể và mở hơn cho một số đối tượng mới như: khách hàng mua nhà đang công tác tại DN đóng bảo hiểm đủ một năm nhưng không liên tục, khách hàng đã có đất (nhỏ hơn tiêu chuẩn diện tích đất tối thiểu) nhưng chưa có nhà cũng có thể vay hỗ trợ lãi suất.

Khó có khả năng lợi ích nhóm

Đánh giá tác động của gói 30.000 tỷ, ông Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cho rằng gói 30.000 tỷ so với  hơn 100.000 tỷ tồn kho BĐS thì không đáng bao nhiêu, hơn nữa mục tiêu của nó lại là nhắm vào nhà thu nhập thấp, NOXH. “Theo tôi, gói này không thể thực hiện nhanh được. Bộ Xây dựng, ngân hàng (NH) đều nói đã hoàn thành hướng dẫn, nhưng các hướng dẫn chưa gặp nhau một cách triệt để. Bộ Xây dựng nói đã hoàn thành các tiêu chuẩn về diện tích, giá cả, thu nhập, địa chỉ… NH nói chúng tôi đã có tiền, nhưng để cho vay mua BĐS thì NH cũng kiểm soát rất chặt chẽ trong các tiêu chí tiêu chuẩn để cho vay. Cho nên gói 30.000 tỷ này giải quyết nhà thu nhập thấp nhiều hơn là giải quyết tồn kho BĐS”, ông Kiêm nhận định.

Trên thực tế, người dân đang rất khó tiếp cận gói hỗ trợ này. Mặc dù có 208 khách hàng cá nhân và một khách hàng doanh nghiệp được giải ngân song  hiện nay tổng số khách hàng cá nhân và DN được cam kết cho vay cũng chỉ là 219 cá nhân và 3 khách hàng DN. Điều đó khiến dư luận đặt vấn đề có lợi ích nhóm thao túng.

Tuy nhiên, TS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TNMT, cho rằng ở gói 21.000 tỷ cho bên cầu không có bàn tay thao túng ở đây, mà những khó khăn đó là những khó khăn thực tế khi chính sách đưa vào cuộc sống nhưng chưa khớp với cuộc sống.

Nếu chúng ta có tiêu chí xét duyệt đúng đối tượng, công khai minh bạch, duyệt đơn đúng tiêu chí sẽ hạn chế được khả năng thành nợ xấu và sự lợi dụng. “Với phần 9.000 tỷ cho DN, khả năng bị lợi dụng cao hơn, nhưng nếu chúng ta quản lý tốt, đảm bảo hai yếu tố công khai minh bạch và bình đẳng, thì sẽ đảm bảo được các nhóm lợi ích không thể chen vào cuộc phân bổ vốn này”, ông Võ bày tỏ.

Ông Cao Sỹ Kiêm thì cho rằng, với số vốn như thế, với cách quản lý và với áp lực dư luận như thế, khả năng ăn chia và lợi ích nhóm ở đây chưa xuất hiện và cũng khó xảy ra. Còn quá trình thực hiện có thể có những luồn lách thì nó chỉ tồn tại được khi chúng ta lỏng lẻo, thiếu năng lực quản lý. Yếu tố này có thể còn nhưng khó tồn tại một cách rộng rãi.

Phải chấp nhận cạnh tranh

Liên quan đến việc giải quyết tồn kho BĐS, thời gian qua có nhiều số liệu về hàng tồn kho được đưa ra và không biết đâu là con số chính xác. Dư luận cho rằng, cũng như xử lý nợ xấu, nếu không có số liệu chính xác thì rất khó để đưa ra các giải pháp đúng đắn. Theo số liệu mới nhất của Bộ Xây dựng thì tổng giá trị tồn kho BĐS đến cuối tháng 5/2013 là khoảng 108.773 tỷ đồng, giảm 15,4% so với quý 1/2013.

Về vấn đề này, ông Cao Sỹ Kiêm cho rằng chúng ta chỉ có thể xây dựng chính sách đúng đắn trên cơ sở thực tiễn. Rõ ràng do cách tính, thời điểm tính và động cơ tính cho nên mỗi nguồn cung cấp có số liệu khác nhau về thị trường BĐS. Điều này dẫn đến giải pháp của chúng ta có cái phù hợp, có cái chưa. Hoặc có những cái chúng ta mới chỉ mang tính định hướng, còn giải pháp để nó sát vào các vấn đề  cụ thể chúng ta chưa làm được một cách đầy đủ. Cho nên khả năng thực thi những vấn đề chúng ta đưa ra là chậm, hoặc là kém hiệu quả.

“Thị trường BĐS vừa qua mang nhiều yếu tố ảo, kể cả về giá, phân khúc, vốn tín dụng, số nợ xấu, nợ quá hạn... Vừa qua chúng ta có nhiều chủ trương vào đây để giải quyết nhưng khả năng giải quyết theo tôi vẫn còn lúng túng”, ông Kiêm nhận định.

Cũng theo ông Cao Sỹ Kiêm, muốn tháo gỡ tồn kho BĐS thì trước hết phải đưa giá của nó về với giá trị thực. Phần thiệt khi hạ giá thuộc về chủ đầu tư, nhưng bù lại thời gian đầu họ đã có lãi. Hai là phải cơ cấu lại sản phẩm. Cần phối hợp nhiều biện pháp, chính sách và phải chấp nhận mất mát về vật chất và xử lý bộ máy con người để chúng ta có thể hy vọng giải quyết tương đối cơ bản những  cái có thể gây ra hậu họa, dù chúng ta phải hy sinh”.

BOX 1: Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố hướng dẫn triển khai và đôn đốc UBND xã, phường tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ gia đình trong việc xác nhận hộ khẩu và thực trạng nhà ở để hoàn tất thủ tục vay vốn ưu đãi từ gói tín dụng hỗ trợ theo Nghị quyết 02. Trong thời gian tới, NHNN sẽ đề nghị Bộ Tư pháp chỉ đạo các văn phòng công chứng chấp thuận công chứng tài sản đảm bảo hình thành từ vốn vay, đặc biệt là nhà ở xã hội để người dân có thể tiếp cận gói hỗ trợ.

Hoài Anh - Kiều Tuyết