Trong tháng 7, tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, lực lượng Hải quan phát hiện 3 vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng qua biên giới có dấu hiệu hình sự.
Hoạt động vận chuyển quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục xuất hiện tại nhiều địa bàn. Không chỉ tập trung trên các tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia, các vi phạm còn gia tăng trên tuyến biển tại Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh. Trong kỳ, lực lượng Hải quan phát hiện 24 vụ vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, hàng giả, tăng 14 vụ, tương đương 140% so với cùng kỳ năm 2025.
Trước diễn biến trên, Cục Hải quan tiếp tục tăng cường chỉ đạo, triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.
Từ ngày 15/6 đến 14/7/2026, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.995 vụ vi phạm, tăng 205 vụ, tương đương 11,4% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 2.054 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 2 vụ, đồng thời chuyển cơ quan có thẩm quyền khởi tố 17 vụ, tăng 3 vụ, tương đương 21,4% so với cùng kỳ năm trước.
Số thu ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 114,2 tỷ đồng, bao gồm tiền phạt, tiền ấn định thuế và tiền bán hàng tịch thu, tăng 49,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/7/2026, Cục Hải quan phát hiện, bắt giữ và xử lý 13.413 vụ, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 11.980 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 9 vụ, chuyển khởi tố 87 vụ; số thu ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt 725,3 tỷ đồng.
Công tác phòng, chống ma túy tiếp tục được ngành Hải quan triển khai theo Chương trình mục tiêu quốc gia đến năm 2030, với sự phối hợp của lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng.
Trong thời gian từ ngày 15/6 đến 14/7/2026, các lực lượng đã phát hiện, bắt giữ 18 vụ với 19 đối tượng, trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 7 vụ. Tang vật thu giữ gồm 85,72 kg ma túy các loại.
Tính từ ngày 15/12/2025 đến 14/7/2026, ngành Hải quan chủ trì, phối hợp với Công an và Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 113 vụ với 252 đối tượng; trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 37 vụ. Tổng số tang vật thu giữ là 763 kg ma túy các loại.
Công tác kiểm tra sau thông quan tiếp tục được Cục Hải quan triển khai theo hướng có trọng tâm, tập trung vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như xuất xứ hàng hóa, sở hữu trí tuệ, mã HS, trị giá và chính sách mặt hàng.
Từ ngày 15/6 đến 14/7/2026, toàn ngành đã ban hành 159 quyết định kiểm tra sau thông quan và hoàn thành 139 cuộc kiểm tra. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 268,9 tỷ đồng, trong đó số tiền thực thu vào ngân sách nhà nước là 250,6 tỷ đồng.
Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/7/2026, toàn ngành ban hành 919 quyết định kiểm tra sau thông quan, hoàn thành 715 cuộc. Tổng số tiền ấn định thuế và xử phạt đạt 4.285,8 tỷ đồng, tương đương 107% chỉ tiêu được giao trong năm 2026. Số tiền thực thu ngân sách đạt 2.932,1 tỷ đồng, tương đương 73% chỉ tiêu 4.000 tỷ đồng.
Trong công tác quản lý rủi ro, từ ngày 15/6 đến 14/7/2026, toàn ngành đã phân luồng 1.926.936 tờ khai, trong đó luồng xanh chiếm 70,73%, luồng vàng 27,15% và luồng đỏ 2,11%. Qua phân luồng và chuyển luồng kiểm tra, cơ quan Hải quan phát hiện 708 trường hợp có dấu hiệu cần kiểm tra.
Công tác kiểm định, phân tích, phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu cũng được tăng cường. Trong kỳ, Cục Hải quan tiếp nhận 518 mẫu yêu cầu phân tích, phân loại, tăng 19,6% so với cùng kỳ năm 2025; đồng thời ban hành 399 thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa.
Trong tháng 7, công tác hợp tác quốc tế tiếp tục được Cục Hải quan triển khai trên các lĩnh vực song phương, đa phương và khu vực.
Đáng chú ý, Cục Hải quan đã báo cáo Bộ Tài chính kết quả phiên họp Hội đồng WCO lần thứ 147/148 tại Brussels (Bỉ), đồng thời triển khai các hoạt động song phương bên lề phiên họp. Trong đó có việc ký biên bản ghi nhớ (MOU) với Hải quan Hoa Kỳ về hợp tác sử dụng thông tin tờ lược khai và vận chuyển hàng hóa; làm việc song phương với Tổng Thư ký WCO và Hải quan Đức.
Ở cấp độ đa phương, Cục Hải quan đã xây dựng, ban hành kế hoạch triển khai các nhiệm vụ liên quan đến thủ tục và kiểm soát hải quan, góp phần bảo đảm an ninh cho các hội nghị và hoạt động trong khuôn khổ APEC. Đồng thời, đơn vị xây dựng và trình Bộ Tài chính Đề án tổ chức các cuộc họp, hoạt động của Tiểu ban Hải quan trong khuôn khổ Năm APEC 2027, chuẩn bị cho vai trò chủ nhà của Hải quan Việt Nam.
Hà Trần
