Giải mã Hà Nội thụt lùi, cạnh tranh và phát triển

LTS: Dù các ban, ngành của Thành phố đã rất nỗ lực, chỉ đạo thực hiện quyết liệt trong cải cách hành chính (CCHC), song những năm gần đây, chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) vẫn giảm sút mạnh. Theo các chuyên gia, mục tiêu nâng chỉ số PCI lên 5 bậc trong năm 2013 là không thể thực hiện, khi mà CCHC vẫn chưa có những chuyển biến thực sự…

Ảnh minh họa

Bài 1: PCI tụt dốc

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết, năm 2012, chỉ số PCI của Hà Nội xếp thứ 51/63 tỉnh, thành phố cả nước, giảm 15 bậc so với năm 2011. Tình trạng này không chỉ diễn ra trong một năm, mà trong nhiều năm liên tục, thứ hạng PCI của Hà Nội luôn thuộc nhóm dưới. Tại các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Thành phố, nhiều ý kiến cho rằng, chỉ số PCI của Hà Nội hiện nay không tương xứng với vị thế của Thủ đô.

Niềm tin sụt giảm!

Là thành phố trung tâm kinh tế, chính trị, hành chính quốc gia, có quy mô dân cư đông và số đơn vị hành chính cấp quận, huyện lớn nhất cả nước, nhưng tại sao thứ hạng PCI của Hà Nội lại ở mức thấp như vậy?

Hầu hết các chuyên gia đều nhận định, nguyên nhân là do thủ tục hành chính rườm rà, cơ chế “một cửa liên thông” còn nhiều hạn chế khiến các DN khó tiếp cận quỹ đất đai, nguồn thông tin, nguồn vốn... Dù từ lâu, lãnh đạo Thành phố đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm khắc phục rào cản do cơ chế, chính sách, quy định chồng chéo và cả bất cập từ những con người trong bộ máy.

Tại cuộc hội thảo phân tích, đánh giá thực trạng, tìm giải pháp nâng cao PCI của Hà Nội, Phó chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Sửu thừa nhận: Nguyên nhân bao trùm khiến PCI của Hà Nội giảm sâu đó là sự chuyển biến rất chậm trong lĩnh vực CCHC, cũng như tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho DN.

Báo cáo công tác CCHC của Hà Nội vừa qua đã nhận định, phần lớn DN đều giảm niềm tin vào thiết chế pháp lý mà Thành phố ban hành, chưa hài lòng về chất lượng dịch vụ hỗ trợ DN; việc tổ chức tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính tại một số đơn vị chưa nghiêm túc, rất nhiều hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính sai hẹn.

Đa số DN bày tỏ sự bức xúc trước thái độ vô cảm của một bộ phận cán bộ công chức, sự thiếu thống nhất giữa các sở, ngành, địa phương trong việc giải quyết các thủ tục hành chính; vẫn còn tình trạng đùn đẩy, né tránh; hứa hẹn nhưng không giải quyết hoặc chậm giải quyết... Đặc biệt, hiện tượng nhũng nhiễu, gây khó khăn cho DN của một bộ phận cán bộ, công chức chưa được ngăn chặn, trong khi đó, trách nhiệm kiểm tra, xử lý sai phạm của cấp có thẩm quyền lại thiếu kiên quyết, triệt để.

Tiếp cận đất đai là lĩnh vực bị DN “chê” nhiều nhất, cũng là lĩnh vực có chỉ số tiếp cận rơi xuống hàng thấp nhất (63/63). Việc chỉ số này nằm cuối bảng xếp hạng cũng chính là nguyên nhân kéo theo các chỉ số khác tụt hạng như chi phí không chính thức xếp thứ 56/63, giảm 6 bậc; chỉ số tính năng động và tiên phong của chính quyền tỉnh, thành phố xếp thứ 61/63, tụt 7 bậc… Mặc dù thừa nhận Hà Nội có những đặc thù, song lãnh đạo Thành phố cũng đã yêu cầu các cấp, các ngành phải thực sự nhìn nhận khuyết điểm và tiếp tục lắng nghe ý kiến của DN.

Khó lấy lại thứ hạng?

Trước sự tụt dốc của chỉ số năng lực cạnh tranh, cũng như nhận thức được vai trò của việc nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của địa phương, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 13/CT-UBND (ngày 19/6/2013) về việc tập trung cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của địa phương.

Theo đó, với các chỉ số nhiều năm xếp hạng thấp và có sự sụt giảm mạnh trong năm 2012, như chỉ số tiếp cận đất đai và ổn định trong sử dụng đất, chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước…, Thành phố yêu cầu tập trung cải thiện ngay. Trong đó, để cải thiện chỉ số chi phí thời gian thực hiện các quy định của Nhà nước, Thành phố giao các sở, ban, ngành và UBND quận, huyện, thị xã rà soát, xây dựng, sửa đổi quy trình để giảm thiểu các quy trình, thủ tục không cần thiết. Tăng cường công tác CCHC, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, thực hiện tốt mô hình “một cửa liên thông”…

Giám đốc Sở KH&ĐT, Ngô Văn Quý cho biết, mục tiêu của Hà Nội trong năm nay là phấn đấu cải thiện tăng bậc. Theo đó, tập trung nâng bậc 5 chỉ số mà năm 2012 còn thấp như tiếp cận đất đai, chi phí thời gian thực hiện quy định của Nhà nước, chi phí không chính thức; tính năng động, tiên phong của các cấp chính quyền và chỉ số thiết chế pháp lý…

Tuy nhiên, khả năng “lội ngược dòng” PCI của Hà Nội trong năm 2013 được đánh giá không mấy khả quan. Bởi dù đã gần hết quý III/2013, nhưng tín hiệu khôi phục PCI những tháng đầu năm 2013 chưa thực sự rõ nét. Phần lớn, chỉ số thành phần sụt điểm năm 2012 đều chưa có sự cải thiện đáng kể; tình trạng nhũng nhiễu khi giải quyết các thủ tục cho DN vẫn diễn ra khá phổ biến...

Còn nhiều “hạt sạn” trong điều hành của một số sở, ngành, địa phương trong lĩnh vực thu hút đầu tư, giá đền bù đất đai chưa phù hợp với thực tế; tỷ lệ giải quyết tiếp cận đất đai vẫn còn nhiều khó khăn. Hầu hết, DN đang gặp vướng mắc về giải phóng mặt bằng từ những năm trước, đến nay vẫn chưa giải quyết được, nhiều dự án mới khởi công một phần đã phải dừng lại.

Tại buổi làm việc với Bộ GTVT, Chủ tịch UBND Thành phố, Nguyễn Thế Thảo thừa nhận, thời gian qua, việc chỉ đạo, điều hành giải phóng mặt bằng ở tất cả các cấp của Hà Nội chưa quyết liệt, sự phối hợp giữa các cơ quan chưa thường xuyên, chưa chặt chẽ, khiến các vướng mắc nảy sinh không được giải quyết kịp thời, gây ảnh hưởng đến tiến độ các dự án.

Bài 2: 1001 “kiểu” chậm tiến độ .

Thanh Hoa