Thủ đoạn buôn lậu, tiêu thụ hàng giả ngày càng tinh vi
Theo BCĐ 389 TP Hà Nội, từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 9.922 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, thu nộp ngân sách Nhà nước hơn 1.628 tỷ đồng.
Dù công tác đấu tranh đã được tăng cường, tình hình buôn lậu và gian lận thương mại vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng vi phạm ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, triệt để lợi dụng những kẽ hở của pháp luật để vận chuyển, tiêu thụ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc.
Thông tin về các phương thức vận chuyển hàng lậu, Đội phó Hải quan Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài Phùng Quang Minh cho biết, các đối tượng lợi dụng chính sách cho phép nhập khẩu hàng mẫu không kinh doanh để đưa hàng lậu vào Việt Nam. Bên cạnh đó, chúng còn lợi dụng việc phân luồng kiểm tra thực tế hàng hóa và chính sách từ chối nhận hàng nhằm né tránh trách nhiệm pháp lý khi bị phát hiện vi phạm.
Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Kiều Oanh, ngoài việc lợi dụng các tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và hoạt động xuất nhập khẩu, các đối tượng còn mở rộng tiêu thụ hàng nhập lậu trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và thông qua livestream.
Đối với hàng giả, các đối tượng chủ yếu sản xuất hàng giả về hình thức hoặc chất lượng gần giống hàng thật nhằm đánh lừa người tiêu dùng. Bà Oanh dẫn chứng, Đội Quản lý thị trường số 24 (Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội) đã phát hiện một cơ sở sản xuất, kinh doanh súp bột có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu ACECOOK tại xã An Khánh. Vụ việc cho thấy các đối tượng đã lợi dụng uy tín thương hiệu, mẫu mã bao bì quen thuộc và nhu cầu tiêu dùng phổ biến để sản xuất, tiêu thụ hàng hóa vi phạm.
Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội Trịnh Quang Đức cho biết, hàng lậu từ các tỉnh biên giới phía Bắc thường được tập kết tại các địa phương giáp Hà Nội, sau đó chia nhỏ để đưa vào tiêu thụ tại Thủ đô và nhiều tỉnh, thành khác. Một số đường dây sử dụng xe vận tải hợp đồng, xe khách liên tỉnh hoặc xe trung chuyển logistics để vận chuyển hàng hóa. Để che giấu hoạt động, các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức liên lạc, sử dụng các nhóm kín trên mạng xã hội để điều hành việc vận chuyển.
Đề cập nguyên nhân khiến hàng giả vẫn còn "đất sống", Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội Dương Mạnh Hùng cho rằng tâm lý chuộng hàng giá rẻ của một bộ phận người tiêu dùng đã vô tình tạo điều kiện cho hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục tồn tại. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến công tác đấu tranh phòng, chống hàng giả chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Tăng cường phối hợp, siết kiểm tra các địa bàn trọng điểm
Theo các đại biểu, 6 tháng cuối năm là thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao, kéo theo nguy cơ buôn lậu, hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp, đòi hỏi các lực lượng chức năng phải triển khai nhiều giải pháp quyết liệt hơn.
Để nâng cao hiệu quả đấu tranh với các đối tượng buôn lậu, hàng giả, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Công an TP Hà Nội) Đinh Tuấn Thành kiến nghị các bộ, ngành sớm ban hành đầy đủ hệ thống Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và Tiêu chuẩn quốc gia đối với các sản phẩm thực phẩm thuộc phạm vi quản lý. Đây sẽ là cơ sở pháp lý để doanh nghiệp thực hiện tự công bố sản phẩm, đồng thời tạo căn cứ cho cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường.
Đồng tình với đề xuất trên, Phó Chủ tịch UBND xã An Khánh Nguyễn Duy Giang cho rằng cần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng trong quá trình kiểm tra để kịp thời triệt phá các đường dây, ổ nhóm buôn lậu, hàng giả quy mô lớn. Đồng thời, hoạt động kiểm tra phải bảo đảm không chồng chéo, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
Để ngăn chặn hàng giả, hàng lậu trong những tháng cuối năm 2026, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong yêu cầu các lực lượng chức năng tập trung kiểm tra, kiểm soát tại các kho bãi, điểm tập kết hàng hóa và địa bàn trọng điểm như chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), chợ Ninh Hiệp (xã Phù Đổng), các bến xe, sân bay...
Bên cạnh đó, các đơn vị cần tăng cường quản lý địa bàn, thống kê, nắm chắc thông tin về các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh để xây dựng kế hoạch kiểm tra, kịp thời phát hiện và triệt phá các đường dây, ổ nhóm quy mô lớn. Trọng tâm là các mặt hàng như vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới, hàng giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu, cùng các sản phẩm thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Theo ông Võ Nguyên Phong, trong quá trình đấu tranh với buôn lậu và hàng giả, các lực lượng chức năng cần đổi mới phương thức tuyên truyền, gắn với chuyển đổi số nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tác hại của buôn lậu, hàng giả đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Phương Di (t/h)
