Hà Nội kiến nghị dừng tàu khách qua khu phố cà phê đường tàu

UBND TP Hà Nội mới đây đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng, đề nghị chỉ đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và các đơn vị liên quan nghiên cứu, điều chỉnh kế hoạch tổ chức chạy tàu trên các tuyến đường sắt quốc gia đi qua đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm. Theo phương án được thành phố kiến nghị, các đoàn tàu khách xuất phát từ phía Nam sẽ kết thúc hành trình tại ga Hà Nội, trong khi tàu khách từ phía Bắc sẽ dừng ở ga Gia Lâm. Đoạn tuyến nằm giữa hai ga, nơi có phố cà phê đường tàu và cầu Long Biên, sẽ không còn tàu khách chạy qua. Việc trung chuyển hành khách giữa hai đầu mối này sẽ do Sở Xây dựng Hà Nội phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng phương án và tổ chức thực hiện.

Lý giải đề xuất nêu trên, UBND TP Hà Nội cho biết mục tiêu là giải quyết dứt điểm những tồn tại kéo dài nhiều năm tại khu vực trung tâm liên quan đến ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường và nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt. Thành phố xác định, bên cạnh đầu tư hạ tầng giao thông mới, việc bảo tồn và phát huy giá trị các công trình di sản, trong đó có cầu Long Biên – biểu tượng lịch sử, văn hóa của Thủ đô là yêu cầu mang tính chiến lược, cần được ưu tiên trong giai đoạn tới.

Thời gian qua, Hà Nội đã phối hợp với các cơ quan kinh tế và Cơ quan Kinh tế – Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam triển khai dự án hỗ trợ kỹ thuật “Nghiên cứu cải tạo cầu Long Biên”. Dự án tập trung khảo sát, đánh giá tổng thể hiện trạng cầu; đề xuất các giải pháp sửa chữa, cải tạo ngắn hạn nhằm bảo đảm an toàn giao thông; đồng thời xây dựng các kịch bản sử dụng cầu trong tương lai để vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị di sản của công trình này.

Song song với đó, thành phố chỉ đạo các sở, ngành và UBND quận Hoàn Kiếm (trước khi sáp nhập) nghiên cứu phương án bảo tồn, khai thác giá trị lịch sử cầu Long Biên gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, du lịch tại khu vực 131 ô vòm cầu đá thuộc tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng, dọc các tuyến phố Phùng Hưng – Gầm Cầu – cầu Long Biên. Khu vực này được định hướng trở thành không gian lịch sử – văn hóa – kiến trúc mang tầm di sản, kết nối phía Tây khu phố cổ với phía Đông trung tâm Hoàng thành Thăng Long, tạo thành một trục không gian văn hóa gắn với cầu Long Biên – biểu tượng của Thủ đô.

Theo UBND TP Hà Nội, trong tổng thể định hướng phát triển nêu trên, việc nghiên cứu đầu tư, tái phát triển đoạn tuyến đường sắt từ ga Gia Lâm đến ga Hà Nội giữ vai trò then chốt, quyết định hiệu quả và tính bền vững của các dự án bảo tồn, chỉnh trang và phát triển không gian đô thị khu vực trung tâm. Thành phố đặt mục tiêu hình thành không gian văn hóa, thương mại, dịch vụ, du lịch gắn với bảo tồn cầu Long Biên và tuyến đường dẫn phía Nam cầu, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu gìn giữ di sản và phát triển kinh tế đô thị.

Trên cơ sở đó, Hà Nội đề nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu các giải pháp, phương án kiến trúc đối với tuyến đường sắt đô thị số 1 đoạn đi qua khu phố cổ và khu phố cũ, nhằm hạn chế tối đa việc phá vỡ cấu trúc không gian, cảnh quan của vùng di sản lịch sử. Đồng thời, thành phố cũng kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Cục Đường sắt Việt Nam và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam điều chỉnh kế hoạch tổ chức chạy tàu các tuyến đường sắt quốc gia đi qua đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, phù hợp với định hướng phát triển đô thị và bảo tồn di sản của Thủ đô.

Phố cà phê đường tàu xuất hiện tại Hà Nội từ khoảng năm 2017 – 2018, dọc tuyến đường sắt qua các phố Lê Duẩn, Khâm Thiên, Trần Phú, Phùng Hưng, đoạn giữa ga Hà Nội và ga Long Biên. Với trải nghiệm uống cà phê sát đường ray, khu vực này nhanh chóng trở thành điểm thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, toàn bộ hoạt động kinh doanh tại đây đều nằm trong phạm vi hành lang an toàn đường sắt. Từ năm 2019, các cơ quan chức năng đã nhiều lần yêu cầu xử lý vi phạm, song tình trạng lấn chiếm thường tái diễn sau mỗi đợt kiểm tra.

Trong năm 2025, Hà Nội liên tục tổ chức các đợt ra quân nhắc nhở, yêu cầu du khách rời khỏi khu vực nguy hiểm. Tháng 3/2025, Sở Du lịch Hà Nội cũng đề nghị các doanh nghiệp lữ hành không tổ chức tour đưa khách đến phố cà phê đường tàu nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn. Chính quyền thành phố khẳng định không phủ nhận sức hút du lịch của khu vực này, nhưng nhấn mạnh an toàn giao thông đường sắt là yếu tố không thể đánh đổi.

Cùng với việc điều chỉnh tổ chức chạy tàu, UBND TP Hà Nội đề nghị Bộ Xây dựng bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Gia Lâm đến ga Hà Nội, dự kiến hoàn thành trong quý II/2026, để thành phố triển khai chỉnh trang, cải tạo không gian lịch sử – văn hóa tại phía Tây khu phố cổ Hà Nội và phía Đông trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Theo Hà Nội, đề xuất này nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử cầu Long Biên gắn với phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, du lịch khu vực 131 ô vòm cầu đá, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững và hài hòa giữa bảo tồn di sản với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thiên Trường