Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ II - năm 2026 đã khép lại, nhưng những sắc màu văn hóa, những cuộc gặp gỡ và kết nối được tạo dựng trong 4 ngày diễn ra sự kiện tiếp tục mở ra kỳ vọng về một điểm hẹn giao lưu văn hóa quốc tế thường niên tại Thủ đô.
Với chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”, lễ hội quy tụ 50 quốc gia, tạo nên không gian đa sắc màu tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội phối hợp tổ chức, trong dịp Việt Nam kỷ niệm 50 năm gia nhập UNESCO.
Quy mô lễ hội năm nay được mở rộng với 45 không gian văn hóa, 19 đoàn nghệ thuật quốc tế, 35 gian hàng ẩm thực cùng các chương trình giới thiệu tác phẩm đến từ gần 20 nền điện ảnh.
Không chỉ tập trung tại Hoàng thành Thăng Long, sắc màu văn hóa của các quốc gia còn được đưa đến gần hơn với người dân và du khách thông qua các hoạt động diễu hành trên không gian phố đi bộ. Di sản, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thời trang, ẩm thực và du lịch cùng hiện diện, tạo nên những điểm giao thoa giữa các nền văn hóa.
Đáng chú ý, lễ hội không dừng lại ở việc trưng bày, giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng. Các hoạt động còn tạo không gian để nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà sáng tạo và công chúng trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, qua đó tăng cường hiểu biết và hình thành những kết nối mới thông qua văn hóa.
Không gian giao lưu cũng được mở rộng trên các nền tảng số. Việc ứng dụng công nghệ và truyền thông số giúp hình ảnh, hoạt động và những câu chuyện tại lễ hội tiếp cận công chúng trong nước, quốc tế, đưa những trải nghiệm từ sự kiện trực tiếp tại Hà Nội vượt ra ngoài phạm vi không gian tổ chức.
Từ di sản đến nguồn lực sáng tạo
Một trong những thông điệp nổi bật được đặt ra tại lễ hội năm nay là làm thế nào để di sản không chỉ được bảo tồn mà tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, tạo ra những giá trị mới.
Phát biểu tại lễ bế mạc tối 4/10, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, đối với Việt Nam, văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực cho phát triển đất nước.
Theo Bộ trưởng, bảo tồn di sản không chỉ là gìn giữ những giá trị của quá khứ mà cần làm cho di sản tiếp tục sống trong đời sống hiện đại, được sáng tạo, tạo ra giá trị mới và trao truyền cho các thế hệ sau.
Cách tiếp cận này được thể hiện khá rõ qua các hoạt động của lễ hội. Khi di sản, nghệ thuật, điện ảnh, thời trang, ẩm thực, du lịch và sáng tạo được đặt trong cùng một không gian, các giá trị văn hóa có thêm cơ hội chuyển hóa thành trải nghiệm, sản phẩm và những hình thức sáng tạo mới.
Qua đó, văn hóa không chỉ đóng vai trò kết nối con người mà còn mở ra dư địa phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, biến tài sản văn hóa và năng lực sáng tạo thành nguồn lực phát triển, nâng cao sức cạnh tranh và sức mạnh mềm quốc gia.
Dấu ấn này tiếp tục được thể hiện trong chương trình nghệ thuật bế mạc với hai chương “Những sắc màu gặp gỡ” và “Lời chào từ Việt Nam”.
Ở “Những sắc màu gặp gỡ”, các tiết mục của nghệ sĩ đến từ Iran, Liên bang Nga, Mexico, Myanmar, Bỉ và Việt Nam tạo nên cuộc đối thoại bằng âm nhạc, vũ điệu. Sự khác biệt về ngôn ngữ, phong tục và truyền thống được kết nối trên sân khấu bằng tinh thần cởi mở và tôn trọng.
“Lời chào từ Việt Nam” lại đưa khán giả qua hành trình từ cội nguồn, những miền di sản đến hình ảnh đất nước đương đại. Chất liệu âm nhạc và nghệ thuật truyền thống của nhiều vùng miền được thể hiện bằng ngôn ngữ trình diễn mới, giới thiệu một Việt Nam giàu bản sắc nhưng năng động, sáng tạo và sẵn sàng kết nối với thế giới.
Hướng tới điểm hẹn văn hóa quốc tế thường niên
Từ kết quả của hai kỳ tổ chức, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội đang được định hướng không chỉ là một sự kiện văn hóa định kỳ mà từng bước trở thành nền tảng giao lưu, hợp tác quốc tế có bản sắc riêng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Ngoại giao, thành phố Hà Nội, UNESCO, các cơ quan đại diện ngoại giao và đối tác quốc tế để hướng tới tổ chức lễ hội thường niên, đồng thời tăng những kết quả hợp tác cụ thể qua từng năm.
Định hướng này cũng mở ra cơ hội để Hà Nội trở thành điểm gặp gỡ thường xuyên của các nền văn hóa, nơi kết nối những sáng kiến về bảo tồn di sản, sáng tạo, công nghiệp văn hóa và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, những sự kiện quốc tế có quy mô và tính tương tác cao cũng góp phần gia tăng sức hấp dẫn của Thủ đô đối với du khách, nghệ sĩ, nhà sáng tạo và các tổ chức văn hóa quốc tế.
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia, tổ chức quốc tế mở rộng đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm, bảo vệ sự đa dạng văn hóa, thúc đẩy sáng tạo và phát huy vai trò của văn hóa đối với hòa bình, phát triển và tiến bộ của con người.
Thông điệp “Tôn trọng sự khác biệt để hiểu nhau hơn; chia sẻ các giá trị để gắn kết với nhau hơn; hợp tác văn hóa để cùng kiến tạo một thế giới văn minh, hòa bình, hợp tác và phát triển” cũng được gửi đi khi lễ hội khép lại.
Tại lễ bế mạc, Ban Tổ chức đã trao Kỷ niệm chương tới các đoàn quốc tế, ghi nhận sự tham gia của các nghệ sĩ, nghệ nhân đã mang những nét văn hóa đặc sắc của quốc gia mình đến với công chúng Thủ đô.
Sau 4 ngày hội tụ, điều đọng lại không chỉ là những chương trình biểu diễn hay không gian văn hóa đa quốc gia, mà còn là những cuộc gặp gỡ và kết nối được hình thành tại Hà Nội. Từ nền tảng đó, Lễ hội Văn hóa thế giới được kỳ vọng tiếp tục mở rộng nhịp cầu giao lưu, đưa Hà Nội trở thành điểm đến ngày càng rõ nét trên bản đồ các sự kiện văn hóa quốc tế.
Minh Thắm
