THCL Hà Nội, hàng vạn căn biệt thự, nhà cao tầng bỏ hoang, trống vắng. Trong khi có hàng vạn công nhân, người lao động thu nhập thấp phải đi thuê nhà hoặc sống trong các khu nhà trọ ổ chuột với giá không hề rẻ?

Tồn kho lớn

Cơn bão BĐS đi qua để lại cả một đống hàng tồn kho. Theo thống kê của Sở Xây dựng, tính đến tháng 3/2015, Hà Nội tồn kho hơn 1.500 căn chung cư và hơn 2.500 căn nhà thấp tầng.

Hà Nội còn tới 573 dự án xây dựng khu đô thị mới, dự án phát triển nhà ở đang ở giai đoạn có chủ trương cho đến trong quá trình xây dựng với tổng diện tích đất quy hoạch là hơn 21.600 ha. Trong đó, dự án đã được giao đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất lên tới co số 397 với tổng diện tích quy hoạch hơn 9.440 ha. Số dự án đã “cho phép đầu tư” hoặc “cấp giấy chứng nhận đầu tư” hoặc “chấp thuận đầu tư” là 76 với tổng diện tích quy hoạch gần 4.100 ha. Số dự án đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết là 70 với tổng diện tích quy hoạch là gần 4.250 ha. Số dự án đã giao chủ đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương là 30 với tổng diện tích quy hoạch hơn 4.000 ha.

Thị trường BĐS hiện vẫn tồn kho lớn ở phân khúc trung và cao cấp - là minh chứng rõ nhất. Sự ế ẩm đã khiến nhiều DN xây dựng vốn đã phải thu nhỏ quy mô, giảm sản xuất trong những năm trước, nay vẫn lâm vào thế bí.

Công tác quy hoạch còn yếu, chưa bắt kịp với thực tế là một nguyên nhân không thể không kể đến và đến nay vẫn tồn tại. Thực tế cho thấy, những khu đô thị nào có quy hoạch hợp lý, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đầy đủ và liên thông với cả khu vực luôn thu hút người có nhu cầu.

TS. Phạm Sỹ Liêm, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cho rằng: Những khu đô thị có biệt thự bỏ hoang và những khu đất để lãng phí đều có nguyên nhân là quy hoạch chưa hợp lý.

Nhiều thách thức

Trong khi hàng nghìn căn hộ cao cấp, biệt thự bỏ hoang không có người ở thì cảnh những dòng người xếp hàng nộp hồ sơ mua nhà thu nhập thấp, những khuôn mặt thẫn thờ khi bốc trượt quyền được mua căn hộ diễn ra tại nhiều dự án như Tây Nam Linh Đàm (Hoàng Mai), Chèm - Cổ Nhuế (Bắc Từ Liêm), Đặng Xá (Gia Lâm)… đang diễn ra. Những căn hộ cao cấp, biệt thự vẫn tồn tại sừng sững như thách thức dư luận về một thời phát triển ồ ạt với hệ lụy là những câu chuyện đáng bàn. Cầu về nhà ở xã hội (NOXH) thiếu trầm trọng, nhưng đất sạch trong nội thành thì chẳng có để xây, nhiều chủ đầu tư có kinh nghiệm làm NOXH muốn làm tiếp song phải dừng vì “hết đất”.

Giải thích nguyên nhân, đại diện Công ty CP Phát triển NOXH HUD cho rằng, vấn đề quỹ đất là căng thẳng nhất đối với các thành phố lớn bởi áp lực về hạ tầng, cũng như khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, nếu áp dụng xây dựng ở những khu công nghiệp ngoại thành thì có thể thành công.

Song, trong cuộc gặp gỡ do UBND Thành phố Hà Nội tổ chức với đại diện nhiều chủ đầu tư xây dựng NOXH trên địa bàn, đa phần chủ đầu tư đều lo ngại các dự án NOXH tại ngoại thành sẽ ế ẩm. Điển hình như đại diện Tổng Công ty HUD thừa nhận, đã gửi bản đăng ký mua nhà đến nhiều nơi, nhưng Dự án Thanh Lâm - Đại Thịnh (Mê Linh) có rất ít người đăng ký.

Theo đó, những dự án nhà thu nhập thấp không thuận tiện về hạ tầng kỹ thuật như khu vực huyện Mê Linh và một số huyện xa trung tâm - sẽ khó khăn trong thu hút người mua nhà.

Dự án nhà thu nhập thấp Kiến Hưng (Hà Đông, Hà Nội) do Vinaconex Xuân Mai làm chủ đầu tư đã bàn giao nhà và đưa vào sử dụng 3 tòa chung cư cao 19 tầng (gồm hơn 860 căn hộ). Với mức giá tương đối phù hợp là 10,6 triệu đồng/m², đầu năm 2011, khi chủ đầu tư nhận hồ sơ đăng ký mua nhà, đã có tới gần 3.500 người nộp hồ sơ đăng ký.

Nhưng chủ đầu tư cho biết, hiện đã có vài chục khách hàng làm đơn xin trả lại nhà, thanh lý hợp đồng tại Dự án Kiến Hưng do nhà xa nơi làm việc, trường học, không tiện cho sinh hoạt...

Dự án nhà thu nhập thấp của Vinaconex Xuân Mai tại thành phố Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) được mở bán từ năm 2012 chỉ với mức giá 9,8 triệu đồng/m², nhưng hiện vẫn còn khoảng 100 căn hộ chưa có người mua?.

Kiều Tuyết